Εγκρίθηκε η μεταρρύθμιση του μηχανισμού αναστολής θεωρήσεων της ΕΕ
*της Κατερίνας Καλεντερίδου
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Τρίτη τη μεταρρύθμιση του μηχανισμού αναστολής των θεωρήσεων (visa suspension mechanism), ο οποίος θα επιτρέπει πλέον στην Ευρωπαϊκή Ένωση να επαναφέρει πιο εύκολα και στοχευμένα την υποχρέωση βίζας για χώρες που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια, παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα ή παρεκκλίνουν από τις ευρωπαϊκές πολιτικές.
Η μεταρρύθμιση αφορά τις 61 χώρες των οποίων οι πολίτες μπορούν σήμερα να ταξιδεύουν χωρίς βίζα στον χώρο Σένγκεν για έως και 90 ημέρες ανά εξάμηνο.
Νέοι λόγοι για αναστολή ελεύθερης εισόδου
Η ΕΕ ενισχύει πλέον τη «φαρέτρα» της με πρόσθετους λόγους που επιτρέπουν την προσωρινή ή μόνιμη αναστολή του καθεστώτος απαλλαγής από θεώρηση.
Μεταξύ αυτών:
- Υβριδικές απειλές, όπως η εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών από τρίτες χώρες.
- Προγράμματα “χρυσών διαβατηρίων” (χορήγηση ιθαγένειας με επενδύσεις), τα οποία θεωρούνται κίνδυνος για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
- Παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή του διεθνούς δικαίου.
- Μη συμμόρφωση με αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων.
- Απόκλιση από την κοινή πολιτική θεωρήσεων της ΕΕ.
Οι ήδη υπάρχοντες λόγοι , όπως η έλλειψη συνεργασίας σε επανεισδοχές και οι αυξημένοι κίνδυνοι ασφαλείας — παραμένουν σε ισχύ.
«Στο στόχαστρο» κυβερνητικοί αξιωματούχοι
Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες του νέου μηχανισμού είναι η δυνατότητα στοχευμένης αναστολής μόνο για κυβερνητικούς αξιωματούχους χωρών που παραβιάζουν τους όρους των συμφωνιών απαλλαγής από θεώρηση.
Η ΕΕ θα μπορεί έτσι να επιβάλλει περιορισμούς εισόδου σε πολιτικά πρόσωπα, χωρίς να επηρεάζονται οι απλοί πολίτες.
Πώς λειτουργεί ο μηχανισμός
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα έχει το δικαίωμα να επαναφέρει την υποχρέωση βίζας προσωρινά ή μόνιμα, είτε με δική της πρωτοβουλία είτε ύστερα από αίτημα κράτους-μέλους.
Η διαδικασία ενεργοποιείται όταν υπάρχουν:
- Αυξημένα περιστατικά παραμονής χωρίς άδεια (τουλάχιστον +30%),
- Άνοδος απορρίψεων αιτήσεων ασύλου (τουλάχιστον +20%),
- Ανησυχίες για σοβαρά εγκλήματα ή απειλές ασφαλείας.
Μετά τη διερεύνηση και τον διάλογο με το ενδιαφερόμενο κράτος, η Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει οριστική επαναφορά της βίζας.
Μέχρι σήμερα, ο μηχανισμός ενεργοποιήθηκε μόνο μία φορά, στην περίπτωση του Βανουάτου λόγω προγράμματος «χρυσών διαβατηρίων».
Ο εισηγητής της πρότασης, Matjaž Nemec (Σοσιαλιστές, Σλοβενία), δήλωσε:
«Η πολιτική θεωρήσεων της ΕΕ είναι ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία εξωτερικής πολιτικής που διαθέτουμε.
Με τον εκσυγχρονισμένο μηχανισμό, μπορούμε να αντιδρούμε γρηγορότερα σε σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να στοχεύουμε κυβερνητικούς αξιωματούχους, ενισχύοντας παράλληλα τη δέσμευσή μας στο διεθνές δίκαιο».
Η νέα νομοθεσία εγκρίθηκε με 518 ψήφους υπέρ, 96 κατά και 24 αποχές.
Αφού λάβει και την τελική έγκριση από το Συμβούλιο, θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.
