Δεν υπήρχαν air condition, μόνο δροσερά βράδια, ροχαλητά μπαμπάδων και σεντόνια πάνω σε πλακάκια. Κι όμως, τα θυμόμαστε σαν τα πιο ξεκούραστα καλοκαίρια της ζωής μας.
Υπήρχε μια εποχή που η ζέστη ήταν δύσκολη, αλλά ποτέ αφόρητη, γιατί τη ζούσαμε μαζί.
Δεν υπήρχαν κλιματιστικά, δεν υπήρχε «ψύξη 24°C».
Υπήρχαν μπαλκόνια, στρώματα στο πάτωμα, σεντόνια και ένας πατέρας να ροχαλίζει αμέριμνος, χωρίς ντροπή, με το φανελάκι σηκωμένο ως την κοιλιά.
Η πόλη κοιμόταν έξω
Στην Αλεξανδρούπολη, στην Κομοτηνή, στην Ξάνθη, στην Καβάλα, όλες οι πόλεις της Ελλάδας είχαν εκείνο το καλοκαίρι που το μπαλκόνι γινόταν κρεβατοκάμαρα και η αυλή, ξενυχτάδικο δίχως μουσική.
Τα στρώματα μεταφέρονταν με κόπο και φροντίδα, τα σεντόνια τινάζονταν δυνατά, οι παγοκυψέλες χτυπούσαν στα ποτήρια με λεμονάδα, και το ρεύμα φυσούσε σαν χάδι.
Ένα κουνούπι σε τσίμπαγε, αλλά δεν σε ένοιαζε. ήσουν έξω!
Σεντόνια, νερά και βασιλικός – Η φτηνή δροσιά που άξιζε χρυσάφι
Ποιος θυμάται, το μωσαϊκό βρεγμένο για να κρατήσει δροσιά; Τις κουρτίνες που φούσκωναν με το αεράκι; Τον βασιλικό που μύριζε Ελλάδα; Το τρανζιστοράκι που έπαιζε σιγανά ένα λαϊκό;
Ήταν μια χώρα που κοιμόταν και ανέπνεε μαζί. Κανείς δεν είχε air condition, αλλά όλοι είχαν καληνύχτα.
Η τηλεόραση έσβηνε, το φως χαμήλωνε, και η γειτονιά έπαιρνε σειρά στο ροχαλητό.
Ύπνος οικογενειακός, και λίγο… δημόσιος
Τα παιδιά κοιμόνταν στα μπαλκόνια με τα αδέρφια τους, οι μανάδες με ένα μάτι μισάνοιχτο και οι πατεράδες εκεί, ξαπλωμένοι ήρωες της καθημερινής ζέστης.
Μια μπαλαντέζα να φέρνει φως, ένας ανεμιστήρας (για λίγους) που έκανε περισσότερο θόρυβο παρά δουλειά και η φράση: “Ανοίξτε τα όλα να κάνει ρεύμα!” , το πρώτο “air condition” της ελληνικής οικογένειας.
Σήμερα, μόνο σιωπή
Τώρα, τα μπαλκόνια είναι άδεια.
Οι άνθρωποι είναι μέσα, σε δωμάτια που παγώνουν, με σιωπή που δεν ακούγεται, μόνο αισθάνεται.
Κάθε σπίτι και μια μονάδα, κάθε ύπνος μοναχικός.
Δεν υπάρχουν ροχαλητά που ενώνονται. Δεν υπάρχει παγωμένο μωσαϊκό.
Δεν υπάρχει “γειτονιά”. Υπάρχουν μόνο τοίχοι, τηλεχειριστήρια και ενεργειακές κλάσεις.
Μήπως φταίει η ζέστη… ή μήπως η απόσταση;
Η ζέστη σήμερα είναι η ίδια, αλλά δεν είμαστε εμείς οι ίδιοι.
Μας λείπει ο έξω ύπνος.
Μας λείπει το να μη μας νοιάζει αν φαινόμαστε.
Μας λείπει να κοιμόμαστε εκεί που φυσάει, όχι εκεί που ψύχει.
Μας λείπει να είμαστε μαζί, να ροχαλίζουμε χωρίς ντροπή, να γυρνάμε πλευρό και να βλέπουμε αστέρια , όχι την οθόνη του κινητού.
Ίσως ένα βράδυ να το δοκιμάσεις ξανά
Να βγάλεις ένα στρώμα στο μπαλκόνι, να πεις στα παιδιά σου «να κοιμηθούμε έξω απόψε». Να ανοίξεις όλα τα παράθυρα και να ψιθυρίσεις: “Ανοίξτε να κάνει ρεύμα…”
Όπως τότε.
