Στις Φέρες του Έβρου, υπάρχει ένα σπίτι όπου ο χρόνος σταματά. Εκεί που οι ταμπέλες των μαγαζιών γράφονται ακόμη στο χέρι, τα παλιά σίδερα με κάρβουνο ακουμπούν δίπλα σε βαλίτσες και φωνές του ’50, και οι μυρωδιές της γιαγιάς θυμίζουν πως τίποτα δε χάνεται, αν το αγαπήσεις. Εκεί είναι το Λαογραφικό Μουσείο Φερών.
Κάθε βήμα μέσα στο μουσείο είναι μια βουτιά στις δεκαετίες του 1900, στις εποχές που ο τσαγκάρης, ο πεταλωτής, ο μπακάλης και η μαμή ήταν οι πυλώνες της τοπικής κοινωνίας.
Στους τοίχους, αυθεντικές ταμπέλες μαγαζιών – «Παντοπωλείον Νέος Κόσμος», «Μηχανουργείον Μιχαηλίδη», «Καφενείον Παπαδάκης» – και γύρω τους, εκατοντάδες αντικείμενα που ξεπερνούν τη σκόνη του χρόνου.
Γυαλικά πίσω από σεμεδάκια, ζυγαριές με μπρούτζινα βάρη, τεράστια σίδερα, τσουκάλια, ραδιόφωνα, παλιές ετικέτες, ακόμη κουδούνια – όλα στέκονται ακίνητα, μα μιλούν.
Το μουσείο δεν είναι χώρος – είναι ανάμνηση
Δεν πας στο μουσείο Φερών απλώς για να δεις. Πας για να νιώσεις. Πας για να θυμηθείς το σπίτι του παππού, να ακούσεις τη φωνή της μάνας να φωνάζει «πιάσε το νερό από την στάμνα», να δεις τον ψιλικατζή της γειτονιάς να κόβει την καραμέλα από το χύμα σακουλάκι.
Είναι ένα μουσείο που δεν σου μιλάει για την ιστορία, σου θυμίζει τη δική σου.
Γιατί αυτό το μουσείο αφορά όλους μας
Δεν χρειάζεται να είσαι Εβρίτης για να συγκινηθείς. Η λαογραφία δεν είναι μουσειακό είδος· είναι ανθρώπινη μνήμη. Είναι η γιαγιά που σιδέρωνε με τα σίδερα του κάρβουνου, ο πατέρας που ζύγιζε με τις μπακιρένιες ζυγαριές, οι εργάτες που κουβάλησαν την Ελλάδα στις πλάτες τους.
