Ριζικές αλλαγές στις Ένοπλες Δυνάμεις με την «Ατζέντα 2030» – Πιο εντατική εκπαίδευση, νέες δεξιότητες και σημαντική αύξηση αποζημίωσης
Μια νέα εποχή για τη στρατιωτική θητεία στις Ένοπλες Δυνάμεις εγκαινιάζεται με την κατάταξη της Α’ ΕΣΣΟ 2026, η οποία θα πραγματοποιηθεί από τις 24 έως τις 27 Φεβρουαρίου. Το νέο μοντέλο θητείας φέρνει σημαντικές αλλαγές στη διάρκεια και το περιεχόμενο της βασικής εκπαίδευσης, στις ειδικότητες, στη δομή τοποθέτησης των οπλιτών, αλλά και στην οικονομική αποζημίωσή τους.
Όπως έχει επισημάνει ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, η νέα θητεία αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της μεταρρύθμισης «Ατζέντα 2030». Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αλλαγές κρίνονται αναγκαίες λόγω των σύγχρονων γεωπολιτικών εξελίξεων, των τεχνολογικών ανακατατάξεων και της νέας μορφής στρατιωτικών επιχειρήσεων που έχουν αναδειχθεί σε πρόσφατες συρράξεις.
Πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας υπογραμμίζουν ότι ο στόχος είναι η παροχή ουσιαστικής εκπαίδευσης και σύγχρονων δεξιοτήτων, ώστε ο στρατεύσιμος να εξελίσσεται σε ικανό μαχητή για την εφεδρεία, αλλά και σε καταρτισμένο πολίτη για την κοινωνία. Η φιλοσοφία της μεταρρύθμισης συνοψίζεται στη μετάβαση από μια «θητεία αγγαρεία» σε μια θητεία με ουσία και προστιθέμενη αξία.
Κεντρικός άξονας των αλλαγών αποτελεί η βασική εκπαίδευση, η οποία πλέον διαρκεί 10 εβδομάδες και πραγματοποιείται αποκλειστικά στον Στρατό Ξηράς. Το σύνολο των στρατευσίμων κατατάσσεται στον Στρατό Ξηράς, ενώ μόνο όσοι διαθέτουν εξειδικευμένα επαγγελματικά προσόντα θα μετατάσσονται εσωτερικά στην Πολεμική Αεροπορία ή στο Πολεμικό Ναυτικό. Οι στρατεύσιμοι θα κατανέμονται σε 13 Κέντρα Εκπαίδευσης, ενώ οι ΕΣΣΟ μειώνονται από έξι σε τέσσερις ετησίως (Φεβρουάριο, Μάιο, Αύγουστο και Νοέμβριο).
Η συνολική διάρκεια της θητείας παραμένει στους 12 μήνες. Ωστόσο, 9μηνη θητεία θα υπηρετούν όσοι κατατάσσονται ως πρότακτοι ή πρωτόκλητοι, καθώς και όσοι επιλέγουν ή επιλέγονται να υπηρετήσουν στη Θράκη, στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, στην ΕΛΔΥΚ και στον Λόχο Ευζώνων της Προεδρικής Φρουράς.
Η βασική εκπαίδευση ενισχύεται τόσο ποιοτικά όσο και ποσοτικά. Αυξάνεται ο χρόνος πρακτικής εκπαίδευσης, ο αριθμός και το είδος των βολών, με την προσθήκη νυχτερινής βολής, βολής πιστολίου και ρίψης εκπαιδευτικής χειροβομβίδας. Ενισχύονται οι πορείες, οι ασκήσεις μικρών ομάδων και οι νυχτερινές εκπαιδεύσεις, ενώ εισάγονται συνδυαστικές ασκήσεις αυξανόμενης δυσκολίας, όπως πορεία με βολή, νυχτερινή πορεία με διανυκτέρευση στο ύπαιθρο και άλλες επιχειρησιακές δοκιμασίες.
Παράλληλα, εισάγεται εκπαίδευση σε οριζόντιες δεξιότητες, χρήσιμες και για τη μετέπειτα ζωή των οπλιτών, όπως οι Α’ βοήθειες, η πυροπροστασία και η περιβαλλοντική εκπαίδευση. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην εκπαίδευση στα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ). Οι οπλίτες θα εκπαιδεύονται θεωρητικά και πρακτικά σε εξομοιωτές με σενάρια αυξανόμενης δυσκολίας. Όσοι επιτυγχάνουν στα τελικά σενάρια θα αποκτούν τη δεξιότητα χειριστή ΣμηΕΑ και θα λαμβάνουν ειδικό διακριτικό σήμα.
Το δεύτερο στάδιο αφορά την ειδική εκπαίδευση διάρκειας τεσσάρων εβδομάδων, η οποία πραγματοποιείται σε επιλεγμένες επιχειρησιακές μονάδες, σε εξειδικευμένα κέντρα και σχολές ή στα Κέντρα Δια Βίου Μάθησης των Ενόπλων Δυνάμεων. Καταργούνται ειδικότητες που δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις και ομαδοποιούνται πλέον σε 19 εκπαιδευτικές ειδικότητες από τις 46 κύριες που ίσχυαν έως σήμερα.
Ξεκινά, επίσης, η πιλοτική εφαρμογή προγραμμάτων πιστοποιημένων δεξιοτήτων στα Κέντρα Δια Βίου Μάθησης. Για την Α’ ΕΣΣΟ 2026 προβλέπονται ειδικότητες όπως χειριστής μηχανημάτων, ναυαγοσώστης – αυτοδύτης, οπλουργός, χειριστής drone και πρόγραμμα κυβερνοασφάλειας στη Σχολή Προγραμματιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών. Τα προγράμματα αυτά αναμένεται να επεκταθούν σε περισσότερα πεδία στις επόμενες ΕΣΣΟ.
Μετά την ολοκλήρωση της βασικής και ειδικής εκπαίδευσης, οι οπλίτες τοποθετούνται σε επιχειρησιακές μονάδες ελιγμού, υποστήριξης μάχης και διοικητικής μέριμνας, υψηλών απαιτήσεων. Το 70% των οπλιτών κατευθύνεται κατά προτεραιότητα σε μονάδες της Θράκης και του Ανατολικού Αιγαίου. Προβλέπεται δυνατότητα τακτικής μετάθεσης μετά τη συμπλήρωση έξι μηνών, με σύστημα μοριοδότησης που λαμβάνει υπόψη γνώσεις, δεξιότητες και εντοπιότητα.
Σημαντική είναι και η αύξηση της μηνιαίας αποζημίωσης. Οι οπλίτες που υπηρετούν στην παραμεθόριο θα λαμβάνουν 100 ευρώ, ενώ όσοι υπηρετούν στην ενδοχώρα 50 ευρώ, έναντι 8,80 ευρώ που ίσχυε έως σήμερα. Οι οπλίτες τέκνα πολύτεκνων οικογενειών θα λαμβάνουν 150 ευρώ, ενώ αυξήσεις προβλέπονται και για οπλίτες γονείς (150 ευρώ για ένα τέκνο, 200 ευρώ για δύο, με προσαύξηση 50 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί). Οι άγαμοι ορφανοί και από τους δύο γονείς θα λαμβάνουν 200 ευρώ.
Παράλληλα, αναβαθμίζεται ποιοτικά και ποσοτικά το συσσίτιο, με εφαρμογή νέου κανονισμού τροφοδοσίας και αύξηση του αντιτίμου της μερίδας από 4,50 ευρώ σε 6,40 ευρώ. Το νέο διατροφολόγιο βασίζεται σε σύγχρονα πρότυπα, καλύπτει τις ημερήσιες θερμιδικές ανάγκες των οπλιτών και παρέχει δυνατότητα εξατομικευμένων μερίδων, ενώ εφαρμόζεται ομοιόμορφα σε όλα τα κέντρα εκπαίδευσης.
Η Α’ ΕΣΣΟ 2026 θα αποτελέσει την πρώτη ουσιαστική δοκιμή του νέου μοντέλου θητείας. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν αλλάζει η στρατιωτική θητεία, αλλά αν η αλλαγή αυτή θα καταφέρει να ισορροπήσει αποτελεσματικά ανάμεσα στην επιχειρησιακή ετοιμότητα, τη σύγχρονη εκπαίδευση και την κοινωνική ανταποδοτικότητα.
