Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε στρατηγικό πυλώνα της διατλαντικής ενεργειακής ασφάλειας – στο επίκεντρο το LNG και ο ρόλος της Αλεξανδρούπολης
Η Αθήνα φιλοξενεί αυτή την εβδομάδα την έκτη υπουργική σύνοδο της Συνεργασίας για τη Διατλαντική Ενέργεια (P-TEC), με τη συμμετοχή ΗΠΑ και ευρωπαϊκών χωρών, σε μια συγκυρία όπου η ενεργειακή ασφάλεια και η διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού βρίσκονται ψηλά στην πολιτική και γεωοικονομική ατζέντα.
Η ενέργεια ως διπλωματικό χαρτί
Η Ελλάδα δεν είναι πια ο «τελικός σταθμός» των αγωγών, αλλά, όπως σημειώνει ο Ανώτερος Διευθυντής του ΔΕΣΦΑ, Φερνάντο Καλλιγάς, «η αφετηρία» μιας νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής στη ΝΑ Ευρώπη.
Η συνδυαστική λειτουργία της Ρεβυθούσας και του FSRU Αλεξανδρούπολης επιτρέπει σήμερα στην Ελλάδα να υποστηρίζει ενεργειακά όχι μόνο τις δικές της ανάγκες, αλλά και εκείνες της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας και της Σερβίας.
Η δυναμικότητα των εξαγωγών μέσω του Κάθετου Διαδρόμου αυξάνεται, ενώ ο νέος συμπιεστής στην Κομοτηνή αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τη ροή φυσικού αερίου προς τον Βορρά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ για το εννεάμηνο του 2025, το LNG κάλυψε άνω του 40% των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, έναντι 26% την προηγούμενη χρονιά. Το 88% προήλθε από τις ΗΠΑ, ένα ποσοστό που υπογραμμίζει τη σταθερή μετατόπιση της ενεργειακής ισορροπίας από την Ανατολή στη Δύση.ώρια, βρίσκεται σήμερα στο κέντρο του ενεργειακού παζλ της Ευρώπης.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας, το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ και το Διεθνές Ενεργειακό Κέντρο του Atlantic Council, διοργανώνουν την έκτη υπουργική σύνοδο της Συνεργασίας για τη Διατλαντική Ενέργεια (P-ΤEC) την Πέμπτη και την Παρασκευή.
Παρόντες θα είναι, μεταξύ άλλων, ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Chris Wright, ο Υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ και επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας, Doug Burgum και ο Υφυπουργός Εξωτερικών για τη Διαχείριση και τους Πόρους, Michael Rigas.
Πίσω όμως από τους διπλωματικούς φακούς και τα ενεργειακά χαμόγελα, η Αλεξανδρούπολη φαίνεται να εδραιώνεται σιωπηλά ως το νέο στρατηγικό σημείο αναφοράς της Ευρώπης. Από τα νερά του Θρακικού, το πλωτό τερματικό FSRU καθιστά την πόλη πύλη εισόδου αμερικανικού LNG προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, αναβαθμίζοντας ριζικά τη γεωπολιτική σημασία της χώρας.
Το FSRU Αλεξανδρούπολης, που τέθηκε σε λειτουργία το 2024, αποτελεί τη «σημαία» της νέας εποχής:
- Προσφέρει δυνατότητα επαναεριοποίησης 5,5 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως,
- Συνδέεται με τον αγωγό TAP και το ελληνικό ΕΣΦΑ,
- Και λειτουργεί ως κρίσιμος κρίκος του Κάθετου Διαδρόμου, που ενώνει το Αιγαίο με τη Μαύρη Θάλασσα.
Πέρα όμως από τα τεχνικά δεδομένα, η Αλεξανδρούπολη λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος, για την Ελλάδα, που διεκδικεί ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής στρατηγικής ενεργειακής αυτονομίας, για τις ΗΠΑ, που εδραιώνουν τη θέση τους στην περιοχή· και για την Ευρώπη, που αναζητά σταθερές εναλλακτικές έναντι του ρωσικού αερίου.
Το 2025 χαρακτηρίζεται από επιβράδυνση των παγκόσμιων παραγγελιών πλοίων LNG, ωστόσο η συνολική προσφορά αναμένεται να αυξηθεί το 2026. Η Ελλάδα, με τις υποδομές της να ωριμάζουν, βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση να απορροφήσει το νέο κύμα ρευστότητας και επενδύσεων στον τομέα.
Η πρόκληση, όπως υπενθυμίζουν ευρωπαίοι αξιωματούχοι, είναι η εξισορρόπηση ανάμεσα στην ενεργειακή ασφάλεια και τη βιωσιμότητα, ώστε οι νέες υποδομές να μην καταστούν «αχρησιμοποίητα περιουσιακά στοιχεία» στο μέλλον.
