Η κυβέρνηση προωθεί την εφαρμογή του ηλικιακού ορίου από την 1η Ιανουαρίου 2027. Το Kids Wallet θα επιβεβαιώνει μόνο αν ο χρήστης βρίσκεται πάνω ή κάτω από το όριο, χωρίς να διαβιβάζει ημερομηνία γέννησης ή άλλα στοιχεία ταυτότητας στις πλατφόρμες.
Social media για κάτω των 15 ετών αναμένεται να περιοριστούν στην Ελλάδα από την 1η Ιανουαρίου 2027, στο πλαίσιο του νέου εθνικού σχεδιασμού για την προστασία των ανηλίκων στον ψηφιακό κόσμο.
Η κυβέρνηση προωθεί τη νομοθέτηση του ηλικιακού ορίου, χωρίς να περιμένει την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής διαδικασίας για το EU Kids Act. Σύμφωνα με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου, η ελληνική ρύθμιση θα κινηθεί σε συμβατή κατεύθυνση με το υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Κεντρικό εργαλείο για την εφαρμογή του μέτρου θα είναι το Kids Wallet, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να επιβεβαιώνει την ηλικιακή κατηγορία ενός χρήστη χωρίς να παραδίδει στις πλατφόρμες προσωπικά δεδομένα, όπως η ημερομηνία γέννησης ή στοιχεία ταυτοποίησης.
Social media για κάτω των 15 ετών
Το μέτρο αφορά την πρόσβαση παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως αυτά λειτουργούν σήμερα. Η κεντρική λογική είναι ότι οι πλατφόρμες δεν θα πρέπει να επιτρέπουν πρόσβαση σε ανήλικους κάτω από το όριο που θα οριστεί με τη νέα νομοθεσία.
Η 1η Ιανουαρίου 2027 αποτελεί την προγραμματισμένη ημερομηνία έναρξης εφαρμογής. Ωστόσο, απαιτείται η ψήφιση του σχετικού νομοθετικού πλαισίου και η εξειδίκευση των τεχνικών και λειτουργικών διαδικασιών πριν τεθεί το μέτρο σε πλήρη εφαρμογή.
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου υποστηρίζει ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να αναμένει την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής νομοθέτησης, η οποία εκτιμάται ότι θα χρειαστεί αρκετούς ακόμη μήνες. Η ελληνική πλευρά θα προχωρήσει εθνικά και θα μπορεί, όπου χρειαστεί, να προσαρμόσει τη ρύθμιση στην τελική μορφή του ευρωπαϊκού πλαισίου.
Πώς θα λειτουργεί το Kids Wallet
Το Kids Wallet θα λειτουργεί ως μηχανισμός επιβεβαίωσης ηλικίας. Δεν θα επιστρέφει στις πλατφόρμες την ακριβή ηλικία, την ημερομηνία γέννησης, τον αριθμό ταυτότητας ή άλλα προσωπικά δεδομένα του χρήστη.
Αντίθετα, θα παρέχει μόνο μια ένδειξη για το αν ο χρήστης βρίσκεται πάνω ή κάτω από το ηλικιακό όριο που θα έχει τεθεί. Με απλά λόγια, η πλατφόρμα θα μπορεί να λαμβάνει ένα ψηφιακό «ναι» ή «όχι» ως προς την ηλικιακή επιλεξιμότητα του χρήστη.
Η προσέγγιση αυτή επιδιώκει να συνδυάσει τον έλεγχο πρόσβασης με την προστασία προσωπικών δεδομένων. Δηλαδή, η επαλήθευση δεν θα απαιτεί από το παιδί ή τον γονέα να στείλει σε κάθε πλατφόρμα αντίγραφο ταυτότητας ή πλήρη προσωπικά στοιχεία.
Οι πλατφόρμες θα αναμένεται επίσης να αξιοποιούν τα τεχνικά εργαλεία που ήδη διαθέτουν, ώστε να εντοπίζουν προφίλ για τα οποία υπάρχει εύλογη αμφιβολία ότι ανήκουν στην ηλικιακή κατηγορία που δηλώνουν. Όταν δεν υπάρχει επαρκής βεβαιότητα, θα μπορεί να αξιοποιείται το Kids Wallet.
Τι ισχύει για ηλικίες 13-15
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο συζητείται ένα ειδικό, αυστηρά περιορισμένο πλαίσιο για παιδιά ηλικίας 13 έως 15 ετών. Αυτό δεν σημαίνει πρόσβαση στις σημερινές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης με όλα τα χαρακτηριστικά τους.
Σύμφωνα με όσα έχει περιγράψει ο υπουργός, η ευρωπαϊκή κατεύθυνση εξετάζει ειδικά διαμορφωμένα περιβάλλοντα, στα οποία θα μπορεί να προβλέπονται:
- Απουσία συνεχούς ή ατέρμονης κύλισης περιεχομένου.
- Περιορισμένος χρόνος ημερήσιας χρήσης.
- Κλείδωμα πρόσβασης κατά τις βραδινές ώρες.
- Αδυναμία επικοινωνίας με αγνώστους.
- Πρόσβαση με γονική συναίνεση και αυξημένες δικλίδες προστασίας.
Η ευθύνη πλατφορμών και γονέων
Η βασική ευθύνη για την εφαρμογή των περιορισμών αποδίδεται στις ίδιες τις πλατφόρμες. Σύμφωνα με τον Δημήτρη Παπαστεργίου, οι γονείς δεν είναι δυνατόν να καλούνται να κυνηγούν διαρκώς τις τεχνολογικές εξελίξεις και να αναλαμβάνουν μόνοι τους την προστασία των παιδιών από υπηρεσίες που έχουν σχεδιαστεί για να κρατούν τον χρήστη στην οθόνη.
Οι εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι υπηρεσίες τους δεν είναι προσβάσιμες σε χρήστες κάτω από το προβλεπόμενο όριο. Για την επιβολή των κανόνων σε πλατφόρμες που έχουν έδρα σε άλλο κράτος-μέλος, η Ελλάδα θα βασιστεί και στις διαδικασίες του Digital Services Act, με την ΕΕΤΤ να αποτελεί την αρμόδια ελληνική αρχή.
Οι γονείς, ωστόσο, διατηρούν ουσιαστικό ρόλο. Η επιβεβαίωση ηλικίας δεν πρέπει να παρακάμπτεται με τη χρήση στοιχείων ή συσκευών ενηλίκων για τη δημιουργία λογαριασμών παιδιών. Η κυβέρνηση σχεδιάζει ενημέρωση γονέων, κηδεμόνων, σχολείων και εκπαιδευτικών, ώστε η ρύθμιση να μη μείνει μόνο στο τεχνικό επίπεδο.
Στόχος, όπως έχει αναφέρει ο υπουργός, δεν είναι η δαιμονοποίηση της τεχνολογίας, αλλά η δημιουργία ασφαλέστερων όρων για τα παιδιά και η αποτροπή εθιστικών πρακτικών, όπως το ατελείωτο scrolling και η ανεξέλεγκτη χρήση σε ευαίσθητες ηλικίες.
