Επιχείρηση 60 αστυνομικών σε έξι νομούς για δύο οργανώσεις που φέρονται να αναζητούσαν και να διακινούσαν αρχαιότητες. Αρχείο αρχαιολογικών θέσεων, 24 ανιχνευτές και συνθηματικές επικοινωνίες περιλαμβάνονται στα στοιχεία της έρευνας.
Αρχαιοκαπηλία με δράση κυρίως στον Έβρο και φερόμενο επικεφαλής εν ενεργεία στρατιωτικό αποκαλύπτει η έρευνα της ΕΛ.ΑΣ. για δύο οργανώσεις παράνομης αναζήτησης και διακίνησης αρχαιοτήτων. Ένδεκα άτομα συνελήφθησαν συνολικά σε επιχείρηση που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου, σε έξι νομούς της Βόρειας Ελλάδας.
Σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, ο στρατιωτικός φέρεται να διηύθυνε τη δεύτερη οργάνωση και να δραστηριοποιούνταν συστηματικά σε παράνομες αρχαιολογικές έρευνες και λαθρανασκαφές, κυρίως στην περιοχή του Έβρου. Η ομάδα φέρεται να αξιοποιούσε πληροφορίες για πιθανούς στόχους και αρχείο θέσεων αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, ενώ στις επικοινωνίες χρησιμοποιούνταν λέξεις όπως «jogging», «γυμναστική» και «θαύμα».
Η επιχείρηση της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος εκτελέστηκε σε Κοζάνη, Καβάλα, Ξάνθη, Δράμα, Ροδόπη και Έβρο, με τη συμμετοχή 60 αστυνομικών. Είχε προηγηθεί πολύμηνη προανακριτική έρευνα, με αξιοποίηση πληροφοριών, φυσικές επιτηρήσεις και ειδικές ανακριτικές πράξεις.
Το αρχείο θέσεων που χρησιμοποιούσε η ομάδα
Ένα από τα στοιχεία που εξετάστηκαν ήταν το αρχείο που φέρεται να είχε συγκροτήσει μέλος της δεύτερης οργάνωσης. Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., περιλάμβανε θέσεις αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και βασιζόταν σε παλαιά έγγραφα, σχεδιαγράμματα και πληροφορίες από επιτόπιες έρευνες.
Το αρχείο χρησιμοποιούνταν για την υποστήριξη της δράσης της ομάδας. Τα υπόλοιπα μέλη φέρονται να συγκέντρωναν πληροφορίες και να συμμετείχαν σε παράνομες έρευνες και ανασκαφές, κατόπιν οδηγιών και έναντι αμοιβής.
Στην πρώτη οργάνωση, ο φερόμενος επικεφαλής είχε, κατά την αστυνομική έρευνα, τον κεντρικό επιχειρησιακό έλεγχο. Eπέλεγε στόχους, προετοίμαζε τον εξοπλισμό, λάμβανε μέτρα προφύλαξης και διαχειριζόταν τα παράνομα έσοδα. Φέρεται επίσης να εκτιμούσε την αξία αντικειμένων και να αποφάσιζε την αγορά τους, με σκοπό τη μεταπώλησή τους σε πρόσωπα του εξωτερικού.
«Jogging» για τις έρευνες, «θαύμα» για τα πολύτιμα ευρήματα
Οι δύο οργανώσεις φέρονται να λειτουργούσαν τουλάχιστον από τον Σεπτέμβριο του 2025. Οι συναντήσεις των μελών γίνονταν κυρίως αυτοπροσώπως, με μεθόδους αντιπαρακολούθησης. Όταν απαιτούνταν τηλεφωνική επικοινωνία, χρησιμοποιούσαν συνθηματικές εκφράσεις για να αποκρύπτουν το περιεχόμενο των συζητήσεων.
Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., οι κωδικοί είχαν συγκεκριμένο νόημα:
- «Jogging», «γυμναστική» και «βόλτα»: μετάβαση στην ύπαιθρο για παράνομες αρχαιολογικές έρευνες.
- «Δουλειά», «προθέρμανση» και «αθλήματα»: παράνομη ερευνητική δραστηριότητα.
- «Όργανα γυμναστικής»: ανιχνευτές μετάλλων και μηχανήματα διασκόπησης εδάφους.
- «Φόρτιση»: προετοιμασία του τεχνικού εξοπλισμού.
- «Κέρμα»: αρχαία νομίσματα.
- «Άσπρα»: ασημένια και χρυσά αρχαία νομίσματα σε καλή κατάσταση.
- «Θαύμα»: ανεύρεση αρχαίων μνημείων μεγάλης αξίας.
Πληροφορίες, τετρακίνητα και εξειδικευμένος εξοπλισμός
Η επιλογή των σημείων έρευνας φέρεται να γινόταν με βάση τις πληροφορίες τοπικών συνεργατών. Εκτός από την πιθανότητα ύπαρξης αρχαιοτήτων, εξετάζονταν η πρόσβαση στην περιοχή, η αναμενόμενη απόδοση και ο κίνδυνος εντοπισμού από τις Αρχές.
Για τη μετάβαση χρησιμοποιούνταν τετρακίνητα οχήματα και για την αναζήτηση ανιχνευτές μετάλλων και συστήματα διασκόπησης εδάφους. Όταν προέκυπταν ενδείξεις, φέρονται να ακολουθούσαν ανασκαφές με αξίνες, δράπανα και ηλεκτρογεννήτριες.
Παράλληλα, οι ομάδες αναζητούσαν πρόσωπα που κατείχαν ήδη αντικείμενα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και ήθελαν να τα πουλήσουν. Η υπόθεση αφορά επομένως τόσο την παράνομη αναζήτηση όσο και την απόκτηση και περαιτέρω διάθεση αρχαιοτήτων.
Νομίσματα, χάλκινος ιππέας και 24 ανιχνευτές
Στις έρευνες σε κατοικίες και επαγγελματικούς χώρους κατασχέθηκαν αρχαία νομίσματα, χάλκινο σύμπλεγμα ιππέα με άλογο, τμήματα χάλκινων καμπανών, δακτύλιοι, πόρπες, περόνες και λαβές αγγείων. Βρέθηκαν επίσης τμήματα πήλινων αγγείων και αμφορέων, διακοσμημένα κεραμικά όστρακα και αρχιτεκτονικά μέλη.
Ο εξοπλισμός που κατασχέθηκε περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
- 24 ανιχνευτές μετάλλων και 11 πηνία ανίχνευσης.
- Φορητό τρισδιάστατο σαρωτή εδάφους και γεωφυσικά συστήματα.
- Drone, GPS και δύο ανιχνευτές κρυφών καμερών και πομπών.
- Οκτώ φτυάρια, 16 αξίνες, δύο δράπανα και δύο γεννήτριες.
- Τρία επιβατηγά αυτοκίνητα, κινητά τηλέφωνα και ασύρματους.
- Μπλοκ σημειώσεων και φακέλους με χάρτες και χειρόγραφες καταγραφές.
Βρέθηκαν ακόμη 11.130 ευρώ, 875 τουρκικές λίρες, τρεις χρυσές λίρες και ένα χρυσό δαχτυλίδι, καθώς και τρία κυνηγετικά όπλα, αεροβόλο πιστόλι και ξιφολόγχη.
Η δικογραφία και η αξιολόγηση των ευρημάτων
Οι συλληφθέντες είναι δέκα Έλληνες και ένας αλλοδαπός. Σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία για εγκληματική οργάνωση και παραβάσεις της νομοθεσίας προστασίας αρχαιοτήτων, πολιτιστικής κληρονομιάς και περί όπλων, κατά περίπτωση. Η ανακοίνωση αναφέρει ότι θα οδηγηθούν στις αρμόδιες εισαγγελικές Αρχές.
Τα αρχαία μνημεία θα αποσταλούν στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης για φύλαξη και τελική εκτίμηση. Επιπλέον αντικείμενα παραμένουν υπό διερεύνηση ως προς τη φύση τους και την υπαγωγή τους στη σχετική νομοθεσία. Δεν έχει ανακοινωθεί συνολική οικονομική αποτίμηση των ευρημάτων.
