Καταγγελίες για χιλιάδες καταλύματα Airbnb εκτός πλαισίου και αθέμιτο ανταγωνισμό στην Καβάλα – Στο προσκήνιο και η διασυνοριακή διάσταση, με παρόμοιες ανησυχίες να εκφράζονται και για την Αλεξανδρούπολη.
Η Καβάλα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο ενός πολύ σοβαρού ζητήματος, καθώς εκτιμάται ότι περίπου 3.000 καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης λειτουργούν μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb, χωρίς να είναι απολύτως σαφές αν τηρούνται οι προϋποθέσεις νομιμότητας και φορολογικής συμμόρφωσης.
Το θέμα αναδείχθηκε με ένταση στο Περιφερειακό Συνέδριο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων στην Καβάλα, όπου ξενοδόχοι και φορείς του κλάδου έκαναν λόγο για χιλιάδες παράνομα ή αδήλωτα καταλύματα, που αλλοιώνουν τον υγιή ανταγωνισμό και στερούν πολύτιμα έσοδα από το Δημόσιο.
Χιλιάδες κλίνες εκτός ραντάρ του κράτους
Ήδη ρεπορτάζ τοπικών και περιφερειακών μέσων περιγράφουν έναν πραγματικό «λαβύρινθο» βραχυχρόνιων μισθώσεων, με τα καταλύματα τύπου Airbnb να πολλαπλασιάζονται μέσα σε λίγα χρόνια, συχνά χωρίς σαφή εικόνα για τον πραγματικό αριθμό τους.
Η ΑΑΔΕ έχει ενεργοποιήσει προγράμματα διασταυρώσεων, όπως κρατήσεις, δηλωθέντα έσοδα, αναρτήσεις σε πλατφόρμες, ωστόσο οι ξενοδόχοι τονίζουν πως το «παράλληλο σύμπαν» βραχυχρόνιων μισθώσεων ξεπερνά κατά πολύ ό,τι εμφανίζεται επίσημα στις πλατφόρμες και στα μητρώα.
Ο βουλγαρικός παράγοντας και η «γκρίζα ζώνη» επιχειρηματικότητας
Στο στόχαστρο των επαγγελματιών του τουρισμού βρίσκονται κυρίως ακίνητα που φέρονται να ανήκουν σε Βούλγαρους ιδιοκτήτες, οι οποίοι αγοράζουν κατοικίες σε παραθαλάσσιες περιοχές της Βόρειας Ελλάδας και τις λειτουργούν ως Airbnb, συχνά με τα έσοδα να καταλήγουν σε λογαριασμούς στο εξωτερικό.
Ελληνικές και βουλγαρικές πηγές περιγράφουν ένα μοντέλο «μίνι επενδύσεων» όπου τράπεζες στη Βουλγαρία δανειοδοτούν πολίτες για αγορά ακινήτων στην Ελλάδα, τα οποία στη συνέχεια αξιοποιούνται σε βραχυχρόνιες μισθώσεις, με τις μισθώσεις να εισπράττονται εκτός ελληνικού τραπεζικού συστήματος, μια πρακτική που επαγγελματίες της φιλοξενίας χαρακτηρίζουν ξεκάθαρα ως «γκρίζα ζώνη επιχειρηματικότητας».
Έκρηξη βουλγαρικών επενδύσεων στη Βόρεια Ελλάδα
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα έχει εξελιχθεί στην πρώτη επιλογή Βούλγαρων αγοραστών ακινήτων στο εξωτερικό.
Το συνολικό ύψος των επενδύσεων αυτών τα τελευταία χρόνια ξεπερνά τα 127 εκατομμύρια ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος να κατευθύνεται σε παραθαλάσσιους προορισμούς της Βόρειας Ελλάδας, από τη Χαλκιδική και την Καβάλα μέχρι τη Θάσο και την Αλεξανδρούπολη, ακριβώς τις περιοχές όπου καταγράφεται και η μεγαλύτερη «έκρηξη» βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Ο νέος χάρτης ιδιοκτησίας
Στην Αλεξανδρούπολη, η αγορά ακινήτων βρίσκεται ήδη σε πλήρη άνθηση, με τη ζήτηση από Έβριτες, Βούλγαρους και άλλους να έχει εκτιναχθεί, ειδικά σε νεόδμητα ή τουριστικά ακίνητα.
Ρεπορτάζ κάνουν λόγο για τιμές που σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν διπλασιαστεί μέσα σε λίγα χρόνια, καθώς διαμερίσματα και κατοικίες αγοράζονται, ανακαινίζονται και «μεταφέρονται» αυτομάτως στις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, με στόχο την υψηλή τουριστική απόδοση.
Αντίστοιχη εικόνα διαμορφώνεται σε Θάσο, Καβάλα, Ασπροβάλτα και Χαλκιδική, όπου ξένοι μικροεπενδυτές μετατρέπουν πρώην «παραθεριστικούς» προορισμούς σε καθαρά επενδυτικούς θύλακες, προτάσσοντας την τουριστική υπεραξία και το σταθερό εισόδημα έναντι της τοπικής κοινωνικής συνοχής.
Στην Καβάλα, οι τιμές παραμένουν ακόμη συγκριτικά πιο «προσβάσιμες» σε σχέση με άλλους υπερκορεσμένους προορισμούς, κάτι που την καθιστά ιδιαίτερα ελκυστική για ξένους αγοραστές που αναζητούν ακίνητα με προοπτική απόδοσης μέσω Airbnb.
Ισονομία, φοροδιαφυγή και αθέμιτος ανταγωνισμός
Οι ξενοδόχοι και οι νόμιμοι επαγγελματίες της φιλοξενίας στην Καβάλα καταγγέλλουν ότι βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν ακήρυχτο «πόλεμο τιμών» από βραχυχρόνιες μισθώσεις που δεν επιβαρύνονται με τα ίδια βάρη σε φόρους, ΦΠΑ, ασφαλιστικές εισφορές, κανόνες πυρασφάλειας και υγειονομικές προδιαγραφές.
Στο περιθώριο του Περιφερειακού Συνεδρίου της ΠΟΞ στην Καβάλα, εκπρόσωποι του κλάδου ζήτησαν ανοιχτά από την Πολιτεία αυστηρότερη εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου, εντατικοποίηση ελέγχων και ουσιαστική χαρτογράφηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, ώστε να μπει τέλος στο καθεστώς «αόρατων» καταλυμάτων που λειτουργούν εκτός πραγματικού ελέγχου.
Την ίδια στιγμή, ακόμη και βουλγαρικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι οι Έλληνες ξενοδόχοι ζητούν πλέον ανοιχτά πιο σκληρό κρατικό έλεγχο στους Βούλγαρους που διαθέτουν ακίνητα κοντά στο Αιγαίο και τα νοικιάζουν για βραχυχρόνια διαμονή, κάνοντας λόγο για «χιλιάδες παράνομα καταλύματα» σε περιοχές όπως η Καβάλα. Το ζήτημα δεν περιορίζεται στην απώλεια φορολογικών εσόδων, αλλά αφορά και στην ποιότητα του τουριστικού προϊόντος, την εικόνα των προορισμών και, τελικά, την ίδια τη βιωσιμότητα των νόμιμων επιχειρήσεων που καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον άνισης μεταχείρισης.
Σένγκεν, σύνορα και επόμενη μέρα των ελέγχων
Η ένταξη της Βουλγαρίας στη ζώνη Σένγκεν από την 1η Ιανουαρίου 2025 λειτουργεί ως καταλύτης και ουσιαστικά, διευκολύνει τις μετακινήσεις ανθρώπων και κεφαλαίων, αφαιρεί γραφειοκρατικά εμπόδια και καθιστά ακόμη πιο απλή τη διασυνοριακή αγορά και αξιοποίηση ακινήτων.
Την ίδια ώρα και οι βουλγαρικές φορολογικές αρχές σχεδιάζουν στοχευμένους ελέγχους σε πολίτες που απέκτησαν ακίνητα στην Ελλάδα, εξετάζοντας αν οι αγορές δικαιολογούνται από τα δηλωθέντα εισοδήματά τους, μια εξέλιξη που μπορεί να επηρεάσει το επενδυτικό κύμα των επόμενων ετών.
