Όταν μία λάθος περιπολία έφερε δύο στελέχη του Στρατού ξηράς προφυλακισμένα στην Τουρκία, και η πολιτική διαχείριση απέδειξε ότι περισσότερο από το κράτος μετρά το διπλωματικό παιχνίδι σε έναν «καυτό» γεωστρατηγικό χώρο
Τον Μάρτιο του 2018 η ελληνική κοινωνία συγκλονίστηκε από την είδηση ότι δύο στελέχη του Στρατού Ξηράς, ο υπολοχαγός μηχανικού Άγγελος Μητρετώδης και ο λοχίας πεζικού Δημήτρης Κούκλατζης, συνελήφθησαν από τουρκικές αρχές στην περιοχή των Καστανεών του Έβρου.
Οι δύο αξιωματικοί, σε περιπολία μέσα σε πυκνό χιόνι 20-25 εκ., ακολούθησαν ίχνη που θεώρησαν ότι ανήκαν σε παράνομους μετανάστες και περνώντας κατά λάθος στα τουρκικά εδάφη παρελήφθησαν από τουρκικές δυνάμεις.
Οι δύο Έλληνες κρατήθηκαν στην Αδριανούπολη, προφυλακίστηκαν και συνελήφθησαν με την κατηγορία της παράνομης εισόδου σε απαγορευμένη στρατιωτική περιοχή, ενώ το δικαστήριο αποκάλυψε υποψίες για πιθανούς κινδύνους διαφυγής και παραποίησης στοιχείων.
Παράλληλα ερευνήθηκαν και τα ψηφιακά δεδομένα τους, ενώ στις καταθέσεις τους ξεκαθάρισαν πως δεν ήταν πράκτορες ούτε είχαν σκοπό την παράνομη διείσδυση.
Τα τουρκικά ΜΜΕ και η προπαγάνδα έβαλαν φωτιά στην υπόθεση, την ώρα που στην Ελλάδα οι πολιτικές αρχές από τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Πάνο Καμμένο και τον Υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά, παρέμεναν σε διαρκή επικοινωνία με τις τουρκικές αρχές, επιχειρώντας την ομαλή διευθέτηση.
Η πρώτη επικοινωνία σε επίπεδο Αρχηγών ΓΕΕΘΑ μεταξύ των δύο χωρών, πραγματοποιήθηκε άμεσα και με θετικό κλίμα, ζητώντας την ταχεία επιστροφή των δύο στελεχών.
Σήμερα, σχεδόν επτά χρόνια μετά, η υπόθεση παραμένει σημείο αναφοράς για την πολιτική διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων στα σύνορα.
Ο σημερινός υπουργός Ναυτιλίας, Βασίλης Κικίλιας, σε δηλώσεις του αναφέρθηκε στα γεγονότα και την «ενδοτικότητα» που επέδειξε η Ελλάδα στην κρίση των ομήρων στρατιωτικών το 2017 (αναφέροντας λάθος το έτος). Υποστήριξε, ωστόσο, ότι οι τουρκικές τράτες στο Αιγαίο κάνουν «αβλαβή διέλευση» και ότι το Λιμενικό έχει την υποχρέωση να τις απωθεί και να συλλαμβάνει τους παράνομους αλιείς, παρά το γεγονός ότι στην πράξη η εφαρμογή των νόμων είναι συχνά περιορισμένη και η ένταση στα θαλάσσια σύνορα συνεχίζεται.
Ο κ. Κικίλιας επεσήμανε ότι η κατάσταση στο ανατολικό Αιγαίο διαφοροποιείται από άλλες περιοχές, με τη γραμμή χωρικών υδάτων να αποτελεί μια αόρατη «κόκκινη ζώνη», όπου αναπτύσσεται μια μόνιμη διαμάχη για το πόσο ελέγχεται η περιοχή από τις ελληνικές αρχές και τι επιτρέπεται στους Τούρκους ψαράδες.
Η πραγματικότητα, όπως είπε, είναι ότι από το 2017 μέχρι σήμερα δεν είναι πλήρης η επιτήρηση και ενίσχυση των ελληνικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο.
Το όλο θέμα φανερώνει τις δικές του προκλήσεις, πως η ελληνική πολιτική πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα σε διπλωματικές ευαισθησίες, στην ισχύ του δικαίου και στην εθνική κυριαρχία, ενώ οι συνθήκες στα σύνορα παραμένουν ρευστές και επικίνδυνες.
Ταυτόχρονα, η υπόθεση των δύο στρατιωτικών καταδεικνύει τον βαθμό στον οποίο οι απλές, καθημερινές πράξεις στα ακριτικά σύνορα, όπως η περιπολία μέσα σε χιόνι, μπορούν με ένα λάθος βήμα να μετατραπούν σε κρίση η οποία επηρεάζει το σύνολο των πολιτικών σχέσεων ανάμεσα σε δύο κράτη.
Ένα περιστατικό που παραμένει τραγικό και επίκαιρο, καθώς τα σύνορα του Έβρου και του Αιγαίου εξακολουθούν να παίζουν κεντρικό ρόλο στην εθνική ασφάλεια και την πολιτική της χώρας.
