Από τον Κάθετο Διάδρομο LNG έως τον IMEC, η Θράκη και ειδικότερα η Αλεξανδρούπολη, μετατρέπεται σε κρίσιμο κόμβο ενέργειας, εμπορίου και ασφάλειας – Το μεγάλο στοίχημα μέχρι το 2027
Η μετατροπή της Ελλάδας σε βασικό «αρχιτέκτονα» της νέας ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας δεν είναι πια θεωρητικό σενάριο. Έχει συγκεκριμένη γεωγραφία και αυτή λέγεται Αλεξανδρούπολη.
Όπως επισήμανε πρόσφατα ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μιλώντας στο Foreign Policy, το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, αποκτά ρόλο-κλειδί σε μια Ευρώπη που αποδεσμεύεται οριστικά από το ρωσικό φυσικό αέριο και αναζητά νέους, αξιόπιστους ενεργειακούς και εμπορικούς διαδρόμους.
Ένα λιμάνι – πολλαπλοί ρόλοι
Το στρατηγικό «μάστερπλαν» για την Αλεξανδρούπολη δεν περιορίζεται στην αναβάθμιση λιμενικών υποδομών. Προβλέπει τη λειτουργική ενοποίηση λιμανιού, σιδηροδρόμου, αεροδρομίου και οδικού δικτύου σε έναν ενιαίο κόμβο αναπτυξιακής και γεωστρατηγικής δράσης, μέσα από τον οποίο διέρχονται δύο κομβικές διεθνείς οδεύσεις:
Ο Κάθετος Διάδρομος Ενέργειας (Vertical Corridor)
Με αιχμή τον πλωτό τερματικό σταθμό LNG (FSRU) της Αλεξανδρούπολης, το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο δύναται να διοχετευθεί προς τα Βαλκάνια, την Κεντρική Ευρώπη και έως την Ουκρανία. Πρόκειται για έναν εναλλακτικό ενεργειακό διάδρομο στρατηγικής σημασίας, ενόψει του υποχρεωτικού τερματισμού των ρωσικών ροών:
- τέλος 2026 για το ρωσικό LNG
- 30 Σεπτεμβρίου 2027 για τις ροές μέσω αγωγών
Η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά αφορά την ενεργειακή αυτάρκεια της Ευρώπης.
Ο εμπορικός διάδρομος IMEC (India – Middle East – Europe Corridor)
Στο προσχέδιο του Υπερταμείου, η Αλεξανδρούπολη αναφέρεται ρητά ως δυτική πύλη του φιλόδοξου διαδρόμου που φιλοδοξεί να ενώσει Ινδία, Μέση Ανατολή και Ευρώπη. Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας – και ειδικά της Θράκης, καθιστά το λιμάνι φυσικό κόμβο για εμπορευματικές ροές παγκόσμιας κλίμακας.
Ενέργεια και άμυνα – μια διπλή στρατηγική
Παράλληλα με τον ενεργειακό του ρόλο, το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης λειτουργεί τα τελευταία χρόνια ως ασφαλής στρατηγική πύλη για νατοϊκές μεταφορές, με κυρίαρχη την παρουσία των ΗΠΑ αλλά και τη συμμετοχή άλλων συμμαχικών δυνάμεων. Στρατιωτικό υλικό, εξοπλισμός και υποστήριξη προς την Ανατολική Ευρώπη και την Ουκρανία διέρχονται από την περιοχή, ενισχύοντας τον γεωπολιτικό της ρόλο.
Η «δύσκολη εξίσωση» μέχρι το 2027
Ο χρόνος, ωστόσο, δεν είναι απεριόριστος. Με βάση τον νέο ευρωπαϊκό κανονισμό, τα κράτη-μέλη οφείλουν να καταθέσουν εθνικά σχέδια διαφοροποίησης έως την 1η Μαρτίου. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου καλείται να λύσει μια σύνθετη εξίσωση.
Στις 24 Φεβρουαρίου, στην Ουάσιγκτον, συμμετέχει σε κρίσιμη σύσκεψη με:
- ομολόγους χωρών του Κάθετου Διαδρόμου
- διαχειριστές δικτύων φυσικού αερίου
- ρυθμιστικές αρχές
- και τους Αμερικανούς υπουργούς Chris Wright και Doug Burgum, που «τρέχουν» το σχέδιο διεθνούς διάθεσης αμερικανικού LNG.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου αλλάζει τις ισορροπίες, δημιουργεί εναλλακτικές διαδρομές για την Ευρώπη, αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας και περιορίζει τον ενεργειακό ρόλο της Τουρκίας. Είναι ζήτημα εθνικού συμφέροντος».
Περισσότερο από ενέργεια
Ο Κάθετος Διάδρομος είναι διάδρομος εμπορίου, μεταφορών, διασύνδεσης και γεωπολιτικής ισχύος. Ένα σύνθετο εγχείρημα χωρίς προηγούμενο, που τοποθετεί την Αλεξανδρούπολη και κατ’ επέκταση τη Θράκη στο επίκεντρο των εξελίξεων.
Μένει να δούμε τις εξελίξεις
