ΥΠΑ, ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, «Ελευθέριος Βενιζέλος», AEGEAN και SKY express συζητούν σήμερα μέτρα, καθώς η χώρα καταγράφει αύξηση καθυστερήσεων 63% σε σχέση με πέρυσι
Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον ανάμεσα στις τρεις χώρες της Ευρώπης με τις χειρότερες επιδόσεις στην αεροπορική κυκλοφορία, μια εξέλιξη που οδήγησε σήμερα σε ευρεία σύσκεψη με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων του κλάδου.
Στο τραπέζι της συνάντησης βρέθηκαν η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ), οι Ελεγκτές Εναέριας Κυκλοφορίας, η διοίκηση του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος», καθώς και οι δύο μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες της χώρας, η AEGEAN και η SKY express. Στόχος, η αναζήτηση λύσεων για τις διαρκώς αυξανόμενες καθυστερήσεις που ταλαιπωρούν χιλιάδες επιβάτες το τελευταίο διάστημα.
Τα στοιχεία του Eurocontrol που «χτυπούν καμπανάκι»
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Eurocontrol για την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου, η εικόνα είναι ανησυχητική: η Ελλάδα αντιπροσωπεύει το 13% του συνόλου των καθυστερήσεων σε ολόκληρο το ευρωπαϊκό δίκτυο. Από αυτό το ποσοστό, το 9% αποδίδεται στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών (ΚΕΠΑΘ) και το υπόλοιπο 4% στην περιοχή της Μακεδονίας.
Οι αιτίες, όπως αναλύεται, είναι πολλαπλές: περιορισμοί χωρητικότητας, ελλείψεις προσωπικού στον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας, αλλά και σημαντική αύξηση της κυκλοφορίας αεροσκαφών που διέρχονται από τον ελληνικό εναέριο χώρο εξαιτίας της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: οι καθυστερήσεις έχουν αυξηθεί κατά 63% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Πώς συγκρίνεται η Ελλάδα με την υπόλοιπη Ευρώπη
Στην κορυφή της λίστας παραμένει η Γαλλία, με το μεγαλύτερο ποσοστό καθυστερήσεων στην Ευρώπη (29%), λόγω προβλημάτων στελέχωσης και μετάβασης σε νέα συστήματα — ωστόσο εκεί η τάση είναι πτωτική, με μείωση 38% σε σχέση με πέρυσι. Δεύτερη έρχεται η Ισπανία με 21%, όπου η αυξημένη επιβατική κίνηση οδηγεί σε άνοδο καθυστερήσεων κατά 26%.
Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η συνέπεια στις αφίξεις κυμαίνεται στο 71% και στις αναχωρήσεις στο 64%, ποσοστά που παραμένουν χαμηλότερα από τους στόχους του ευρωπαϊκού δικτύου εναέριας κυκλοφορίας.
«Ελευθέριος Βενιζέλος»: Το κέντρο βάρους του προβλήματος
Το καλοκαίρι, το αεροδρόμιο της Αθήνας εξυπηρετεί καθημερινά περίπου 900 εμπορικές πτήσεις, στις οποίες προστίθενται ακόμη 100 πτήσεις γενικής αεροπορίας, φορτίου και άλλων κατηγοριών. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, το 80% των καθυστερήσεων σχετίζεται με περιορισμούς στη διαχείριση εναέριας κυκλοφορίας, κυρίως στις ώρες αιχμής — μια κατάσταση που δημιουργεί αλυσιδωτές καθυστερήσεις σε ολόκληρο το δίκτυο, επηρεάζοντας αεροσκάφη και πληρώματα.
Νέο μοντέλο διαχείρισης, αλλά με «τρύπες»
Φέτος το καλοκαίρι, το «Ελευθέριος Βενιζέλος» λειτουργεί για πρώτη φορά ως Schedule Facilitated Airport (IATA Level 2), ένα καθεστώς που προβλέπει στενότερο συντονισμό μεταξύ αεροδρομίου και αεροπορικών εταιρειών ώστε τα δρομολόγια να προσαρμόζονται στη διαθέσιμη χωρητικότητα.
Χάρη σε αυτό, το 98% των προγραμματισμένων πτήσεων κινείται εντός των συμφωνημένων ορίων. Ωστόσο, στις ώρες αιχμής εξακολουθούν να καταγράφονται σοβαρές υπερβάσεις.
Η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση καθορίζει τα εξής ελάχιστα όρια επιχειρησιακής δυναμικότητας:
- Ώρες αιχμής: 35 αναχωρήσεις και 31 αφίξεις ανά ώρα
- Εκτός αιχμής: 35 αναχωρήσεις και 28 αφίξεις ανά ώρα
- Νυχτερινές ώρες: 22 αναχωρήσεις και 22 αφίξεις ανά ώρα
Παρά τους παραπάνω κανόνες, τα επίπεδα αυτά τηρούνται σήμερα σε ποσοστό μικρότερο του 50%.
«Το πρόβλημα είναι η υπέρβαση χωρητικότητας»
Η αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, Όλγα Τόκη, εξηγεί ότι ο πυρήνας του προβλήματος βρίσκεται στη συστηματική υπέρβαση της συμφωνημένης χωρητικότητας του αεροδρομίου. Χαρακτηριστικά αναφέρει πως μόνο για σήμερα, Δευτέρα 6 Ιουλίου, είχαν προγραμματιστεί 991 πτήσεις — αριθμός που σε αρκετές χρονικές ζώνες ξεπερνά τα επιτρεπτά όρια αναχωρήσεων και αφίξεων, με αποτέλεσμα οι καθυστερήσεις να «κυλούν» στις επόμενες πτήσεις της ημέρας.
Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας προτείνουν την αναβάθμιση του «Ελευθέριος Βενιζέλος» σε IATA Level 3, ένα καθεστώς που θα καθιστούσε τις χρονοθυρίδες δεσμευτικές, αποτρέποντας την υπερφόρτωση του προγράμματος πτήσεων.
Η γεωπολιτική κρίση προσθέτει επιπλέον πίεση
Στο πρόβλημα προστίθεται και η κρίση στη Μέση Ανατολή, η οποία έχει αυξήσει δραματικά τον όγκο των πτήσεων που διέρχονται από τον ελληνικό εναέριο χώρο. Αν πέρυσι το ανώτατο ημερήσιο επίπεδο κυκλοφορίας άγγιζε τις 4.500 πτήσεις, τα τελευταία Σαββατοκύριακα η κίνηση έχει φτάσει σχεδόν τις 5.000 πτήσεις.
Αν και έχουν ήδη γίνει νέες προσλήψεις ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, οι νεοπροσληφθέντες βρίσκονται ακόμη σε στάδιο εκπαίδευσης, γεγονός που δεν επιτρέπει, προς το παρόν, την ενίσχυση περισσότερων επιχειρησιακών τομέων ελέγχου.
