PAME EVRO

pamΕπιχειρήσεις

Εργαστηριακή Διάγνωση ΑΥΤΟΑΝΟΣΩΝ στην Αλεξανδρούπολη

Λίγα λόγια


Τι είναι τα ΑΥΤΟΑΝΟΣΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ;

Αυτοάνοση νόσος είναι η κατάσταση κατά την οποία το ανοσιακό μας σύστημα από λάθος επιτίθεται στο σώμα μας.

Φυσιολογικά το ανοσιακό σύστημα προστατεύει έναντι βακτηρίων, ιών κλπ .Όταν ανιχνεύει αυτούς τους ξένους εισβολείς, στέλνει τον στρατό του από κύτταρα-πολεμιστές να τους επιτεθούν. Μπορεί επίσης να διακρίνει μεταξύ ξένων κυττάρων και των δικών μας.

Σε μια αυτοάνοση νόσο όμως, δεν μπορεί να κάνει αυτή την διάκριση και απελευθερώνει πρωτεΐνες που ονομάζονται αυτόαντισώματα που επιτίθενται στα υγιή κύτταρα σε διάφορες θέσεις όπως οι αρθρώσεις μας ή το δέρμα.

Κάποια αυτοάνοσα νοσήματα στοχεύουν μόνο ένα όργανο πχ Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου Ι που προκαλεί βλάβη στο πάγκρεας, ενώ άλλες όπως ο Συστηματικό Ερυθηματώδης Λύκος επηρεάζει πολλά όργανα του σώματος μας.

Γιατί το ανοσιακό σύστημα επιτίθεται στο σώμα μας ;

Οι αιτίες δεν είναι ακόμα πλήρως διευκρινισμένες. Σύμφωνα  με μελέτες φαίνεται ότι κάποια άτομα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να νοσήσουν, ότι οι γυναίκες νοσούν πιο συχνά από τους άνδρες σε αναλογία 2 προς 1, ότι κάποια αυτοάνοσα είναι πιο συχνά σε μερικές φυλές, ότι άλλα αυτοάνοσα έχουν πάνω από ένα κρούσματα σε μια οικογένεια κλπ.

Με την αύξηση της εμφάνισης τους οι ερευνητές υποψιάζονται την συμμετοχή των λοιμώξεων και την έκθεση σε χημικούς παράγοντες ή το κάπνισμα, καθώς και την Δυτικού τύπου δίαιτα σε συνάρτηση με την φλεγμονή ως αίτια μαζί με την υπόθεση της Υγιεινής που ενοχοποιεί τα εμβόλια και τα αντισηπτικά και την μειωμένη έκθεση στα μικρόβια.

Ποιες είναι οι πιο συχνές αυτοάνοσες παθήσεις;

Υπάρχουν πάνω από 100 αυτοάνοσες παθήσεις με τις πιο γνωστές να είναι

Η κοιλιοκάκη, η νόσος του Graves, ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου ΙΙ, η Κακοήθης αναιμία με την ατροφική γαστρίτιδα, η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα και ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος κ.α.

Πώς γίνεται η διάγνωση των αυτοάνοσων νοσημάτων;

Δυστυχώς δεν είναι πάντα εύκολο να διαγνωστεί ένα αυτοάνοσο νόσημα. Πολλές φορές τα συμπτώματα είναι ασαφή και μη ειδικά, που έρχονται και φεύγουν, με αποτέλεσμα να αποδίδονται σε άλλες καταστάσεις ή ακόμα και σε άγχος ή υπερευαισθησία.

Υπάρχουν εξετάσεις αίματος με συγκεκριμένους βιοδείκτες που μπορεί να παραγγείλει ο κλινικός ιατρός στο Εργαστήριο ώστε να επιβεβαιώσει ή να αποκλείσει την αυτοανοσία. Δεν υπάρχει ένα και μόνο τεστ  που θα θέσει την διάγνωση αλλά υπάρχουν δοκιμασίες που μπορούν να βοηθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση.

Η ανίχνευση των αυτοαντισωμάτων είναι από τις πιο συχνά ζητούμενες εξετάσεις. Αρχικά τα ΑΝΑ (αντιπυρηνικά αντισώματα) αποτελούν μια αδρή εκτίμηση και είναι από τα πρώτα που ο κλινικός ιατρός θα ζητήσει ενώ μπορεί να ακολουθήσουν και πιο ειδικά όπως anti-dsDNA, anti Ro κλπ. ανάλογα με την κλινική υποψία.

Επίσης υπάρχουν νοσήματα όπως η κοιλιοκάκη που απαιτούνται συγκεκριμένα αυτοαντισώματα όπως ΕΜΑ αντι-ενδομυσίου κ.α. ή για τον έλεγχο γυναικείας υπογονιμότητας ( αντιφωσφολιπιδικά ) κλπ.

Η ανίχνευση των αυτοαντισωμάτων αποτελεί εξειδικευμένη γνώση καθώς απαιτείται αφενός εμπειρία αξιολόγησης λόγω της μεγάλης υποκειμενικότητας σε μεθόδους όπως ο έμμεσος ανοσοφθορισμός αφετέρου ειδικό εξοπλισμό όπως το μικροσκόπιο φθορισμού.

Χρήσιμος  είναι και ο έλεγχος δεικτών φλεγμονής όπως η ΤΚΕ και η C- αντιδρώσα πρωτείνη μια και πολλές φορές συνυπάρχει στις εξάρσεις αυτών των νοσημάτων όπως επίσης και ο επανέλεγχος για αποφυγή  ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων σε περιόδους ‘ύφεσης’.

Η διάγνωση των αυτοάνοσων νοσημάτων πολλές φορές μπορεί να καθυστερήσει λόγω των πολλών και διαφορετικής έντασης συμπτωμάτων, της πιθανότητας συνύπαρξης περισσοτέρων του ενός νοσημάτων, του γεγονότος ότι μπορεί να άπτεται περισσοτέρων της μιας ιατρικών ειδικοτήτων όπως ρευματολόγου, γαστρεντερολόγου κλπ.

Για όλους τους παραπάνω λόγους είναι πολύ σημαντική η σωστή, έγκυρη και έγκαιρη εργαστηριακή διαγνωστική με διαφορετικές μεθοδολογίες και επιβεβαιωτικές πολλές φορές τεχνικές, που θα βοηθήσουν τον κλινικό ιατρό εξατομικευμένα πλέον να θέσει την σωστή διάγνωση αλλά και να παρακολουθεί επαρκώς την αποδοτικότητα της θεραπείας που έχει επιλέξει.

Υπάρχει θεραπεία για τα αυτοάνοσα νοσήματα;

Δυστυχώς δεν υπάρχει θεραπεία παρά μόνο αγωγή για τον έλεγχο του υπερδραστήριου ανοσιακού συστήματος και μείωσης της φλεγμονής ή τουλάχιστον ελάττωση του πόνου. Γενικά χρησιμοποιούνται μη -στεροειδή αντιφλεγμονώδη, κορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά και νεότεροι βιολογικοί παράγοντες παράλληλα με σωστή διατροφή και άσκηση.

 

Χριστίνα Κ. Τσίγαλου MD, PhD

Επ.Καθηγήτρια Ιατρικής-Μοριακής Μικροβιολογίας ΔΠΘ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ Πρότυπο Ιδιωτικό Διαγνωστικό Εργαστήριο | Αλεξανδρούπολη |

 

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

  1. Wang L. Et al. Human Autoimmune Diseases: A comprehensive update, J Intern. Medicine, 2015
  2. Carlo Perricone and Yehuda Shoenfeld, Mosaic of Autoimmunity, 1st Edition ELSEVIER, 2019
  3. Schoenfeld Y., Cervera R., Gershwin M., Diagnostics Criteria in Autoimmune Diseases, 2018
  4. Zoltan A.Nagy , A History of Modern Immunology, 2014
  5. Dwight H.,Theofilopoulos A., Kelley and Firesteins Textbook of Rheumatology 10th Edition, 2017