Πώς το πρόγραμμα «Περσεφόνη» μετατρέπει το φαρμακείο της γειτονιάς σε ασφαλές καταφύγιο και γραμμή σωτηρίας για κάθε θύμα ενδοοικογενειακής βίας
Η ενδοοικογενειακή βία βρίσκει πλέον απέναντί της ένα ισχυρό, άμεσο και προσβάσιμο δίκτυο προστασίας μέσα από τα φαρμακεία όλης της χώρας. Φράσεις όπως «Μπορώ να μιλήσω με την Περσεφόνη;», «Έχετε κάτι για την Περσεφόνη;» ή ένα απλό «Χρειάζομαι βοήθεια» αποτελούν το σύνθημα για να ενεργοποιηθεί ένας μηχανισμός ουσιαστικής υποστήριξης. Με την αναφορά αυτής της συγκεκριμένης λέξης-κλειδιού, κάθε πολίτης που βιώνει κακοποίηση μπορεί να βρει διέξοδο και προστασία.
Ο φαρμακοποιός αναγνωρίζει άμεσα το κωδικοποιημένο αίτημα και δρα ως ευαισθητοποιημένος επιστήμονας υγείας. Ακούει με απόλυτο σεβασμό, παρέχει στήριξη με πλήρη εμπιστευτικότητα και καθοδηγεί το άτομο με ασφάλεια. Παράλληλα, είτε ενθαρρύνει το θύμα να καλέσει τις αρμόδιες αρχές είτε πραγματοποιεί ο ίδιος την κλήση εκ μέρους του.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία υλοποιείται από τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο με στόχο την πρόληψη και την έμπρακτη στήριξη των θυμάτων. Στο πλαίσιο της δράσης, διανέμεται ειδικό ενημερωτικό έντυπο στο κοινό, μετατρέποντας τα φαρμακεία σε σημεία ορατότητας και επικοινωνίας. Επιπλέον, έχει θεσπιστεί ένα αυστηρό πρωτόκολλο δράσης για το προσωπικό, το οποίο περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία επικοινωνίας με εξειδικευμένους φορείς.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ονομασία της δράσης αντλείται από τον αρχαίο μύθο της αρπαγής της Περσεφόνης από τον Άδη. Η συμβολική αυτή επιλογή παραπέμπει στην πρώτη καταγεγραμμένη χειριστική σχέση εξάρτησης και κακοποίησης. Έτσι, τα φαρμακεία αξιοποιούν τη μεγάλη γεωγραφική τους διασπορά και τη σχέση εμπιστοσύνης με τους πολίτες, δημιουργώντας έναν χώρο όπου κανείς δεν αμφισβητείται.
Εκτός από τη λέξη «Περσεφόνη», οι πολίτες μπορούν να χρησιμοποιήσουν και τη διεθνή χειρονομία βοήθειας (Signal for Help / Help Me):
- Ανασηκώνουμε το ένα χέρι με την παλάμη ανοιχτή προς τα έξω.
- Κλείνουμε τον αντίχειρα μέσα στην παλάμη.
- Κλείνουμε τα υπόλοιπα τέσσερα δάχτυλα πάνω από τον αντίχειρα σε γροθιά.
Η εμπειρία αυτή δεν είναι πρωτόγνωρη για τον κλάδο, καθώς είχε προηγηθεί κατά την πανδημία (Απρίλιος 2020) η επιτυχημένη εφαρμογή του προγράμματος «Μάσκα-19», έπειτα από διεθνή έκκληση του ΟΗΕ.
Υποχρεωτική αναφορά χωρίς άρση απορρήτου
Η θεσμική θωράκιση γύρω από το ζήτημα έχει ενισχυθεί καθοριστικά με τις νομοθετικές τροποποιήσεις (Ν. 5090/2024 και Ν. 5172/2025). Με βάση τον νόμο, ο φαρμακοποιός συγκαταλέγεται πλέον στους επαγγελματίες υγείας που υποχρεούνται να αναφέρουν στις διωκτικές αρχές κάθε ένδειξη κακοποίησης σε βάρος ενήλικου ή ανήλικου ατόμου.
Η υποχρέωση αυτή υπερισχύει του επαγγελματικού απορρήτου, ενώ η σχετική αναφορά μπορεί να υποβληθεί:
- Εγγράφως
- Ηλεκτρονικά
- Προφορικά, με τη σύνταξη σχετικής έκθεσης από την Ελληνική Αστυνομία.
Επισημαίνεται ότι το αδίκημα διώκεται πλέον αυτεπάγγελτα από τις εισαγγελικές αρχές, διασφαλίζοντας την άμεση παρέμβαση του κράτους.
Χρήσιμα τηλέφωνα και γραμμές υποστήριξης
Σε περιπτώσεις ανάγκης, οι πολίτες μπορούν να απευθύνονται άμεσα στους παρακάτω φορείς:
- Άμεση Δράση / Έκτακτη Ανάγκη: 100 ή 112
- Γραμμή SOS: 15900 (24ωρη λειτουργία, δωρεάν και ανώνυμη)
- Εφαρμογή Panic Button: Ψηφιακό κουμπί έκτακτης ανάγκης για smartphones.
- Ηλεκτρονικές πύλες ενημέρωσης: womensos.gr & antiviolence-net.eu
- Ελληνική Αστυνομία: Αναλυτικές οδηγίες και υποστήριξη στον επίσημο οδηγό της ΕΛ.ΑΣ. για την ενδοοικογενειακή βία.
