Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση από το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ για τις ανεκπλήρωτες δεσμεύσεις του Πρωθυπουργού, τις καθυστερήσεις τριών ετών και τον κίνδυνο εντόκων επιστροφών προκαταβολών.
Τρία ολόκληρα χρόνια μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του καλοκαιριού του 2023 που άφησαν πίσω τους στάχτη και οικονομική απόγνωση στον Έβρο, η κατάσταση στον πρωτογενή τομέα παραμένει δραματική. Το θέμα επαναφέρεται με σφοδρότητα στο κοινοβουλευτικό επίπεδο, με το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής να παρεμβαίνει εκ νέου μέσω ερώτησης που κατέθεσε ο βουλευτής Εμμανουήλ Χνάρης. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η πλήρης ανατροπή των εξαγγελιών και η αθέτηση της προσωπικής δέσμευσης του Πρωθυπουργού, ο οποίος κατά την επίσκεψή του στη Μάκρη τον Μάιο του 2024 είχε υποσχεθεί τριετή στήριξη του χαμένου εισοδήματος των πληγέντων.
Αντί της πολυπόθητης ανακούφισης, οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα λαβύρινθο γραφειοκρατίας και προβληματικών αποφάσεων. Ενώ μέχρι σήμερα έχει καταβληθεί αποκλειστικά η αρχική προκαταβολή, η νεότερη ΚΥΑ εισάγει αναδρομικές αλλαγές στον τρόπο εκκαθάρισης. Συγκεκριμένα, μετατοπίζεται ο υπολογισμός από την ενιαία ενίσχυση ανά στρέμμα στην αποζημίωση ανά δέντρο, εξέλιξη που απειλεί να φέρει σε απόγνωση τους καλλιεργητές, υποχρεώνοντας πολλούς εξ αυτών να επιστρέψουν χρήματα πίσω στο κράτος και μάλιστα εντόκως.
Τα «αγκάθια» των αποζημιώσεων και οι διακρίσεις εις βάρος των παραγωγών
Παράλληλα, τεράστια ερωτήματα εγείρονται για την αντιμετώπιση όσων επέλεξαν να διατηρήσουν τις γηγενείς, ανθεκτικές ποικιλίες μέσω της αναζωογόνησης των ριζοβλαστικών δέντρων, καθώς αντιμετωπίζονται με μειωμένο ποσό αντί να επιβραβεύονται για την προσπάθεια διάσωσης του τοπικού φυτικού κεφαλαίου. Την ίδια στιγμή, οι αγρότες ειδικού καθεστώτος συνεχίζουν να βιώνουν ανισότητες στον τρόπο υπολογισμού των ζημιών τους, την ώρα που οι πάγιες υποδομές παραμένουν ανασφάλιστες και χωρίς ουσιαστική στήριξη.
Η αξιωματική αντιπολίτευση ζητά από τα αρμόδια υπουργία ξεκάθαρες απαντήσεις και άμεση αναθεώρηση του πλαισίου, ώστε να προστατευθεί η τοπική οικονομία και να αποκατασταθεί η κοινωνική δικαιοσύνη στον Έβρο.
Η ερώτηση του Βουλευτή ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Εμμανουήλ Χνάρη
ΕΡΩΤΗΣΗ
Ρέθυμνο, 14 Οκτωβρίου 2026
Προς
Τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μαργαρίτη Σχοινά
Τον Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κ. Ευάγγελο Τουρνά
Θέμα: «Ανεπαρκής και προβληματική η ούτως ή άλλως καθυστερημένη αποζημίωση των ελαιοκαλλιεργητών του Έβρου για τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2023»
κ.κ. Υπουργοί,
Οι καταστροφικές πυρκαγιές που σημειώθηκαν το καλοκαίρι του 2023 στον Έβρο κατέστρεψαν χιλιάδες στρέμματα ελαιώνων, οδηγώντας τους καλλιεργητές σε μεγάλη οικονομική δυσχέρεια. Έκτοτε, έχουν περάσει τρία ολόκληρα χρόνια και η κυβέρνηση αποδεικνύεται κατώτερη των περιστάσεων, παρόλο που οι υποσχέσεις της υπήρξαν μεγαλόστομες, με αποκορύφωμα τη δήλωση του ίδιου του Πρωθυπουργού, ο οποίος κατά την επίσκεψή του στη Μάκρη στις 14 Μαΐου 2024 είχε υποσχεθεί πως θα υπάρξει στους πληγέντες ελαιοκαλλιεργητές τριετής στήριξη για την απώλεια εισοδήματος, γεγονός που δεν υλοποιήθηκε.
Ταυτόχρονα, με την αθέτηση της πρωθυπουργικής δέσμευσης, δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη και η αποζημίωση των πληγέντων για τις ζημίες που έχουν υποστεί. Πιο συγκεκριμένα, μέχρι σήμερα έχει δοθεί μόνο η σχετική προκαταβολή με βάση την ΚΥΑ υπ’ αριθμ. 23205/2024, ενώ οι παραγωγοί περιμένουν από τότε το υπόλοιπο ποσό των αποζημιώσεων, γεγονός που αποδεικνύει ότι η κυβέρνηση δημιουργεί επιπλέον προβλήματα αντί να τα επιλύει.
Επιπλέον, η ΚΥΑ 144758/05-06-2026, η οποία εκδόθηκε για τις αποζημιώσεις, προβλέπει την ολοκλήρωση τους με αλλαγή του τρόπου και των όρων υπολογισμού. Ειδικότερα, ενώ η ΚΥΑ 23205/2024 προέβλεπε τις προκαταβολές οριζόντια ανά στρέμμα στο ποσό 3500 € /στρ (απόδοση ποσού στον παραγωγό 2450 €, με προκαταβολή 1225 €), η ΚΥΑ 144758/05-06-2026 προβλέπει την εξόφληση της πληρωμής ανά δέντρο στα 160 € / δέντρο (απόδοση ποσού στα 112 €).
Ωστόσο, η αναδρομική αλλαγή του τρόπου υπολογισμού θα οδηγήσει πολλούς παραγωγούς στην υποχρέωση επιστροφής ποσών από την προκαταβολή και μάλιστα εντόκως.
Είναι γεγονός ότι η καταστροφή που έχουν υποστεί οι ελαιώνες στον Έβρο είναι τεράστια και ως εκ τούτου, είναι σαφές ότι οι όροι και οι προϋποθέσεις της αποζημίωσης που έχει προκρίνει η κυβέρνηση δεν μπορούν να αποκαταστήσουν πλήρως την ζημιά, καθώς η υπολειπόμενη αφορά το σύνολο της αποζημίωσης για τα δέντρα, τον παραγόμενο καρπό, την εκχέρσωση και την αποκατάσταση.
Πρόκειται, λοιπόν, για ένα ποσό που σε καμία περίπτωση δεν καλύπτει το κόστος της ανασύστασης των ελαιώνων, που εκτός της αγοράς δενδρυλλίων απαιτεί την προετοιμασία του εδάφους, την αποκατάσταση των αρδευτικών υποδομών και την πολυετή φροντίδα μέχρι την έναρξη της παραγωγικής διαδικασίας.
Συμπληρωματικά αξίζει να σημειωθεί πως η αποζημίωση αυτή είναι ακόμη μικρότερη (στα 80€/ δέντρο), στην περίπτωση που δεν έγινε αγορά νέων δενδρυλλίων αλλά αναζωογόνηση της καλλιέργειας, σε περιπτώσεις που τα καμένα δέντρα διατήρησαν την ριζοβλαστική τους ικανότητα. Αντί η Πολιτεία να επιβραβεύσει την προσπάθεια όσων παραγωγών επέλεξαν να διατηρήσουν μια εγχώρια γηγενή ποικιλία που καλλιεργείται στην περιοχή σε υπεραιωνόβιους ελαιώνες, τους τιμωρεί.
Επιπρόσθετα, οι παραγωγοί επισημαίνουν την αδικία που δημιουργείται εις βάρος των αγροτών ειδικού καθεστώτος, οι οποίοι αποζημιώνονται για την ολοσχερή καταστροφή του ελαιώνα τους με το ήμισυ της αποζημίωσης που δικαιούνται οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, παρόλο που η οικονομική τους επιβίωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ελαιοκαλλιέργεια. Η αδικία προς τους καλλιεργητές αυτούς γίνεται ακόμη μεγαλύτερη με την καθυστέρηση στην αποζημίωση για την καταστροφή των πάγιων υποδομών που τους οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη επισφάλεια.
Επειδή ο ίδιος ο Πρωθυπουργός δεν υλοποίησε την προσωπική του δέσμευση για τριετή στήριξη των πληγέντων λόγω απώλειας εισοδήματος.
Επειδή οι πυρκαγιές του 2023 κατέστρεψαν χιλιάδες στρέμματα ελαιώνων και ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί οι αποζημιώσεις.
Επειδή η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της εκκαθάρισης από 3500€/στρ σε 160€/δέντρο θα υποχρεώσει πολλούς καλλιεργητές σε επιστροφή χρημάτων εντόκως και μάλιστα σε μια εποχή με μεγάλες οικονομικές δυσκολίες.
Επειδή η φύτευση νέων ελαιόδεντρων απαιτεί χρόνο και χρήμα μέχρι να γίνουν παραγωγικά.
Επειδή η εκχέρσωση και αποκατάσταση των ελαιώνων και η επανασύσταση του πάγιου εξοπλισμού είναι κοστοβόρα.
Επειδή η Πολιτεία οφείλει να στηρίξει όσους αγωνίζονται να διατηρήσουν τη εγχώρια ανθεκτική ποικιλία ελαιόδεντρων της περιοχής.
Επειδή η ελαιοκαλλιέργεια είναι σημαντικό έσοδο βιοπορισμού και για τους αγρότες ειδικού καθεστώτος.
Επειδή η παραγωγή ελιάς στηρίζει την τοπική οικονομία και την κοινωνική συνοχή.
ΕΡΩΤΑΣΘΕ Κ.Κ. ΥΠΟΥΡΓΟΙ:
- Σκοπεύετε να πάρετε πρωτοβουλία για την υλοποίηση της προσωπικής δέσμευσης του Πρωθυπουργού 14 Μαΐου 2024 στη Μάκρη, για τριετή οικονομική στήριξη των πληγέντων;
- Σχεδιάζετε να αναθεωρήσετε το ύψος και τους όρους που προβλέπονται στην ΚΥΑ 144758/ 05-06-2026, ώστε οι αποζημιώσεις να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των παραγωγών;
- Προτίθεστε να μην αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού της εκκαθάρισης με βάση την αρχική ΚΥΑ για τις προκαταβολές, γεγονός που αν υλοποιηθεί θα δημιουργήσει αναδρομικούς όρους επιστροφής χρημάτων για πολλούς παραγωγούς και μάλιστα με την προσθήκη των τόκων σε συνθήκες οικονομικής ασφυξίας;
- Προτίθεστε να προχωρήσετε σε αποζημιώσεις για τον πάγιο εξοπλισμό σε όσους παραγωγούς δεν έχει δοθεί εδώ και τρία χρόνια;
- Προτίθεστε να αποζημιώσετε τους καλλιεργητές ειδικού καθεστώτος για την ολική καταστροφή των ελαιώνων τους χωρίς διακρίσεις, καθώς αυτό θα συμβάλλει στη διατήρηση της έκτασης των καλλιεργούμενων εκτάσεων και της κοινωνικής συνοχής;
Ο ερωτών Βουλευτής
Χνάρης Εμμανουήλ
