Στο επίκεντρο του νέου γεωοικονομικού σχεδιασμού της Δύσης ανεβάζει η Ουάσιγκτον την Ελλάδα, με τις ενεργειακές υποδομές της χώρας και ειδικά της Αλεξανδρούπολης να αποκτούν πλέον θεσμικό ρόλο στον υπό διαμόρφωση οικονομικό διάδρομο India–Middle East–Europe Economic Corridor (IMEC).
Η κατάθεση του Eastern Mediterranean Gateway Act στο αμερικανικό Κογκρέσο από τους γερουσιαστές Cory Booker και Dave McCormick συνιστά μια ιστορική εξέλιξη. Για πρώτη φορά, μια αμερικανική νομοθετική παρέμβαση ενσωματώνει ρητά τις ελληνικές ενεργειακές υποδομές στον στρατηγικό άξονα που φιλοδοξεί να συνδέσει την Ινδία, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη. Με τον τρόπο αυτό, οι ΗΠΑ «χαρτογραφούν» πλέον την Ελλάδα ως βασικό κρίκο του δυτικού ενεργειακού διαδρομού, αναγνωρίζοντάς την τόσο ως κόμβο ηλεκτρικής ενέργειας όσο και ως πύλη εισόδου LNG, περιορίζοντας παράλληλα τη ρωσική επιρροή και τον κομβικό ρόλο της Τουρκίας.
Ο νέος χάρτης της Ανατολικής Μεσογείου
Το αμερικανικό νομοσχέδιο αναγνωρίζει την Ανατολική Μεσόγειο ως επίσημο πυλώνα του IMEC, εντάσσοντας στον σχεδιασμό την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο. Στο επίκεντρο αυτής της νέας αρχιτεκτονικής τοποθετούνται τέσσερα κρίσιμα projects:
- Το GREGY Interconnection Project
- Ο Great Sea Interconnector (GSI)
- Ο αγωγός IBG
- Οι υποδομές LNG της Αλεξανδρούπολης
Αλεξανδρούπολη: Από περιφερειακό terminal σε στρατηγικό hub της Δύσης
Ιδιαίτερης σημασίας για την περιοχή μας είναι η ρητή αναγνώριση της Αλεξανδρούπολης ως κομβικού σημείου για το δυτικό LNG. Το πρώτο FSRU βρίσκεται ήδη σε εμπορική λειτουργία, τροφοδοτώντας τον «Κάθετο Διάδρομο» προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία, με δυνατότητα αεριοποίησης 5,5 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως.
Παράλληλα, το δεύτερο project, το FSRU Thrace, έχει λάβει περιβαλλοντική έγκριση και σχεδιάζεται να λειτουργήσει έως το 2028. Εφόσον υλοποιηθεί, η συνολική δυναμικότητα των δύο πλωτών μονάδων θα προσεγγίσει τα 11 δισ. κυβικά μέτρα LNG ετησίως, μετατρέποντας την περιοχή σε στρατηγική ενεργειακή πύλη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
GREGY: Η πράσινη ηλεκτρική γέφυρα
Κεντρικό ρόλο αποκτά και το GREGY, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης του ομίλου Κοπελούζου. Πρόκειται για μια υποθαλάσσια διασύνδεση HVDC μήκους 954 χιλιομέτρων που θα μεταφέρει πράσινη ενέργεια 3.000 MW από την Αίγυπτο στην Ελλάδα. Το έργο εκτιμάται ότι μπορεί να υποκαταστήσει έως και 4,5 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, μειώνοντας τις εκπομπές CO₂ κατά 10 εκατ. τόνους ανά έτος. Η τελική επενδυτική απόφαση αναμένεται έως το 2028, με την πλήρη λειτουργία να τοποθετείται στις αρχές της επόμενης δεκαετίας.
Οι γεωπολιτικοί στόχοι των ΗΠΑ και το στοίχημα της Αθήνας
Η επένδυση των ΗΠΑ στην Ελλάδα αντανακλά την ανάγκη διαμόρφωσης εναλλακτικών οδών απέναντι στη ρωσική και κινεζική επιρροή, ενισχύοντας σταθερούς περιφερειακούς πυλώνες. Η Ελλάδα παύει να είναι απλή χώρα διέλευσης και γίνεται το βασικό «interface» ανάμεσα στη Μέση Ανατολή και την ευρωπαϊκή αγορά.
Το μεγάλο στοίχημα για την Αθήνα πλέον είναι να μετατρέψει αυτή τη γεωπολιτική αναγνώριση σε μακροπρόθεσμη ισχύ. Για την πλήρη ενσωμάτωση των έργων στον IMEC θα απαιτηθούν άμεση χρηματοδοτική στήριξη, ευρωπαϊκή πολιτική κάλυψη, επιτάχυνση των αδειοδοτήσεων και διακρατικές συμφωνίες μεγάλης κλίμακας.
