Η Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης και η Δασική Υπηρεσία θωρακίζουν την άγρια πανίδα του Έβρου τοποθετώντας ειδικές ράμπες διαφυγής σε υδατοδεξαμενές που απειλούν με πνιγμό σπάνια είδη.
Η διαχείριση του νερού στο δασικό οικοσύστημα του Έβρου αποτελεί διαχρονικά μια πρόκληση που συνδέει την πυροπροστασία, την κτηνοτροφία και τη διατήρηση της σπάνιας βιοποικιλότητας. Στην καρδιά του Δάσους της Δαδιάς, οι δεκάδες τσιμεντένιες υδατοδεξαμενές που κατασκευάστηκαν πριν από δεκαετίες από τη Δασική Υπηρεσία, βρίσκονται σήμερα σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Ενώ η επιχειρησιακή τους αξία για την πυρόσβεση έχει ατονήσει λόγω των σύγχρονων μεθόδων πλήρωσης των οχημάτων, η οικολογική τους σημασία παραμένει ανεκτίμητη, κρύβοντας όμως έναν θανάσιμο κίνδυνο για την άγρια ζωή.
Το χρονικό της εγκατάλειψης και η παγίδα του θανάτου
Οι υποδομές αυτές, διασκορπισμένες στρατηγικά για να τροφοδοτούν τα πυροσβεστικά οχήματα και να ποτίζουν τα κοπάδια των κτηνοτρόφων, παρουσιάζουν πλέον σημάδια έντονης φθοράς. Η σταδιακή απομάκρυνση της κτηνοτροφικής δραστηριότητας, ειδικά μετά τις πρόσφατες υγειονομικές κρίσεις, οδήγησε στην εγκατάλειψη της συντήρησής τους. Το αποτέλεσμα είναι πολλές δεξαμενές να εμφανίζουν ρωγμές ή να βασίζονται αποκλειστικά στο βρόχινο νερό, με τη στάθμη τους να υποχωρεί επικίνδυνα κατά τους ξηρούς μήνες.
Όταν η στάθμη του νερού πέφτει κάτω από το χείλος, οι δεξαμενές μετατρέπονται σε αόρατες παγίδες. Διψασμένα ζώα και σπάνια πουλιά, στην προσπάθειά τους να ξεδιψάσουν, εγκλωβίζονται στο εσωτερικό τους χωρίς δυνατότητα εξόδου. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: μόλις το 2025, σε έλεγχο 45 σημείων, εντοπίστηκαν νεκρές γερακίνες και υπολείμματα άλλων ζώων, ενώ στο παρελθόν έχουν καταγραφεί πνιγμοί ακόμη και για τον εμβληματικό Μαυρόγυπα και το Όρνιο, είδη που αποτελούν το «σήμα κατατεθέν» της Θράκης.
Ράμπες διαφυγής – Μια απλή αλλά σωτήρια παρέμβαση
Αντί της οριστικής κατάργησης αυτών των σημείων υδροληψίας, η οποία θα στερούσε πολύτιμους πόρους από την πανίδα και τους επικονιαστές, η Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης (ΕΠΒΘ) προκρίνει μια βιώσιμη λύση. Σε στενή συνεργασία με τη Δασική Υπηρεσία, ξεκινά η τοποθέτηση ειδικών ραμπών διαφυγής. Πρόκειται για κατασκευές που επιτρέπουν σε οποιοδήποτε ζώο βρεθεί στο νερό να αναρριχηθεί με ασφάλεια προς την έξοδο, εκμηδενίζοντας τις πιθανότητες πνιγμού ακόμη και όταν η στάθμη είναι χαμηλή.
Η πρωτοβουλία αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για ένα νέο μοντέλο διαχείρισης των δασικών υποδομών, όπου η συντήρηση δεν θα κρίνεται μόνο με όρους πυρόσβεσης, αλλά με βάση την οικολογική αξία του νερού. Η διατήρηση αυτών των υδάτινων σημείων σε ένα ολοένα και πιο θερμό και άνυδρο περιβάλλον είναι επιβεβλημένη, αρκεί να διασφαλίζεται η ασφαλής πρόσβαση της άγριας φύσης σε αυτά.
Η «Συμμαχία για την Άγρια Ζωή»
Η συγκεκριμένη δράση δεν είναι μεμονωμένη, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο στρατηγικό πλαίσιο για την προστασία του φυσικού πλούτου. Η υλοποίησή της βασίζεται στους εξής πυλώνες:
- Συνεργασία Φορέων: Σύμπραξη της ΕΠΒΘ με τη Δασική Υπηρεσία για την τεχνική κάλυψη και αδειοδότηση.
- Υποστήριξη WWF Ελλάς: Η δράση αποτελεί κομμάτι της «Συμμαχίας για την Άγρια Ζωή», όπου συμμετέχουν 11 περιβαλλοντικές οργανώσεις.
- Προληπτική Θωράκιση: Στόχος είναι η ενσωμάτωση των ραμπών ως μόνιμο προληπτικό μέτρο σε κάθε μελλοντικό πρόγραμμα συντήρησης δεξαμενών σε όλη την επικράτεια της Θράκης.
Με την παρέμβαση αυτή, οι ιστορικές υδατοδεξαμενές του Έβρου παύουν να αποτελούν απειλή και επιστρέφουν στον αρχικό, ζωοδότη ρόλο τους, εξασφαλίζοντας ότι το πολύτιμο νερό του δάσους θα παραμείνει πηγή ζωής και όχι αιτία θανάτου.
