Έρευνα της ΕΕΤΑΑ αποκαλύπτει οικονομική ασφυξία, έλλειμμα 2,5 δισ. ευρώ και σοβαρές ελλείψεις προσωπικού – Η ΚΕΔΕ προειδοποιεί ότι η λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης βρίσκεται πλέον στα όριά της
Ηχηρό καμπανάκι για τη βιωσιμότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης κρούει η νέα μελέτη της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ), η οποία εκπονήθηκε για λογαριασμό της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ).
Η έρευνα παρουσιάστηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ και αποτυπώνει μια ιδιαίτερα δύσκολη πραγματικότητα για τους δήμους της χώρας, οι οποίοι καλούνται να ανταποκριθούν σε ολοένα αυξανόμενες αρμοδιότητες με μειωμένους οικονομικούς πόρους και σημαντικές ελλείψεις προσωπικού.
Έλλειμμα 2,5 δισ. ευρώ στους δήμους
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Διευθυντής Οικονομικής Ανάπτυξης, Οργάνωσης και Περιβάλλοντος της ΕΕΤΑΑ, Ιωάννης Γούπιος, το συνολικό λειτουργικό κόστος των δήμων για το 2025 διαμορφώθηκε στα 5,35 δισεκατομμύρια ευρώ.
Ωστόσο, οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών, με αποτέλεσμα να καταγράφεται χρηματοδοτικό έλλειμμα που φτάνει τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Από αυτό το ποσό:
- 1,3 δισ. ευρώ αφορούν λειτουργικές δαπάνες.
- 1,2 δισ. ευρώ απαιτούνται για τη συντήρηση και αναβάθμιση των δημοτικών υποδομών.
Η μελέτη επισημαίνει ότι η οικονομική αυτή απόκλιση δυσκολεύει σημαντικά την άσκηση των αρμοδιοτήτων που έχουν μεταφερθεί στους δήμους.
Σοβαρή υποστελέχωση στις δημοτικές υπηρεσίες
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία για το ανθρώπινο δυναμικό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Σύμφωνα με την έρευνα, μόλις το 57% των προβλεπόμενων οργανικών θέσεων στους δήμους είναι σήμερα καλυμμένο, ενώ οι μεγαλύτερες ελλείψεις εντοπίζονται σε ειδικότητες υψηλής σημασίας, όπως:
- μηχανικοί,
- ειδικοί πληροφορικής,
- τεχνικό προσωπικό.
Η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη στους μικρούς, ορεινούς και απομακρυσμένους δήμους, όπου η υποστελέχωση περιορίζει την επιχειρησιακή τους δυνατότητα και την υλοποίηση έργων.
Περισσότεροι από τους μισούς δήμους με ελάχιστα ίδια έσοδα
Η μελέτη καταγράφει ακόμη ότι περισσότεροι από τους μισούς δήμους της χώρας εμφανίζουν ίδια έσοδα κάτω από το 20%, γεγονός που αυξάνει την εξάρτησή τους από την κρατική χρηματοδότηση.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ) μειώθηκαν κατά 55% την περίοδο της οικονομικής κρίσης, ενώ η ΣΑΤΑ, το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο για έργα συντήρησης και μικρές υποδομές, έχει περιοριστεί κατά 85%.
Την ίδια ώρα, παρά την αύξηση των φορολογικών εσόδων του κράτους, η Τοπική Αυτοδιοίκηση λαμβάνει μόλις το 28% της αντίστοιχης αύξησης των πόρων, ποσοστό που, σύμφωνα με τη μελέτη, δεν επαρκεί για να καλύψει τις σημερινές ανάγκες.
Η Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης
Τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά σε επίπεδο αποκέντρωσης σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.
Με βάση τους δείκτες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, η χώρα βρίσκεται:
- στην 23η θέση ως προς τη διοικητική αποκέντρωση,
- στην τελευταία θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς τη δημοσιονομική αποκέντρωση και τους διαθέσιμους πόρους των δήμων.
Η πρόταση της ΚΕΔΕ
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, χαρακτήρισε τη μελέτη ως την πρώτη ολοκληρωμένη επιστημονική τεκμηρίωση των προβλημάτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η βασική πρόταση της ΚΕΔΕ είναι η σταδιακή αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, ώστε μέσα στην επόμενη πενταετία να φτάσουν στο 7% των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού.
Παράλληλα, ζητείται η δημιουργία μόνιμου χρηματοδοτικού εργαλείου για:
- τη συντήρηση σχολικών μονάδων,
- τα δημοτικά οδικά δίκτυα,
- τις αθλητικές εγκαταστάσεις,
- τα δημοτικά κτίρια,
- τις βασικές δημοτικές υποδομές.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο κινητοποιήσεων
Η ΚΕΔΕ ανακοίνωσε ότι θα ζητήσει συναντήσεις με τον Πρωθυπουργό, τα πολιτικά κόμματα και τα συναρμόδια υπουργεία, προκειμένου να τεθούν επί τάπητος τα ευρήματα της έρευνας.
Παράλληλα, δεν απέκλεισε ακόμη και νέες κινητοποιήσεις ή παράσταση διαμαρτυρίας στη Βουλή, εφόσον δεν υπάρξουν ουσιαστικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
