Δριμεία κριτική στην επιδοματική πολιτική από τον Καθηγητή του ΔΠΘ – Η ερήμωση δεν σταματά με «φιλοδωρήματα», αλλά με υποδομές.
Η δημογραφική κατάρρευση της ελληνικής περιφέρειας αποτελεί μια εν εξελίξει εθνική απειλή. Στην ενότητα «National Security and the Survival of Rural Communities» του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, ο Καθηγητής Δημογραφίας του ΔΠΘ, Κωνσταντίνος Ζαφείρης, τάραξε τα νερά. Σε μια συζήτηση που συντόνισε η δημοσιογράφος Κατερίνα Καλεντερίδου, ο Καθηγητής εξήγησε γιατί τα επιδόματα γέννησης αποτυγχάνουν. Παράλληλα, πρότεινε μια ριζικά νέα προσέγγιση για τη διατήρηση του κοινωνικού ιστού στον Έβρο και την ύπαιθρο.
Γιατί τα επιδόματα δεν αρκούν
Ο κ. Ζαφείρης ήταν ξεκάθαρος. Η πολιτική των εφάπαξ βοηθημάτων δεν αρκεί για να αναστρέψει τη συρρίκνωση του πληθυσμού. Όπως τόνισε, κανένας νέος άνθρωπος δεν θα αποφασίσει να κάνει οικογένεια σε ένα απομονωμένο χωριό μόνο για ένα βοήθημα, όταν οι υποδομές καταρρέουν. Η δημογραφική πολιτική πρέπει να καταστήσει την επαρχία βιώσιμη για μια ολόκληρη ζωή, όχι απλώς για τη στιγμή της γέννησης.
Ο «κανόνας των 30 λεπτών» ως κλειδί επιβίωσης
Η πιο κρίσιμη έννοια που εισήγαγε ο Καθηγητής στη συζήτηση είναι ο «κανόνας των 30 λεπτών», ο οποίος λειτουργεί ως μονάδα μέτρησης για τη βιωσιμότητα των οικισμών. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, η απόφαση μιας οικογένειας να παραμείνει μόνιμα σε μια ακριτική περιοχή εξαρτάται άμεσα από τον χρόνο πρόσβασης σε θεμελιώδεις υπηρεσίες. Ειδικότερα, αν ένα σχολείο ή ένα κέντρο υγείας απέχει περισσότερο από 30 λεπτά από τον τόπο κατοικίας, η ερήμωση του χωριού θεωρείται μαθηματικά βέβαιη. Η εγγύτητα σε διοικητικές δομές και εμπορικά κέντρα αποτελεί επίσης βασική προϋπόθεση για την ποιότητα ζωής, ενώ η διατήρηση αυτών των «δικτύων εγγύτητας» είναι στρατηγικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια.
Η ανάγκη για ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο χωρικής δικαιοσύνης
Ο κ. Ζαφείρης κατέληξε στο συμπέρασμα ότι απαιτείται επειγόντως ένα «νέο κοινωνικό συμβόλαιο» που θα εγγυάται τη χωρική δικαιοσύνη σε όλη την επικράτεια. Η Πολιτεία έχει την υποχρέωση να επενδύσει σε υποδομές που μειώνουν τις αποστάσεις και παρέχουν ουσιαστική ασφάλεια στους κατοίκους των συνόρων. Είναι σαφές ότι αν ο πολίτης στον Έβρο δεν απολαμβάνει τις ίδιες ευκαιρίες πρόσβασης σε υπηρεσίες με τον πολίτη της Αθήνας, η δημογραφική αιμορραγία θα συνεχιστεί ακάθεκτη. Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργήσει επικίνδυνα γεωπολιτικά κενά, καθιστώντας την επιβίωση των αγροτικών κοινοτήτων ζήτημα υψίστης εθνικής σημασίας.
