Το Goethe-Institut Θεσσαλονίκης και το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ παρουσιάζουν ένα πολυμεσικό οδοιπορικό στις περιοχές που σημαδεύτηκαν από τις καταστροφές του 2023, μέσα από τον φακό του Ilir Tsouko και τον λόγο της Anja Troelenberg
Τι απομένει σε έναν τόπο όταν η φωτιά έχει περάσει, όταν το νερό έχει παρασύρει σπίτια, χωράφια και δρόμους; Και κυρίως, τι συμβαίνει στους ανθρώπους μιας πληγείσας περιοχής όταν οι κάμερες των μέσων ενημέρωσης αποχωρούν και η καταστροφή παύει να αποτελεί είδηση; Αυτά ακριβώς τα ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει η νέα έκθεση «Beyond Destruction – Ρόδος, Θεσσαλία, Έβρος», που εγκαινιάζεται στη Θεσσαλονίκη.
Ένα πολυμεσικό οδοιπορικό σε τρεις πληγωμένες περιοχές
Την έκθεση παρουσιάζουν από κοινού το Goethe-Institut Θεσσαλονίκης και το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ, Γραφείο Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για ένα πολυμεσικό εγχείρημα του φωτογράφου Ilir Tsouko και της δημοσιογράφου Anja Troelenberg, οι οποίοι ταξίδεψαν σε τρεις περιοχές της χώρας που δοκιμάστηκαν σκληρά από τις φυσικές καταστροφές του 2023: τις καταστροφικές πυρκαγιές στη Ρόδο και στον Έβρο, καθώς και τις πλημμύρες που έπληξαν τη Θεσσαλία.
Η προσέγγιση των δύο δημιουργών δεν αντιμετωπίζει την οικολογική κρίση ως μια αφηρημένη ή εντυπωσιακή εικόνα. Αντίθετα, την επαναφέρει στο ανθρώπινο μέτρο -στο σπίτι που χάθηκε, στο τοπίο που άλλαξε μορφή, στην κοινότητα που αναγκάστηκε να ξαναοργανώσει την καθημερινότητά της από την αρχή.
Η ζωή μετά την πρώτη σελίδα
Ο πυρήνας της έκθεσης είναι κατεξοχήν κοινωνικός. Το «Beyond Destruction» δεν εστιάζει μόνο στη φύση που πλήττεται, αλλά κυρίως στους ανθρώπους που ζουν μέσα σε αυτήν, εξαρτώνται από αυτήν και καλούνται να διαχειριστούν τις συνέπειες μιας κρίσης που δεν αποτελεί πια μακρινή ή μελλοντική απειλή.
Μέσα από φωτογραφίες, βίντεο και προσωπικές μαρτυρίες, οι δύο δημιουργοί καταγράφουν αυτό που συνήθως μένει αθέατο: την επόμενη μέρα, τους μήνες που ακολουθούν μια καταστροφή, την προσπάθεια να στηθεί εκ νέου κάποιος ρυθμός ζωής εκεί όπου όλα φαίνονται κομμένα στα δύο. Για τους κατοίκους των πληγεισών περιοχών, ο χρόνος χωρίζεται πλέον καθαρά σε ένα «πριν» και ένα «μετά» -και ακριβώς σε αυτή την τομή στέκεται η έκθεση.
Η δύναμη της μαρτυρίας
Βασικό στοιχείο του εγχειρήματος αποτελεί η επιλογή των δημιουργών να επιστρέψουν το βλέμμα σε ανθρώπους και τόπους που, συνήθως, εγκαταλείπονται από τη δημόσια συζήτηση μόλις κοπάσει η πρώτη συγκίνηση. Οι ιστορίες επιβίωσης, απώλειας, αλληλεγγύης αλλά και επανασύνδεσης με τον τόπο λειτουργούν ως υπενθύμιση πως η κλιματική κρίση δεν αφήνει πίσω της μόνο περιβαλλοντική ζημιά, αλλά και κοινωνικές ρωγμές, οικονομική ανασφάλεια, ψυχικά τραύματα και νέες μορφές ανισότητας.
Ποιοι είναι οι δημιουργοί
Ο Ilir Tsouko είναι εικαστικός αφηγητής με έδρα το Βερολίνο, την Αθήνα και τα Τίρανα, με μακρόχρονο έργο γύρω από ζητήματα ταυτότητας, μετανάστευσης, κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων, καθώς και της κλιματικής αλλαγής. Η Anja Troelenberg είναι συγγραφέας και κινηματογραφίστρια από τη Γερμανία, η οποία τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με επίκεντρο περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα.
Στο «Beyond Destruction», η καλλιτεχνική πράξη συναντά τη δημοσιογραφική επιμονή, αποτυπώνοντας πως η ζωή σε μια πληγείσα περιοχή μπορεί να συνεχίζεται, κουβαλώντας όμως μνήμη, απώλεια και ερωτήματα που αφορούν, τελικά, όλους μας.
Πότε και πού θα δούμε την έκθεση
Η έκθεση εγκαινιάζεται σήμερα, 8 Ιουλίου, στις 20:00, στο Goethe-Institut Θεσσαλονίκης, στη Βασιλίσσης Όλγας 66, και θα παραμείνει ανοιχτή για το κοινό έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2026. Προβλέπεται θερινή παύση λειτουργίας από τις 27 Ιουλίου έως τις 23 Αυγούστου. Η έκθεση λειτουργεί από Δευτέρα έως Παρασκευή, 10:00-21:00, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.
