Το πορτρέτο του «τυπικού βουλευτή» στην Ελλάδα — Άνδρας, άνω των 60, από ανώτερη κοινωνική τάξη. Καμία εκπροσώπηση κάτω των 30, μόλις 23% γυναίκες.
Μια έρευνα που αναδεικνύει τη στασιμότητα και τα κενά εκπροσώπησης στο ελληνικό πολιτικό σύστημα παρουσιάστηκε σε εκδήλωση του InSocial και του ιδρύματος Stiftung, προκαλώντας προβληματισμό στα κομματικά επιτελεία.
Η μελέτη, με τίτλο «Ελλάδα: Ποιος (δεν) έχει έδρα στη Βουλή;», εκπονήθηκε από την Τζένη Μαυροπούλου, υποψήφια διδάκτορα του Παντείου Πανεπιστημίου, και καταγράφει με αριθμούς κάτι που πολλοί υποψιάζονταν: η ελληνική Βουλή του 2023 είναι γερασμένη, ανδροκρατούμενη και ταξικά ομοιογενής.
Μια Βουλή για… άνω των 60
Σύμφωνα με τα στοιχεία, η πλειονότητα των βουλευτών είναι άνω των 60 ετών, ενώ η ηλικιακή ομάδα 50-59, που παλαιότερα κυριαρχούσε, έχει υποχωρήσει σημαντικά.
Κανένας βουλευτής δεν είναι κάτω των 30, ενώ μόλις 25 ανήκουν στην ομάδα 30-39 ετών. Το 28,8% βρίσκεται στην ηλικία 40-49, με την κορυφή να ανήκει σταθερά στους 60άρηδες.
«Πρόκειται για μια μακροχρόνια ανισορροπία στην ηλικιακή εκπροσώπηση. Οι νέες γενιές δεν έχουν φωνή στη Βουλή», σημείωσε η κ. Μαυροπούλου, εξηγώντας πως η απόσταση ανάμεσα στους πολίτες και την πολιτική «διευρύνεται κάθε εκλογική περίοδο».
Η Μανίνα Κακεπάκη, ερευνήτρια του ΕΚΚΕ, πρόσθεσε πως το φαινόμενο ενισχύεται θεσμικά:
«Η Ελλάδα, μαζί με την Ιταλία, έχει το υψηλότερο όριο ηλικίας εκλόγιμου στην Ευρώπη τα 25 έτη. Στις περισσότερες χώρες οι πολίτες μπορούν να είναι υποψήφιοι από τα 18».
Οι γυναίκες ακόμα εκτός κέντρου αποφάσεων
Η γυναικεία εκπροσώπηση στη Βουλή παραμένει χαμηλότερη από τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Μόλις 69 γυναίκες, δηλαδή το 23% του συνόλου, εξελέγησαν το 2023, παρά την ποσόστωση του 40% στα ψηφοδέλτια.
Τα κόμματα της κεντροαριστεράς εμφανίζουν καλύτερες επιδόσεις:
η Πλεύση Ελευθερίας έχει 50% γυναίκες, η Νέα Αριστερά 45,5%, ενώ η Νέα Δημοκρατία περιορίζεται στο 19,3%.
«Υπάρχει πρόοδος, αλλά όχι αντιπροσώπευση», σχολίασε η Μαυροπούλου, σημειώνοντας ότι, παρά το υψηλό μορφωτικό επίπεδο των γυναικών βουλευτριών, οι αριθμοί παραμένουν απογοητευτικοί.
Μια “ελίτ” Βουλή: 87% από ανώτερη κοινωνική τάξη
Η μελέτη εντοπίζει και έντονη ταξική ανισορροπία. Μόλις 12% των βουλευτών προέρχονται από εργατική ή κατώτερη κοινωνική τάξη. Οι υπόλοιποι 255 (87%) ανήκουν στην ανώτερη κοινωνική τάξη, με επαγγελματική προέλευση κυρίως από τον νομικό, επιχειρηματικό ή πανεπιστημιακό χώρο.
Οι περισσότεροι βουλευτές της εργατικής τάξης προέρχονται από το ΚΚΕ και την Ελληνική Λύση, ενώ ελάχιστοι βρίσκονται σε κόμματα του κέντρου ή της δεξιάς.
Το «πορτρέτο» του Έλληνα βουλευτή
Ο «μέσος» βουλευτής του 2023 είναι,
άνδρας, άνω των 60, με πανεπιστημιακή ή μεταπτυχιακή μόρφωση, προερχόμενος από ανώτερη κοινωνική τάξη, και με πολυετή θητεία στην τοπική αυτοδιοίκηση ή σε κομματικά όργανα.
Ένας «πολιτικός καριέρας», όπως τον χαρακτηρίζει η ερευνήτρια, αποκομμένος από τη μέση ελληνική κοινωνία.
Η έρευνα δείχνει ότι η πολιτική ανανέωση στην Ελλάδα δεν αφορά μόνο την ηλικία ή το φύλο, αλλά και την ποικιλία κοινωνικών εμπειριών που εκπροσωπούνται στο Κοινοβούλιο.
«Η δημοκρατία χρειάζεται φωνές που αντικατοπτρίζουν όλη την κοινωνία, όχι μόνο την κορυφή της», κατέληξε η Τζένη Μαυροπούλου.
