Τι συμβαίνει βήμα-βήμα στον οργανισμό κατά τη νηστεία 36 ωρών, πώς ενεργοποιείται η αυτοφαγία και η κέτωση, και γιατί οι ειδικοί προειδοποιούν για κινδύνους σε μια εποχή φαρμάκων όπως Ozempic και ακραίων δίαιτων.
Μια νέα τάση που εξαπλώνεται στα κοινωνικά δίκτυα υπόσχεται εντυπωσιακά αποτελέσματα στην «αποτοξίνωση» και την απώλεια βάρους: νηστεία για 36 ώρες, μόνο με νερό. Με εικόνες μεταμόρφωσης και τίτλους περί “ολικής επανεκκίνησης του οργανισμού”, δεκάδες influencers και αυτόκλητοι «ειδικοί» υμνούν τις ιδιότητες της αποχής από το φαγητό, παρακινώντας πολλούς να τη δοκιμάσουν.
Η πραγματικότητα, όμως, απέχει συχνά από το «virality» του TikTok. Η επιστημονική κοινότητα εμφανίζεται διχασμένη, με κάποιους να αναγνωρίζουν επιλεκτικά οφέλη και υπό αυστηρές προϋποθέσεις και άλλους να προειδοποιούν για σοβαρούς κινδύνους, όταν τέτοιες πρακτικές εφαρμόζονται χωρίς επίβλεψη.
Η προσομοίωση της 36ωρης νηστείας – ώρα με την ώρα
Ένα δημοφιλές βίντεο από το κανάλι “The Limitless Emperor” στο YouTube επιχειρεί να χαρτογραφήσει τι συμβαίνει στο σώμα στη διάρκεια μιας νηστείας 36 ωρών
- 4 ώρες μετά το τελευταίο γεύμα: το σώμα χρησιμοποιεί γλυκόζη από το αίμα.
- 8 ώρες: τα επίπεδα σακχάρου πέφτουν.
- 12 ώρες: αρχίζει εντονότερη καύση λίπους.
- 16 ώρες: ξεκινά η αυτοφαγία, δηλαδή η διαδικασία ανακύκλωσης παλαιών κυττάρων.
- 24 ώρες: αυξάνεται η αυξητική ορμόνη – επιτάχυνση κυτταρικής ανανέωσης.
- 36 ώρες: αποκορύφωμα αυτοφαγίας – το σώμα βρίσκεται σε φάση που το βίντεο χαρακτηρίζει ως «ολική επανεκκίνηση».
Τι είναι η αυτοφαγία και γιατί συνδέεται με τη νηστεία
Η αυτοφαγία (autophagy) είναι ένας φυσικός μηχανισμός καθαρισμού του σώματος. Τα κύτταρα «ανακυκλώνουν» κατεστραμμένα ή παλαιά συστατικά τους, αποτρέποντας τη συσσώρευση βλαβών. Ενεργοποιείται σε συνθήκες έλλειψης θρεπτικών στοιχείων, γι’ αυτό και συνδέεται με τη νηστεία.
Είναι, όμως, ευεργετική για όλους; Η απάντηση είναι όχι ή τουλάχιστον, όχι χωρίς εξατομικευμένη αξιολόγηση.
Οι ειδικοί προειδοποιούν – Δεν είναι για όλους
Οι επιστήμονες συμφωνούν σε ένα πράγμα, πως οποιαδήποτε μορφή παρατεταμένης νηστείας πρέπει να εφαρμόζεται μόνο με ιατρική επίβλεψη.
Οι βασικοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν:
- Αφυδάτωση και υπογλυκαιμία
- Ορμονικές διαταραχές, ειδικά σε γυναίκες
- Απώλεια μυϊκής μάζας
- Καρδιακές επιπλοκές σε ευπαθείς ομάδες
- Κρίσεις υπερφαγίας μετά τη νηστεία
Επιπλέον, η νηστεία δεν ενδείκνυται για ανθρώπους με διαβήτη, διατροφικές διαταραχές, καρδιαγγειακά προβλήματα, εγκύους, εφήβους και ηλικιωμένους.
Η επιστήμη ερευνά συνεχώς τις επιπτώσεις της διαλειμματικής νηστείας και της περιοδικής αποχής από την τροφή. Υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν πιθανά οφέλη, όπως βελτίωση του σακχάρου, μείωση φλεγμονών ή ενίσχυση της κυτταρικής λειτουργίας. Όμως, η μετατροπή της νηστείας σε “ιντερνετική μόδα”, με δεκάδες βίντεο που υπόσχονται θαύματα, είναι επικίνδυνη.
Η υγεία δεν είναι viral trend και η ασφάλεια δεν μπορεί να βασίζεται στο Διαδίκτυο.
