Ένα ταξίδι 5.000 χιλιομέτρων γεμάτο κινδύνους και μια νέα συμμαχία προστασίας: το LIFE EV Safe Return ενώνει 15 οργανισμούς, με στόχο την ανάκαμψη του είδους και τουλάχιστον 40 απελευθερώσεις πουλιών σε Ελλάδα και Βουλγαρία έως το 2031.
Ο Ασπροπάρης ξεκινά κάθε φθινόπωρο ένα μεγάλο ταξίδι από τα Βαλκάνια προς την Αφρική. Περίπου 5.000 χιλιόμετρα χωρίζουν τις περιοχές όπου φωλιάζει από τους τόπους όπου περνά τον χειμώνα. Όμως, για αυτόν τον απειλούμενο γύπα, το δύσκολο δεν είναι μόνο να φτάσει στον προορισμό του. Είναι να επιβιώσει στη διαδρομή και να μπορέσει να επιστρέψει.
Με μόλις 50 αναπαραγωγικά ζευγάρια να απομένουν στα Βαλκάνια, σύμφωνα με την Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης, κάθε ασφαλής επιστροφή έχει ιδιαίτερη σημασία. Η έναρξη του διεθνούς προγράμματος LIFE EV Safe Return, που ανακοινώθηκε στις 10 Οκτωβρίου με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστευτικών Πουλιών, φέρνει μια νέα οργανωμένη προσπάθεια προστασίας του είδους.
Στη συνεργασία συμμετέχουν 15 οργανισμοί και φορείς από την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, ανάμεσά τους η Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης. Η προσπάθεια θα διαρκέσει έως το 2031 και θα καλύπτει τις περιοχές αναπαραγωγής, τις μεταναστευτικές διαδρομές και τους τόπους διαχείμασης. 1744
Ασπροπάρης: Ένα ταξίδι που χρειάζεται προστασία σε κάθε στάση
Δηλητηριασμένα δολώματα, λαθροθηρία και ηλεκτροπληξία από μη ασφαλείς πυλώνες είναι απειλές που μπορούν να διακόψουν οριστικά το ταξίδι ενός πουλιού. Γι’ αυτό η προστασία του δεν μπορεί να σταματά στη φωλιά του ούτε στα σύνορα μιας χώρας.
Το νέο πρόγραμμα συνεχίζει και διευρύνει προηγούμενες δράσεις διατήρησης. Παρότι τα τελευταία χρόνια καταγράφονται ενδείξεις σταθεροποίησης, ο μικρός αριθμός των αναπαραγωγικών ζευγαριών καθιστά αναγκαία τη συνέχιση της προσπάθειας.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται η πρόληψη δηλητηριάσεων και παράνομης θανάτωσης, η εξασφάλιση ασφαλούς τροφής και η μείωση του κινδύνου ηλεκτροπληξίας. Πρόκειται για παρεμβάσεις που αντιμετωπίζουν τις απειλές εκεί όπου εμφανίζονται, όχι μόνο στις περιοχές όπου τα πουλιά επιστρέφουν για να αναπαραχθούν.
Τουλάχιστον 40 πουλιά θα απελευθερωθούν σε Ελλάδα και Βουλγαρία
Ένα από τα βασικά σκέλη του LIFE EV Safe Return είναι η απελευθέρωση τουλάχιστον 40 Ασπροπάρηδων στην Ελλάδα και στη Βουλγαρία. Θα προέρχονται από εκτροφή σε ευρωπαϊκούς ζωολογικούς κήπους ή από περιστατικά διάσωσης στην άγρια φύση.
Παράλληλα, η τοποθέτηση πομπών GPS θα επιτρέψει τη διεθνή παρακολούθηση των μετακινήσεών τους. Οι πληροφορίες αυτές θα βοηθούν τις ομάδες προστασίας να κατανοούν καλύτερα τις διαδρομές και να εντοπίζουν σημεία όπου χρειάζονται παρεμβάσεις.
Η απελευθέρωση δεν είναι, επομένως, το τέλος της προσπάθειας. Συνοδεύεται από παρακολούθηση και μέτρα ώστε τα πουλιά να έχουν ασφαλέστερες συνθήκες στη νέα τους πορεία.
Η Θράκη στη συνεργασία με τους ανθρώπους της υπαίθρου
Η συμμετοχή της Εταιρείας Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης δίνει τοπικό περιεχόμενο σε μια διεθνή πρωτοβουλία. Η προστασία του είδους συνδέεται με τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται στις περιοχές όπου αναπαράγεται και αναζητά τροφή.
Το πρόγραμμα προβλέπει συνεργασία με κτηνοτρόφους, κυνηγούς, κτηνιάτρους και τοπικές αρχές. Στόχος είναι η πρόληψη των απειλών, η εξασφάλιση ασφαλούς τροφής και η προστασία των περιοχών αναπαραγωγής.
Εξίσου σημαντική είναι η επαφή με τη νέα γενιά. Εκπαιδευτικές δράσεις θα απευθυνθούν σε περισσότερους από 4.000 μαθητές, εκπαιδευτικούς και νέους, ώστε η γνώση για το είδος και τους κινδύνους που αντιμετωπίζει να περάσει πέρα από τον κύκλο των ειδικών. 1744
Για να συνεχιστεί ο κύκλος της επιστροφής
Τον συντονισμό αναλαμβάνει η Bulgarian Society for the Protection of Birds — BSPB/BirdLife Bulgaria, σε συνεργασία με 12 ακόμη οργανώσεις και φορείς. Οι ζωολογικοί κήποι της Σόφιας και της Πράγας συμμετέχουν ως συνδεδεμένοι εταίροι, ενώ το πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται από το LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ως «καθαριστής» της φύσης, ο Ασπροπάρης έχει πολύτιμο οικολογικό ρόλο. Είναι επίσης μέρος της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς των περιοχών όπου εμφανίζεται, ένα πουλί του οποίου το ετήσιο ταξίδι συνδέει τόπους και ανθρώπους σε διαφορετικές ηπείρους.
Για τον μικρό πληθυσμό των Βαλκανίων, η επιστροφή σημαίνει τη δυνατότητα μιας ακόμη αναπαραγωγικής περιόδου και μιας επόμενης γενιάς. Αυτή είναι η ουσία της νέας συνεργασίας, όχι μια υπόσχεση ότι οι κίνδυνοι θα εξαφανιστούν, αλλά μια συντονισμένη προσπάθεια ώστε το μεγάλο ταξίδι να συνεχίζεται και τα πουλιά να βρίσκουν ξανά τον δρόμο προς τις περιοχές τους.