Πλημμύρες, αποζημιώσεις, Άρδας, Νέοι Αγρότες, ευλογιά και εκκρεμείς πληρωμές στον φάκελο που παρέδωσαν στα κόμματα
Σε μια συντονισμένη παρέμβαση με σαφές πολιτικό μήνυμα προχώρησαν οι Αγροτικοί Σύλλογοι του Έβρου, μεταφέροντας τα μεγάλα ανοιχτά μέτωπα του πρωτογενούς τομέα της περιοχής μέσα στη Βουλή.
Με πολυσέλιδο υπόμνημα προς τους Προέδρους των Κοινοβουλευτικών Ομάδων, οι εκπρόσωποι των αγροτών και των κτηνοτρόφων ζητούν πλέον κάτι περισσότερο από γενικές υποσχέσεις: συγκεκριμένες πολιτικές δεσμεύσεις και σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η αναπλήρωση του εισοδήματος που χάθηκε από τις πλημμύρες, οι εκκρεμείς αποζημιώσεις, η αγωνία των Νέων Αγροτών, τα προβλήματα στις πληρωμές, το νερό του Άρδα, οι αρδευτικές και αντιπλημμυρικές υποδομές, το αυξημένο κόστος παραγωγής και η προστασία της κτηνοτροφίας από τις ζωονόσους.
«Οι αγρότες του Έβρου δεν είναι απομακρυσμένοι θεατές»
Ο Ηλίας Αγγελακούδης, πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Ορεστιάδας, στέλνει σαφές μήνυμα για τον ρόλο που διεκδικούν οι οργανωμένοι αγρότες της περιοχής στις εξελίξεις.
Όπως τονίζει, οι Αγροτικοί Σύλλογοι του Έβρου δεν παρακολουθούν από απόσταση όσα αποφασίζονται για το μέλλον τους. Αντίθετα, συμμετέχουν ενεργά τόσο στη διαμόρφωση των αιτημάτων όσο και στις μορφές αγώνα και διεκδίκησης.
«Οι Αγροτικοί Σύλλογοι του Έβρου δεν είναι απλοί, απομακρυσμένοι θεατές των εξελίξεων. Είναι παρόντες και συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση του πλαισίου των αιτημάτων και των μορφών αγώνα και διεκδίκησης», επισημαίνει.
Ο ίδιος αποδίδει τη σταθερή παρουσία του Έβρου στις κρίσιμες στιγμές του αγροτικού κινήματος στη συνέπεια, την ενότητα και τη μαζική συμμετοχή των παραγωγών.
Το μήνυμά του είναι ξεκάθαρο: όταν οι αγρότες οργανώνονται και διεκδικούν συλλογικά, η φωνή τους ακούγεται.
Από τις διώξεις των αγροτών στα μεγάλα προβλήματα του Έβρου
Η παρέμβαση έγινε στο πλαίσιο συνάντησης μελών της Γραμματείας της Πανελλαδικής Επιτροπής των Μπλόκων με εκπροσώπους των κοινοβουλευτικών κομμάτων στο κτίριο της Βουλής.
Κεντρικό θέμα της συνάντησης ήταν οι εκατοντάδες διώξεις αγροτών και κτηνοτρόφων για τη συμμετοχή τους στις κινητοποιήσεις του προηγούμενου διαστήματος.
Ωστόσο, η παρουσία εκπροσώπου των Αγροτικών Συλλόγων του Βόρειου Έβρου έδωσε τη δυνατότητα να ανοίξει ολόκληρος ο φάκελος των προβλημάτων της περιοχής.
Και ο κατάλογος είναι μακρύς.
Πλημμύρες: Ζητούν αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος
Πρώτο μεγάλο μέτωπο είναι οι οικονομικές συνέπειες από τις πλημμύρες.
Σύμφωνα με τους Αγροτικούς Συλλόγους, εκατοντάδες παραγωγοί εξακολουθούν να πληρώνουν το τίμημα. Μεγάλες εκτάσεις είτε δεν καλλιεργήθηκαν είτε δεν δέχθηκαν τις αναγκαίες καλλιεργητικές φροντίδες.
Το αποτέλεσμα είναι μειωμένη παραγωγή και σοβαρή απώλεια εισοδήματος.
Οι αγρότες ζητούν ειδικό πρόγραμμα αναπλήρωσης του χαμένου εισοδήματος για όλους τους πληγέντες παραγωγούς.
Αποζημιώσεις που ακόμη περιμένουν
Στον ίδιο φάκελο μπαίνουν οι εκκρεμότητες που αφορούν διαφορετικές κατηγορίες παραγωγών.
Οι Σύλλογοι ζητούν την άμεση καταβολή των ενισχύσεων στους δενδροκαλλιεργητές που επλήγησαν από τον παγετό του 2025 και έχουν ενταχθεί σε πρόγραμμα de minimis.
Παράλληλα, ζητούν αποζημίωση για τους παραγωγούς μηδικής των οποίων οι εκμεταλλεύσεις τέθηκαν σε καραντίνα λόγω της ευλογιάς, καθώς και απαντήσεις για όσους αποκλείστηκαν από ενισχύσεις χωρίς, όπως υποστηρίζουν, να γνωρίζουν τον λόγο.
Κεντρικό αίτημα είναι η διαφάνεια στα κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού των δικαιούχων.
Νέοι Αγρότες: Ορατός ο κίνδυνος απένταξης
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στους δικαιούχους του προγράμματος Νέων Αγροτών 2021 στον Έβρο.
Οι Σύλλογοι υποστηρίζουν ότι οι καθυστερήσεις της διοίκησης και η αναδρομική αλλαγή των όρων ελέγχου έχουν δημιουργήσει καθεστώς οικονομικής αβεβαιότητας.
Μάλιστα, κάνουν λόγο για πραγματικό κίνδυνο απένταξης και επιστροφής ενισχύσεων από νέους ανθρώπους που επένδυσαν στον πρωτογενή τομέα.
Ζητούν την απόσυρση κάθε αναδρομικής απαίτησης, την ολοκλήρωση των ελέγχων και την άμεση καταβολή της δεύτερης δόσης.
Ο μακρύς κατάλογος των εκκρεμών πληρωμών
Στο υπόμνημα περιλαμβάνονται ακόμη οι εκκρεμότητες στα Σχέδια Βελτίωσης, στις συνδεδεμένες ενισχύσεις, σε πληρωμές που εκκρεμούν από το 2023 και στα οικολογικά σχήματα του 2024.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους κτηνοτρόφους των οποίων το ζωικό κεφάλαιο θανατώθηκε λόγω της ευλογιάς.
Οι αγρότες ζητούν επίσης οριστική λύση στα προβλήματα που προκαλούν οι έλεγχοι μέσω Monitoring και τα ζητήματα με τον ΑΤΑΚ.
Το νερό του Άρδα ξανά στην πρώτη γραμμή
Η υδατική ασφάλεια του Έβρου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα διαρθρωτικά ζητήματα του υπομνήματος.
Οι Σύλλογοι ζητούν την άμεση υπογραφή μακροχρόνιας διακρατικής συμφωνίας με τη Βουλγαρία για τη διασφάλιση των νερών του Άρδα κατά την αρδευτική περίοδο.
Παράλληλα, θέτουν το ζήτημα του εκσυγχρονισμού των αρδευτικών δικτύων και της δημιουργίας νέων έργων αποθήκευσης και αξιοποίησης υδάτων.
Ο στόχος που θέτουν είναι ξεκάθαρος: ο Έβρος να αποκτήσει σταδιακά υδατική αυτονομία.
«Ο πρωτογενής τομέας είναι ζήτημα εθνικής συνοχής»
Το υπόμνημα δεν περιορίζεται σε οικονομικά και τεχνικά αιτήματα.
Οι Αγροτικοί Σύλλογοι συνδέουν ευθέως το μέλλον της παραγωγής με το δημογραφικό και την επιβίωση των χωριών του Έβρου.
Όπως επισημαίνουν, όταν η αγροτική παραγωγή συρρικνώνεται, μειώνεται η οικονομική δραστηριότητα, κλείνουν επιχειρήσεις και οι νέοι εγκαταλείπουν τον τόπο τους.
Για μια ακριτική περιοχή με τη γεωστρατηγική σημασία του Έβρου, υποστηρίζουν, η διατήρηση ενός ισχυρού πρωτογενούς τομέα δεν είναι απλώς ζήτημα αγροτικής πολιτικής.
Είναι ζήτημα οικονομικής, κοινωνικής, δημογραφικής και εθνικής συνοχής.
Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ
Πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 8 Ιουλίου συνάντηση μελών της Γραμματείας της Πανελλαδικής Επιτροπής των Μπλόκων (ΠΕΜ) με εκπροσώπους όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων, στο κτίριο της Βουλής των Ελλήνων, με κυρίαρχο θέμα τις εκατοντάδες διώξεις αγροτών και κτηνοτρόφων σε όλη τη χώρα για τη συμμετοχή τους στις αγωνιστικές κινητοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν το διάστημα Δεκεμβρίου – Ιανουαρίου.
Κατά τη διάρκεια ενός ουσιαστικού και παραγωγικού διαλόγου, τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεσμεύτηκαν να αναλάβουν κοινοβουλευτικές και θεσμικές πρωτοβουλίες, με στόχο τη διασφάλιση του αναφαίρετου, συνταγματικά κατοχυρωμένου, συνδικαλιστικού και δημοκρατικού δικαιώματος των αγροτών, αλλά και όλων των πολιτών, να αγωνίζονται και να διεκδικούν συλλογικά λύσεις για τον κλάδο τους και τις τοπικές κοινωνίες τους, χωρίς τον φόβο διώξεων και ποινικοποίησης των αγώνων τους.
Παράλληλα, η συμμετοχή εκπροσώπου των Αγροτικών Συλλόγων Βόρειου Έβρου στη συνάντηση, μας έδωσε την ευκαιρία να καταθέσουμε υπόμνημα με τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο αγροτικός και κτηνοτροφικός κόσμος της περιοχής μας.
ΠΡΟΣ:
Τους Προέδρους των Κοινοβουλευτικών Ομάδων της Βουλής των Ελλήνων
Αξιότιμες Κυρίες και αξιότιμοι Κύριοι,
Ο πρωτογενής τομέας του Έβρου βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σειρά σοβαρών προβλημάτων που απειλούν τη βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής. Οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης, το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις και στις ενισχύσεις, καθώς και οι χρόνιες ελλείψεις σε υποδομές, δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον για τους παραγωγούς.
Με το παρόν υπόμνημα σας ενημερώνουμε για τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο αγροτικός και κτηνοτροφικός κόσμος του Έβρου, καθώς και για τα αιτήματα που θεωρούμε αναγκαία για τη διατήρηση της παραγωγικής δραστηριότητας και τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα.
Ευελπιστούμε ότι θα σταθείτε αρωγοί στην προσπάθειά μας, αναλαμβάνοντας συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και δεσμεύσεις για την άμεση αντιμετώπιση των ζητημάτων που ακολουθούν, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη στήριξη των ανθρώπων της παραγωγής και στην ανάπτυξη της υπαίθρου.
Α. Άμεσες παρεμβάσεις
Αναπλήρωση χαμένου εισοδήματος λόγω πλημμυρών
Οι πλημμύρες των προηγούμενων μηνών εξακολουθούν να παράγουν οικονομικές συνέπειες για εκατοντάδες παραγωγούς του Έβρου.
Μεγάλο μέρος των εκτάσεων είτε δεν καλλιεργήθηκε είτε δεν κατέστη δυνατό να δεχθεί τις απαραίτητες καλλιεργητικές φροντίδες, γεγονός που οδηγεί σε σημαντική μείωση της φετινής παραγωγής και του αγροτικού εισοδήματος.
Ζητούμε την άμεση εφαρμογή ειδικού προγράμματος αναπλήρωσης χαμένου εισοδήματος για όλους τους πληγέντες παραγωγούς, ώστε να διασφαλιστεί η οικονομική βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους.
Αποζημιώσεις παραγωγών
Ζητούμε:
- την άμεση καταβολή των ενισχύσεων στους δενδροκαλλιεργητές που επλήγησαν από τον παγετό του 2025 και έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα de minimis,
- την άμεση αποζημίωση των παραγωγών μηδικής για το 2024, των οποίων οι εκμεταλλεύσεις τέθηκαν σε καραντίνα λόγω της ευλογιάς,
- την καταβολή των ενισχύσεων de minimis του 2025 στους παραγωγούς μηδικής που αποκλείστηκαν χωρίς να τους έχει γνωστοποιηθεί ο λόγος του αποκλεισμού τους,
- τη διαφάνεια στα κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού των δικαιούχων.
Νέοι Αγρότες
Οι δικαιούχοι του προγράμματος Νέων Αγροτών 2021 στον Έβρο βρίσκονται σε καθεστώς οικονομικής αβεβαιότητας εξαιτίας καθυστερήσεων της διοίκησης και αναδρομικής αλλαγής των όρων ελέγχου.
Παρότι οι παραγωγοί είχαν απαλλαγεί από τους ειδικούς στόχους εμπορίας λόγω των καταστροφικών πυρκαγιών, το πληροφοριακό σύστημα για την υποβολή της δεύτερης δόσης άνοιξε σχεδόν έναν χρόνο αργότερα με αποκλειστική ευθύνη της Πολιτείας.
Η πρακτική αυτή δημιουργεί πραγματικό κίνδυνο απένταξης και επιστροφής των ενισχύσεων από νέους ανθρώπους που επένδυσαν στον πρωτογενή τομέα βασιζόμενοι στους όρους που είχε θέσει το ίδιο το κράτος.
Ζητούμε:
- την άμεση απόσυρση κάθε αναδρομικής απαίτησης,
- την ολοκλήρωση των ελέγχων χωρίς νέες καθυστερήσεις,
- την άμεση καταβολή της δεύτερης δόσης στους δικαιούχους.
Εκκρεμείς πληρωμές
Ζητούμε την άμεση ολοκλήρωση όλων των εκκρεμών πληρωμών που αφορούν:
- τα Σχέδια Βελτίωσης,
- τις συνδεδεμένες ενισχύσεις,
- τις ενισχύσεις που εκκρεμούν από το 2023,
- τα οικολογικά σχήματα του 2024,
- την καταβολή των άμεσων ενισχύσεων στους κτηνοτρόφους των οποίων το ζωικό κεφάλαιο θανατώθηκε λόγω της ευλογιάς, χωρίς απώλεια δικαιωμάτων.
Να δοθεί οριστική λύση στα προβλήματα που προκαλούν οι έλεγχοι μέσω Monitoring και τα ζητήματα που σχετίζονται με τον ΑΤΑΚ, ώστε να μην αποκλείονται παραγωγοί από τις ενισχύσεις εξαιτίας διοικητικών ή τεχνικών δυσλειτουργιών.
Β. Διαρθρωτικές παρεμβάσεις για τον Έβρο
Υδατική ασφάλεια – Νερά του Άρδα
Η διασφάλιση της άρδευσης αποτελεί ζήτημα επιβίωσης για την αγροτική παραγωγή του Έβρου.
Ζητούμε:
- την άμεση υπογραφή μακροχρόνιας διακρατικής συμφωνίας με τη Βουλγαρία για τη διασφάλιση της παροχής των υδάτων του Άρδα κατά την αρδευτική περίοδο,
- την υλοποίηση των αναγκαίων έργων εκσυγχρονισμού των υφιστάμενων αρδευτικών δικτύων,
- την κατασκευή νέων έργων αποθήκευσης και αξιοποίησης υδάτων, ώστε ο Έβρος να αποκτήσει σταδιακά υδατική αυτονομία.
Εκσυγχρονισμός αρδευτικών δικτύων, αντιπλημμυρικών υποδομών και αναδασμοί
Η μείωση του κόστους παραγωγής δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς σύγχρονες υποδομές.
Απαιτείται η άμεση προώθηση:
- του εκσυγχρονισμού των αρδευτικών δικτύων,
- νέων αναδασμών,
- έργων εξοικονόμησης νερού και ενέργειας,
- την κατασκευή και συντήρηση αντιπλημμυρικών έργων στις ευάλωτες αγροτικές περιοχές του Έβρου, ώστε να προστατεύονται οι καλλιέργειες, οι υποδομές και οι περιουσίες των παραγωγών από ακραία καιρικά φαινόμενα.
Οι παρεμβάσεις αυτές αποτελούν βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών αγροτικών προϊόντων.
Γ. Θεσμικές αλλαγές για τον πρωτογενή τομέα
Μείωση κόστους παραγωγής και διασφάλιση βιώσιμων τιμών
Το διαρκώς αυξανόμενο κόστος παραγωγής σε συνδυασμό με τις εξευτελιστικά χαμηλές τιμές παραγωγού οδηγεί πολλές εκμεταλλεύσεις σε οικονομικό αδιέξοδο.
Απαιτούνται πολιτικές που:
- μειώνουν ουσιαστικά το κόστος παραγωγής,
- προστατεύουν τον παραγωγό από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές,
- διασφαλίζουν δίκαιες και βιώσιμες τιμές παραγωγού, ικανές να καλύπτουν το κόστος παραγωγής και να εξασφαλίζουν αξιοπρεπές αγροτικό εισόδημα.
Νέος κανονισμός ΕΛΓΑ
Ο ισχύων κανονισμός του ΕΛΓΑ δεν ανταποκρίνεται πλέον στις πραγματικές ανάγκες του πρωτογενούς τομέα.
Ζητούμε την πλήρη αναθεώρησή του ώστε:
- να προσαρμοστεί στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής,
- να καλύπτει το σύνολο των σύγχρονων φυσικών κινδύνων,
- να εξασφαλίζει δίκαιες και ταχείες αποζημιώσεις.
Προστασία της ελληνικής κτηνοτροφίας
Η πρόσφατη εμπειρία των ζωονόσων ανέδειξε την ανάγκη ύπαρξης ενός ολοκληρωμένου σχεδίου πρόληψης και αντιμετώπισης.
Ζητούμε:
- ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών,
- αποτελεσματικά μέτρα βιοασφάλειας,
- έγκαιρες αποζημιώσεις,
- στήριξη της επανεκκίνησης των πληγεισών κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων,
- ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο προστασίας της ελληνικής κτηνοτροφίας από μελλοντικές ζωονόσους.
Ο Έβρος αποτελεί μια ακριτική Περιφερειακή Ενότητα με ιδιαίτερη γεωστρατηγική σημασία για τη χώρα. Η διατήρηση ενός ισχυρού και βιώσιμου πρωτογενούς τομέα δεν είναι μόνο ζήτημα οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και εθνικής, κοινωνικής και δημογραφικής συνοχής.
Ο πρωτογενής τομέας δεν αφορά μόνο τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους. Αφορά την ίδια τη βιωσιμότητα της τοπικής κοινωνίας. Όταν η αγροτική παραγωγή συρρικνώνεται, μειώνεται η οικονομική δραστηριότητα, κλείνουν επιχειρήσεις, εγκαταλείπονται τα χωριά και οι νέοι αναγκάζονται να αναζητήσουν προοπτικές μακριά από τον τόπο τους.
Η στήριξη του πρωτογενούς τομέα αποτελεί επένδυση στην κοινωνική συνοχή, στην τοπική οικονομία και στο μέλλον του Έβρου. Για τον λόγο αυτό, καλούμε όλα τα πολιτικά κόμματα να δεσμευτούν με συγκεκριμένες πολιτικές και σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των προτάσεων που περιλαμβάνονται στο παρόν υπόμνημα».
Με εκτίμηση,
Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Έβρου «Η ΕΝΟΤΗΤΑ»
Αγροτικός Σύλλογος Βύσσας
Αγροτικός Σύλλογος Διδυμοτείχου
Αγροτικός Σύλλογος Δόξας – Κυπρίνου
Αγροτικός Σύλλογος Ορεστιάδας
Αγροτικός Σύλλογος Τριγώνου
