Πάνω από 150.000 στρέμματα κάτω από το νερό – Κορεσμένα εδάφη, λιώσιμο χιονιού και παροχές 1.500 κ.μ./δευτ. κρατούν τον Έβρο στο «κόκκινο»
Σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση παραμένει ο Έβρος, με τις πλημμύρες να έχουν καλύψει περισσότερα από 150.000 στρέμματα καλλιεργήσιμης γης και τη στάθμη του ποταμού να διατηρείται σε ανησυχητικά επίπεδα, παρά την παύση των έντονων φαινομένων. Οι εικόνες από τον κάμπο του Πυθίου, τα Λάβαρα, το Τυχερό και τις παραποτάμιες περιοχές καταγράφουν νερά που φτάνουν έως και τα τρία μέτρα μέσα στα χωράφια, συνθέτοντας ένα σκηνικό ολικής καταστροφής.
Γιατί όμως η στάθμη του ποταμού Έβρου δεν υποχωρεί, παρά το γεγονός ότι οι βροχοπτώσεις έχουν περιοριστεί; Η απάντηση, σύμφωνα με τους ειδικούς, βρίσκεται σε έναν επικίνδυνο συνδυασμό παραγόντων.
Γιατί δεν πέφτει η στάθμη του ποταμού Έβρου
Ο Δημήτρης Εμμανουλούδης, καθηγητής Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, εξηγεί ότι τα εδάφη είχαν ήδη φτάσει σε επίπεδα κορεσμού 98% έως 99% λόγω των συνεχών βροχοπτώσεων όλο τον χειμώνα.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε νέα ποσότητα νερού δεν απορροφάται από το έδαφος, αλλά μετατρέπεται άμεσα σε επιφανειακή απορροή, καταλήγοντας στους χειμάρρους και τελικά στον ποταμό.
Στον ήδη αυξημένο όγκο νερού, που κυμαινόταν στα 1.000 με 1.100 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο, προστέθηκε η απότομη τήξη της χιονοκάλυψης στη Βουλγαρία. Με νότιους ανέμους και άνοδο της θερμοκρασίας, μεγάλες ποσότητες λιωμένου χιονιού κατέληξαν στη λεκάνη απορροής του Έβρου, ανεβάζοντας τις παροχές στα 1.500 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο.
Καθοριστικό ρόλο παίζει και το γεγονός ότι το 80% έως 85% της λεκάνης απορροής του ποταμού δεν ανήκει στην Ελλάδα, αλλά στη Βουλγαρία και την Τουρκία. Έτσι, η χώρα μας δέχεται τεράστιους όγκους νερού που παράγονται εκτός των συνόρων της.
Ακόμη και σήμερα, οι μετρήσεις στην περιοχή των Κήπων παραμένουν μεταξύ 1.480 και 1.550 κυβικών μέτρων το δευτερόλεπτο, γεγονός που εξηγεί γιατί η στάθμη δεν υποχωρεί ουσιαστικά.
Αγρότες Έβρου: «Ολική καταστροφή – Το νερό ξεπέρασε τα τρία μέτρα»
Ο Ηλίας Αγγελακούδης, πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Ορεστιάδας, περιγράφει μια δραματική εικόνα στον κάμπο του Πυθίου. Τα σιτηρά και το κτηνοτροφικό τριφύλλι έχουν καταστραφεί ολοκληρωτικά, ενώ η ζημιά δεν περιορίζεται μόνο στις καλλιέργειες.
Τα νερά παρέσυραν οργανικά στοιχεία του εδάφους και άφησαν πίσω μεγάλες ποσότητες άμμου και φερτών υλικών. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μετά την αποστράγγιση, η παραγωγική ικανότητα των χωραφιών θα είναι σημαντικά μειωμένη.
Ιδιαίτερο πρόβλημα δημιουργείται και σε επίπεδο νομιμότητας, καθώς η απομάκρυνση της άμμου θεωρείται αμμοληψία και εμπίπτει στην αρμοδιότητα της Κτηματικής Υπηρεσίας, γεγονός που απαιτεί κρατική παρέμβαση.
Παράλληλα, σοβαρές ζημιές έχουν καταγραφεί σε αντλίες, γεωτρήσεις και ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό, αυξάνοντας περαιτέρω το κόστος αποκατάστασης.
Ένας νομός σε διαρκή κύκλο πλημμυρών
Οι πλημμύρες στον Έβρο δεν αποτελούν μεμονωμένο φαινόμενο. Μεγάλες καταστροφές σημειώθηκαν το 2006, το 2014-2015 και τώρα ξανά, επιβεβαιώνοντας έναν επαναλαμβανόμενο κύκλο περίπου ανά δεκαετία.
Το πρόβλημα επιτείνεται από τη διασυνοριακή φύση του ποταμού και την απουσία ολοκληρωμένου, διακρατικού σχεδίου διαχείρισης υδάτων. Την ίδια στιγμή, οι αγρότες υπενθυμίζουν ότι το καλοκαίρι αντιμετωπίζουν έλλειψη νερού λόγω εκκρεμοτήτων στη συμφωνία για τα νερά του Άρδα, δημιουργώντας ένα οξύμωρο σχήμα: υπερχείλιση τον χειμώνα, ξηρασία το καλοκαίρι.
Τι ακολουθεί – Αποζημιώσεις και αποτίμηση ζημιών
Με την υποχώρηση των νερών, αναμένεται η αυτοψία του ΕΛΓΑ για την αποτίμηση των ζημιών σε σιτηρά και τριφύλλια. Ωστόσο, οι αγρότες ζητούν διευρυμένα κονδύλια, καθώς η ζημιά επεκτείνεται πέρα από τις καλλιέργειες, σε εξοπλισμό και υποδομές.
