Στοιχεία που σοκάρουν – Οι ηλικιωμένοι καλλιεργούν από ανάγκη, οι νέοι φεύγουν, τα χωράφια μένουν ακαλλιέργητα. Ολόκληρες περιοχές οδηγούνται στην εγκατάλειψη.
Τοπίο εγκατάλειψης και βαθύ δημογραφικό σκοτάδι προβλέπει η έρευνα του καθηγητή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Αθανάσιου Καραφύλλη για τη βόρεια περιοχή του Έβρου. Σε λιγότερο από 10 χρόνια, ο αγροτικός πληθυσμός στον Βόρειο Έβρο θα έχει μηδενιστεί. Το ίδιο και οι γεννήσεις. Το ίδιο και η ελπίδα.
«Τα νούμερα είναι τραγικά. Μέσα στην επόμενη δεκαετία δεν θα υπάρχει κάτοικος στον Βόρειο Έβρο», λέει χαρακτηριστικά ο καθηγητής
Μια καθοδική πορεία χωρίς φρένο
Η έρευνα βασίστηκε στα δεδομένα γεννήσεων από το 2000 μέχρι σήμερα. Το 2009 καταγράφηκαν 6.443 γεννήσεις στην Περιφέρεια ΑΜ-Θ. Το 2019 οι γεννήσεις μειώθηκαν στις 4.000. Η πτώση συνεχίζεται.
Στον Βόρειο Έβρο η κατάσταση είναι ακόμη πιο δυσοίωνη: ο πληθυσμός γερνά, τα σχολεία κλείνουν, οι υπηρεσίες αποσύρονται και η παραγωγή μαραζώνει. Το Νηπιαγωγείο στον Άβαντα έκλεισε και δεν είναι το μόνο.
Το 2009 σημειώθηκαν 6.443 γεννήσεις
Το 2019 μόλις 4.000 – μείωση 27%
Γεωργία από ανάγκη, όχι από επιλογή
«Ο μέσος όρος ηλικίας των αγροτών ξεπερνά τα 60. Οι περισσότεροι καλλιεργούν γιατί δεν έχουν άλλη επιλογή ή δεν θέλουν να αφήσουν τη γη τους να χαθεί», σημειώνει ο καθηγητής.
Δεν υπάρχουν διάδοχοι. Οι νέοι μεταναστεύουν. Οι εκμεταλλεύσεις μικραίνουν. Η πρωτογενής παραγωγή καταρρέει , όχι από αδιαφορία, αλλά από έλλειψη κινήτρων, υποδομών, και πολιτικής βούλησης.
Γράφει ο ίδιος χαρακτηριστικά: “Δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι, ο Έβρος είναι παραμεθόρια περιοχή. Το να αδειάζει η ελληνική ύπαιθρος στα ελληνοτουρκικά σύνορα δεν είναι απλώς μια κοινωνική ανωμαλία. Είναι και ένα πρόβλημα εθνικής σημασίας. Η εγκατάλειψη των συνόρων, η μετατροπή των αγροτικών ζωνών σε «γκρίζες» περιοχές χωρίς ζωή και παρουσία δημιουργεί προϋποθέσεις δημογραφικής αλλοίωσης. Ηδη, σε πολλές περιοχές οι ντόπιοι αγρότες είναι μειονότητα σε σχέση με οικονομικούς μετανάστες. Η μακροπρόθεσμη παραμονή αυτών των ομάδων, σε συνδυασμό με την αδυναμία του ελληνικού κράτους να στηρίξει την εντόπια παραγωγή, μπορεί να οδηγήσει σε μείζονες γεωπολιτικές ανατροπές στο μέλλον.
Το δημογραφικό πρόβλημα στον Έβρο δεν είναι μια στατιστική ανωμαλία. Είναι μια βραδυφλεγής βόμβα στα θεμέλια της αγροτικής παραγωγής και της εθνικής ασφάλειας. Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι του Έβρου βρίσκονται σε απόγνωση. Χρειάζονται στήριξη, όραμα, πολιτική βούληση και -πάνω απ’ όλα- ανθρώπινη παρουσία. Η ελληνική Πολιτεία πρέπει να αποφασίσει αν θα συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάρρευση της Θράκης ή αν θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων”.
Τοπική παραγωγή υπό εξαφάνιση
- Παραδοσιακά προϊόντα όπως τα όσπρια Δαδιάς και τα γαλακτοκομικά Σουφλίου απειλούνται με εξαφάνιση
- Τα σταβλικά κτίσματα εγκαταλείπονται
- Η έλλειψη εργατών (μόνιμων ή εποχικών) εκτινάσσει το κόστος
- Η παραγωγή μειώνεται, η γη μένει ακαλλιέργητη
- Οι μικρές οικογενειακές μονάδες δεν επιβιώνουν στον ανταγωνισμό
Η εγκατάλειψη του Έβρου, μιας παραμεθόριας περιοχής, δεν είναι μόνο δημογραφική ή οικονομική. Είναι γεωπολιτικά επικίνδυνη.
«Ο Έβρος δεν πρέπει να αδειάσει. Αν αδειάσει, αδειάζουν και τα σύνορα της Ελλάδας», τονίζουν οι ντόπιοι παραγωγοί.
Τι πρέπει να γίνει – χθες
Η έρευνα καταλήγει σε μια κραυγή αγωνίας:
- Χρειάζεται εθνικό σχέδιο επανεγκατάστασης πληθυσμού στην ύπαιθρο
- Φορολογικά, οικονομικά και κοινωνικά κίνητρα
- Επενδύσεις σε εκπαίδευση, τεχνολογία και υποδομές
- Στήριξη της τοπικής παραγωγής με ΠΟΠ/ΠΓΕ, συλλογικά σχήματα και καινοτόμα μοντέλα
- Απλοποίηση των αγροτικών ενισχύσεων και άρση της γραφειοκρατίας
Ο Βόρειος Έβρος φωνάζει βοήθεια, όχι αύριο. Τώρα.
Οι πολιτικές ηγεσίες οφείλουν να απαντήσουν, θέλουν μια Θράκη γεμάτη ζωή και παραγωγή ή μια αδειανή εθνική επαρχία που θα θυμίζει… παλιά καρτ ποστάλ;
Το pameevro.gr θα είναι εδώ, για να μην ξεχαστεί τίποτα και για να απαιτήσει, μαζί με τον τόπο του, την παρουσία που του αξίζει.
