Σύμφωνα με τις χθεσινές ανακοινώσεις εντός του Δεκεμβρίου 2025, θα εκδοθεί το σχέδιο δράσης για την ενθάρρυνση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας το οποίο θα περιέχει την Κοινωνική Συμφωνία, ενώ αρχές του 2026 θα περάσει το σχετικό νομοσχέδιο
Με την υπογραφή της Κοινωνικής Συμφωνίας από την Υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως και τους κοινωνικούς εταίρους (ΓΣΕΕ, εργοδοτικές οργανώσεις κ.ά.), ανοίγει ο δρόμος για ένα σχέδιο δράσης εντός Δεκεμβρίου 2025 και νομοσχέδιο στις αρχές του 2026. Στόχος είναι να καταργηθούν οι τελευταίοι μνημονιακοί περιορισμοί και να αυξηθεί ο αριθμός των εργαζομένων που καλύπτονται από ΣΣΕ, με πιο σταθερό και προβλέψιμο εργασιακό περιβάλλον.
Πιο εύκολη επέκταση των ΣΣΕ
- Το όριο κάλυψης για να μπορεί να επεκταθεί μια κλαδική ΣΣΕ μειώνεται από 50% σε 40% του προσωπικού του κλάδου. Έτσι, περισσότερες συμβάσεις θα μπορούν να γίνουν υποχρεωτικές για όλους τους εργοδότες του κλάδου.
- Αν μια ΣΣΕ συνυπογράφεται από τους Εθνικούς Κοινωνικούς Εταίρους, το ποσοτικό κριτήριο (40%) δεν θα εξετάζεται καθόλου.
- Η ΓΣΕΕ αποκτά επικουρικό ρόλο: μπορεί να συνάπτει ή να συνυπογράφει κλαδικές ΣΣΕ όταν προσκληθεί από μέλος της, ώστε να αξιοποιείται πιο εύκολα η δυνατότητα επέκτασης.
- Απλοποιούνται οι διαδικασίες εγγραφής στα μητρώα ΓΕΜΗΣΟΕ/ΓΕΜΗΟΕ (μόνο τα απολύτως απαραίτητα στοιχεία, μετριασμός κυρώσεων), ενώ η εγγραφή απαιτείται μόνο για επέκταση ΣΣΕ ή προσφυγή στον ΟΜΕΔ. Τα εκλογικά έγγραφα θα κατατίθενται στα Πρωτοδικεία αντί για τα μητρώα.
Πλήρης προστασία μετά τη λήξη της ΣΣΕ
- Διατηρούνται όλοι οι όροι της συλλογικής σύμβασης που αφορούν τους εργαζόμενους και μετά τη λήξη της, μέχρι να συναφθεί νέα συλλογική ή ατομική σύμβαση.
- Προβλέπεται 3μηνη παράταση ισχύος της ΣΣΕ· μετά το τρίμηνο, οι όροι συνεχίζουν να εφαρμόζονται (πλήρης μετενέργεια).
- Καταργείται η μνημονιακή ρύθμιση της «μερικής μετενέργειας» του 2012 και επανέρχεται το προμνημονιακό καθεστώς, άρα ο εργαζόμενος δεν «γυμνώνεται» μισθολογικά ή θεσμικά όταν λήξει η ΣΣΕ.
- Προστατεύονται και οι νεοπροσλαμβανόμενοι: όσοι προσληφθούν κατά τη διάρκεια της 3μηνης παράτασης καλύπτονται επίσης από τη σύμβαση.
Γρηγορότερη επίλυση διαφορών – νέος ρόλος ΟΜΕΔ
- Δημιουργείται μηχανισμός προελέγχου των μονομερών αιτήσεων προσφυγής σε Μεσολάβηση ή Διαιτησία από τριμελή επιτροπή στον ΟΜΕΔ (καθηγητής εργατικού δικαίου, καθηγητής οικονομικών, ανώτατος δικαστής). Η επιτροπή ελέγχει μόνο αν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις για μονομερή προσφυγή.
- Καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας στον ΟΜΕΔ ώστε οι αποφάσεις να εκδίδονται ταχύτερα, παραμένει όμως η δυνατότητα δικαστικής προσβολής τους.
- Ο στόχος είναι λιγότερες εκκρεμότητες, γρηγορότερη έκβαση συλλογικών διαφορών και πιο αξιόπιστο πλαίσιο για εργοδότες και εργαζόμενους.
Τι σημαίνει στην πράξη για εργαζόμενους και επιχειρήσεις
Για τους εργαζόμενους, η Κοινωνική Συμφωνία υπόσχεται:
- Καλύτερη κάλυψη από ΣΣΕ, άρα προϋποθέσεις για αυξήσεις μισθών και παροχών.
- Σταθερό, ασφαλές και προβλέψιμο πλαίσιο εργασίας χωρίς τον φόβο ότι με τη λήξη μιας σύμβασης «χάνονται» δικαιώματα.
Για τις επιχειρήσεις, προσφέρει:
- Σταθερότητα κανόνων, λιγότερες ανοιχτές διαπραγματεύσεις, καθαρό πεδίο ανταγωνισμού.
- Μείωση του αθέμιτου ανταγωνισμού από όσους δεν τηρούν ΣΣΕ, ενίσχυση αξιοπιστίας και δυνατότητας μακροπρόθεσμου προγραμματισμού.
Με λίγα λόγια, η Κοινωνική Συμφωνία επιχειρεί να κλείσει ένα μνημονιακό κεφάλαιο και να ανοίξει ένα νέο, θεσμικά πιο «γεμάτο», κεφάλαιο στις συλλογικές διαπραγματεύσεις – εκεί όπου κρίνεται το πραγματικό επίπεδο προστασίας της εργασίας στην Ελλάδα.
