Όταν το πρώτο μάθημα ξεκινά με… θρανίο 30ετίας και ο πίνακας ακόμα θέλει κιμωλία – Τι προσφέρουν οι γείτονες και τι (δεν) κάνουμε εμείς
Μια εικόνα αρκεί για να πεις την αλήθεια. Τρεις αίθουσες διδασκαλίας, τρεις χώρες και το ερώτημα καίει: Ποιο σχολείο θα διάλεγες για το παιδί σου; Όχι με βάση τους βαθμούς. Με βάση τις καρέκλες, το φως, τον χώρο, την ασφάλεια. Μιλάμε για την τάξη. Εκεί που ένα παιδί περνάει τις πιο κρίσιμες ώρες της ημέρας του.
Αν κοιτάξεις τις αίθουσες της Βουλγαρίας και της Τουρκίας και τις συγκρίνεις με τις ελληνικές, η διαφορά σοκάρει. Όχι γιατί όλα είναι τέλεια αλλού. Αλλά γιατί εκεί που επενδύουν, εμείς μπαλώνουμε κι όταν δεν μπαλώνουμε, ζητάμε από τον σύλλογο γονέων να το κάνει.
Ελλάδα: Η τάξη του φιλότιμου και της κιμωλίας
Στην Ελλάδα, η “δημόσια και δωρεάν Παιδεία” έχει γίνει υπόθεση της γειτονιάς. Αίθουσες μικρές, έπιπλα φθαρμένα, φωτισμός κουραστικός. Πόσοι μαθητές χωράνε σε 36 τετραγωνικά; Τριάντα. Πώς διδάσκει ο δάσκαλος όταν δεν έχει ούτε μια πρίζα να φορτίσει τον υπολογιστή του; Με μεράκι. Και πώς φτιάχνεται η αίθουσα όταν δεν υπάρχουν χρήματα; Με εράνους, με γονείς που βάφουν τοίχους τα Σαββατοκύριακα και με μια δόση ντροπής.
Η τεχνολογία μπαίνει με το σταγονόμετρο. Ένας διαδραστικός πίνακας ανά τέσσερις τάξεις, αν υπάρχει. Κάποια laptop παλιά, φιλτραρισμένο internet και ευχές να μη χρειαστεί να γίνει μάθημα εξ αποστάσεως πάλι. Ό,τι καινούργιο έρχεται, δεν έρχεται από το κράτος. Έρχεται από κάποιον χορηγό.
Αυτή η εικόνα δεν ανήκει σε κάποια ξεχασμένη επαρχία. Είναι η καθημερινότητα σε δεκάδες ελληνικά σχολεία. Είναι η απόδειξη ότι η τάξη στην Ελλάδα δεν είναι σχολική αίθουσα , είναι αγώνας.
Βουλγαρία: Η σιωπηλή αναβάθμιση
Η εικόνα της Βουλγαρίας είναι πιο ήσυχη, αλλά ανεβαίνει. Νέες κουρτίνες, καθαροί τοίχοι, φωτεινά παράθυρα. Σχολεία που ανακαινίζονται, εξοπλισμός που ανανεώνεται. Δεν είναι όλα τέλεια, αλλά κάτι κινείται. Υπάρχει στόχος. Υπάρχει βελτίωση.
Τα παιδιά κάθονται σε θρανία με χρώμα. Οι αίθουσες δεν είναι αποστειρωμένες, αλλά ούτε και κουρασμένες. Δεν θυμίζουν δεκαετία ’80. Και το κυριότερο; Δεν εξαρτώνται από την τσέπη του γονιού. Όταν χρειάζεται να μπει projector, μπαίνει οργανωμένα όχι με λαχειοφόρο.
Μπορεί τα ψηφιακά εργαλεία να μην είναι ακόμα παντού, όμως το περιβάλλον σέβεται το παιδί και αυτό κάνει τη διαφορά.
Τουρκία: Η αίθουσα του μέλλοντος
Κι έπειτα είναι η Τουρκία. Εκεί που το κράτος είπε: “Όλοι οι μαθητές με tablet. Όλες οι τάξεις με smart board” και το έκανε. Με πρόγραμμα, με σχέδιο, με χιλιάδες διαδραστικούς πίνακες και εκατομμύρια tablets.
Οι φωτογραφίες από τουρκικές τάξεις δεν είναι εικόνες ιδιωτικών σχολείων. Είναι δημόσιες αίθουσες στην Κωνσταντινούπολη, στην Καισάρεια, στη Σμύρνη. Καθαρές, φωτεινές, εργονομικές, με σύγχρονο εξοπλισμό και σωστό φωτισμό. Εκεί που το μάθημα γίνεται και με βίντεο και με εφαρμογές και με προβολές.
Και όταν ήρθαν σεισμοί; Έφτιαξαν νέες σχολικές μονάδες με αντισεισμικές προδιαγραφές. Δεν περίμεναν να πέσει το ταβάνι. Αντέδρασαν.
Ποιο μάθημα δίνουμε στα παιδιά μας;
Δεν είναι αγώνας δρόμου η εκπαίδευση. Δεν είναι ποιος θα έχει το πιο λαμπερό tablet ή το πιο έξυπνο κουδούνι. Είναι ποιος φτιάχνει τάξεις που εμπνέουν.
Πώς περιμένουμε να μεγαλώσουν παιδιά σε χώρους που μικραίνουν;
Πώς μιλάμε για καινοτομία όταν ζητάμε από τους γονείς να αγοράσουν ακόμα και τον εκτυπωτή του σχολείου;
Πώς γίνεται σε άλλες χώρες να σχεδιάζουν το επόμενο βήμα και εμείς να ψάχνουμε να βρούμε το ποιος θα πληρώσει για μια καινούργια καρέκλα;
Όχι άλλες αίθουσες από ευχές
Η ελληνική τάξη είναι γεμάτη δασκάλους που δίνουν και την ψυχή τους. Μαθητές που θέλουν να μάθουν. Γονείς που κάνουν ό,τι μπορούν. Αυτό που λείπει είναι η Πολιτεία. Με κεφαλαίο Π. Να σχεδιάσει, να επενδύσει, να προστατεύσει.
Γιατί όσο κι αν αγαπάμε το σχολείο, δεν φτιάχνεται από μόνο του. Θέλει φροντίδα. Θέλει όραμα. Θέλει ευθύνη.
Ας κάνουμε λοιπόν τις αίθουσες της Ελλάδας όχι «αρκετά καλές», αλλά αντάξιες των παιδιών που τις γεμίζουν κάθε μέρα με φωνές και όνειρα.
