Το 2026 κρίνεται αν θα προχωρήσουν ο δεύτερος πλωτός σταθμός LNG στην Αλεξανδρούπολη και η ηλεκτρική διασύνδεση με την Αίγυπτο, επενδύσεις του Ομίλου Κοπελούζου που μπορούν να δώσουν στην Ελλάδα μέχρι 10 δισ. κ.μ. εξαγώγιμο αέριο τον χρόνο και να ρίξουν κατά 21 €/MWh τη χονδρική τιμή ρεύματος, δημιουργώντας για τη χώρα πλεονέκτημα αντίστοιχο με αυτό που είχε η Γερμανία πριν την κρίση με το φθηνό ρωσικό αέριο.
Ο Όμιλος Κοπελούζου, μέσω της Gastrade (με εταίρους ΔΕΣΦΑ, ΔΕΠΑ, Bulgartransgaz και Gaslog), λειτουργεί ήδη έναν πλωτό σταθμό LNG (FSRU) ανοιχτά της Αλεξανδρούπολης και εξετάζει σοβαρά την κατασκευή δεύτερης μονάδας. Η τελική επενδυτική απόφαση αναμένεται το 2026. Η νέα υποδομή θα αυξήσει θεαματικά τη δυνατότητα εισαγωγής και επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου, όχι μόνο για την ελληνική αγορά αλλά και για τις γειτονικές χώρες, μέσω των διασυνδετήριων αγωγών.
Το κόστος για τον δεύτερο FSRU υπολογίζεται στα 650 εκατ. ευρώ, έναντι περίπου 490 εκατ. της πρώτης μονάδας, λόγω αυξημένων τιμών κατασκευής και απουσίας επενδυτικών ενισχύσεων. Αυτό σημαίνει υψηλότερες ταρίφες χρήσης και καθιστά κρίσιμη τη μείωση των χρεώσεων διέλευσης από τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς προς βορρά, ώστε το ελληνικό LNG να παραμείνει ανταγωνιστικό. Παράλληλα εξετάζεται και αναβάθμιση της πρώτης μονάδας, ώστε η συνολική δυναμικότητα της Αλεξανδρούπολης να ανταποκριθεί στις ανάγκες της περιοχής.
Γιατί τώρα; Η Ευρώπη χωρίς ρωσικό αέριο και η «τρύπα» των 30 δισ. κ.μ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποφασίσει να απαγορεύσει την εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου έως το τέλος του 2027, ενώ η οικονομική ανάπτυξη και η απόσυρση ανθρακικών μονάδων αυξάνουν τη ζήτηση. Υπολογίζεται ότι στην ευρύτερη περιοχή προκύπτει ανάγκη για πάνω από 30 δισ. κυβικά μέτρα αερίου ετησίως, ποσότητα που πρέπει να καλυφθεί από νέες πηγές και διαδρομές.
Σε αυτό το σκηνικό, η Ελλάδα, με Ρεβυθούσα, FSRU Αλεξανδρούπολης και πιθανό δεύτερο FSRU, μπορεί να λειτουργήσει ως εναλλακτική πύλη εισόδου LNG, με δυνατότητα εξαγωγής έως και 10 δισ. κ.μ. ετησίως προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία, Β. Μακεδονία και ευρύτερη ΝΑ Ευρώπη. Ο Δημήτρης Κοπελούζος εκτιμά ότι ακόμα και όταν τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία, η Ευρώπη δύσκολα θα εμπιστευτεί ξανά μαζικά το ρωσικό αέριο, γι’ αυτό και επενδύει δισεκατομμύρια σε υποδομές LNG.
Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου: 13 δισ. για «πράσινο ρεύμα» και -21 €/MWh
Το δεύτερο μεγάλο project είναι το ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας–Αιγύπτου, επένδυση της τάξης των 13 δισ. ευρώ που περιλαμβάνει όχι μόνο τη διασύνδεση, αλλά και την ανάπτυξη ΑΠΕ στην Αίγυπτο (αιολικά, φωτοβολταϊκά, μπαταρίες) που θα τροφοδοτούν το σύστημα. Μελέτες δείχνουν ότι η λειτουργία του μπορεί να μειώσει την τιμή χονδρικής ρεύματος στην Ελλάδα κατά περίπου 21 €/MWh, κάτι που μεταφράζεται σε φθηνότερο ρεύμα για βιομηχανία και, σταδιακά, για νοικοκυριά.
Ο στόχος είναι η Ελλάδα να αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα παρόμοιο με αυτό που είχε η Γερμανία πριν την ουκρανική κρίση, όταν εξασφάλιζε φθηνό ρωσικό αέριο και στη συνέχεια τροφοδοτούσε την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Ήδη έχουν υπογραφεί μνημόνια συνεργασίας με 48 μεγάλες βιομηχανίες σε Ελλάδα και Βαλκάνια για μελλοντική αγορά της «αιγυπτιακής» πράσινης ενέργειας, ενώ το έργο θεωρείται κρίσιμο για την προσέλκυση επενδύσεων σε ενεργοβόρες βιομηχανίες και data centers που αναζητούν σταθερά και ανταγωνιστικά τιμολόγια.
Ελλάδα–κόμβος σε αέριο και ρεύμα, ευκαιρίες και προκλήσεις
Αν προχωρήσουν, τα δύο έργα παγιώνουν την Ελλάδα και ειδικά την Αλεξανδρούπολη ως διπλό ενεργειακό κόμβο, τόσο σε φυσικό αέριο όσο και σε ηλεκτρική ενέργεια. Από τη μια δημιουργείται πλεονέκτημα εφοδιαστικής ασφάλειας και δυνατότητα εξαγωγών προς Βαλκάνια και Κεντρική Ευρώπη, από την άλλη διαμορφώνονται προϋποθέσεις για μείωση κόστους ενέργειας στο εσωτερικό, κάτι που είναι κρίσιμο για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Το 2026 θα δείξει αν οι τελικές αποφάσεις οικονομικές, ρυθμιστικές και γεωπολιτικές– θα «κλειδώσουν» αυτά τα έργα ή θα τα αφήσουν για αργότερα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η ενεργειακή σκακιέρα της περιοχής αλλάζει και η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να παίξει ρόλο πρωταγωνιστή αρκεί ο κουμπαράς, οι ρυθμιστικές αποφάσεις και η κοινωνική αποδοχή να συμβαδίσουν.
