Διπλό κύκλο ηλεκτρονικών διασταυρώσεων για τον εντοπισμό αποκλίσεων και αδήλωτων εισοδημάτων σε βάθος τετραετίας ενεργοποιούν οι ελεγκτικές αρχές.
Σε πλήρη εξέλιξη τίθεται ο νέος, διπλός ελεγκτικός σχεδιασμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), βάζοντας στο μικροσκόπιο χιλιάδες ιδιοκτήτες και διαχειριστές ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης. Η φορολογική διοίκηση επιστρατεύει προηγμένα ψηφιακά εργαλεία, αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης και εκτεταμένες διασταυρώσεις στοιχείων με τις κυρίαρχες πλατφόρμες της αγοράς (Airbnb, Booking.com, Vrbo), με σκοπό τον εντοπισμό κρυφών εισοδημάτων και παράνομων καταχωρίσεων.
Οι δύο νέες δράσεις που δρομολογούνται διαμορφώνουν ένα εξαιρετικά στενό πλαίσιο ελέγχου, όπου πλέον οι παραβάτες θα έρθουν αντιμέτωποι με τσουχτερά διοικητικά πρόστιμα και καταλογισμούς φόρων.
Πρώτο Μέτωπο: Έλεγχος ΑΜΑ και νομιμότητας καταχωρίσεων
Η πρώτη δράση επικεντρώνεται στο φορολογικό έτος 2025. Πρόκειται για έναν εκτεταμένο έλεγχο συμμόρφωσης των Αριθμών Μητρώου Ακινήτων (ΑΜΑ), ο οποίος βασίζεται στο επικαιροποιημένο πρωτόκολλο συνεργασίας της ΑΑΔΕ με τις διεθνείς πλατφόρμες.
Οι ελεγκτές θα σαρώσουν τις ενεργές αγγελίες προκειμένου να διαπιστώσουν:
- Αν κάθε καταχωρημένο ακίνητο διαθέτει έγκυρο και ενεργό ΑΜΑ.
- Αν ο δηλωμένος ΑΜΑ αντιστοιχεί πράγματι στο φυσικό ακίνητο που ενοικιάζεται.
- Αν υπάρχουν «κρυφές» αγγελίες που στερούνται παντελώς εγγραφής στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Διαμονής.
Σε περίπτωση που εντοπιστούν παραβάσεις μη αναγραφής ή μη εγγραφής, ο νόμος είναι αμείλικτος. Τα προβλεπόμενα διοικητικά πρόστιμα ξεκινούν από το 50% του ακαθάριστου εισοδήματος του αντίστοιχου φορολογικού έτους, με κατώτατο όριο τα 5.000 ευρώ ανά ακίνητο. Αν μάλιστα διαπιστωθεί υποτροπή εντός του έτους, το πρόστιμο διπλασιάζεται, ενώ σε επόμενη παράβαση τετραπλασιάζεται.
Δεύτερο Μέτωπο: Αναδρομικό κόσκινο για τα έτη 2022-2023
Η δεύτερη, αμιγώς εισοδηματική δράση αφορά τη διασταύρωση των οικονομικών στοιχείων για τα φορολογικά έτη 2022 και 2023. Με βάση τις προβλέψεις του ν. 5104/2024, η ΑΑΔΕ θα προχωρήσει σε μαζική σύγκριση των εισοδημάτων που απέστειλαν οι ίδιες οι πλατφόρμες με τις Δηλώσεις Βραχυχρόνιας Διαμονής και, τελικά, με το έντυπο Ε2 των φορολογικών δηλώσεων των ιδιοκτητών.
Όπου προκύπτουν αδικαιολόγητες αποκλίσεις, οι υποθέσεις θα μετατρέπονται άμεσα σε τακτικούς φορολογικούς ελέγχους για τον καταλογισμό των διαφυγόντων φόρων, των τόκων και των ανάλογων προσαυξήσεων.
Το «ρομποτάκι» της ΑΑΔΕ εντοπίζει τις κρατήσεις εκτός πλατφόρμας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται φέτος στην αντιμετώπιση της δημοφιλούς πρακτικής των κρατήσεων «στο χέρι». Πρόκειται για το «κόλπο» όπου η αγγελία παραμένει ενεργή στις πλατφόρμες για λόγους διαφήμισης, αλλά ο ιδιοκτήτης προτείνει στον πελάτη να ολοκληρώσουν τη συναλλαγή εκτός συστήματος προκειμένου να αποφύγουν τις προμήθειες.
Για την καταπολέμηση αυτής της πρακτικής, η ΑΑΔΕ επιστρατεύει ειδικά ψηφιακά εργαλεία («ρομποτάκια») και αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης. Τα συστήματα αυτά αναλύουν τη δραστηριότητα των αγγελιών, τα ποσοστά πληρότητας, τα σχόλια των χρηστών και τις ημερομηνίες για να εντοπίσουν ύποπτες αποκλίσεις και «ύποπτα» κλειστά ημερολόγια που υποδηλώνουν αδήλωτες κρατήσεις.
Τα δεδομένα των προηγούμενων ελέγχων
Η αποτελεσματικότητα αυτών των ψηφιακών εργαλείων έχει ήδη δοκιμαστεί. Κατά τους ελέγχους για την περίοδο 2020-2022, εντοπίστηκαν συνολικά 24.383 μοναδικοί ΑΦΜ με αποκλίσεις άνω των 500 ευρώ ανάμεσα στα στοιχεία των πλατφορμών και τις δηλώσεις στην εφορία. Η τάση είναι σαφώς αυξητική:
- 2020: 6.222 ΑΦΜ με αποκλίσεις
- 2021: 10.724 ΑΦΜ με αποκλίσεις
- 2022: 17.525 ΑΦΜ με αποκλίσεις
Επιπλέον, αποκαλύφθηκε πλήθος περιπτώσεων όπου φορολογούμενοι λειτουργούσαν ως απλοί ιδιώτες, ενώ το μέγεθος της δραστηριότητάς τους παρέπεμπε σε οργανωμένη επαγγελματική επιχείρηση, χωρίς ωστόσο να έχουν προβεί σε έναρξη δραστηριότητας. Οι έλεγχοι αυτοί οδήγησαν τη συντριπτική πλειονότητα των παραβατών στην υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων προκειμένου να αποφύγουν τα χειρότερα, αποδεικνύοντας ότι η στενή παρακολούθηση φέρνει άμεσα αποτελέσματα στα δημόσια ταμεία.
