Συγκλονιστικά στοιχεία στο 4ο Φόρουμ για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη – Η απειλή για το ΑΕΠ, η γήρανση του πληθυσμού και η κραυγή αγωνίας από τη Σαμοθράκη.
Η Θράκη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια υπαρξιακή πρόκληση που ξεπερνά τα στενά όρια της οικονομίας και αγγίζει την εθνική ασφάλεια: τον δημογραφικό «χειμώνα». Στο πλαίσιο του 4ου Φόρουμ για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη που διεξάγεται στην Αλεξανδρούπολη, κορυφαίοι θεσμικοί παράγοντες και επιστήμονες έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου, προτείνοντας ριζικές λύσεις για την ανάσχεση της πληθυσμιακής κατάρρευσης.
Το «μοντέλο του Έβρου» και το κίνητρο των 10.000 ευρώ
Η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Κατερίνα Πατσογιάννη, παρουσίασε το 10ετές στρατηγικό σχέδιο της κυβέρνησης, εστιάζοντας στη δράση της μετεγκατάστασης.
Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που εφαρμόστηκε πιλοτικά στον Έβρο και πλέον επεκτείνεται, προσφέροντας επίδομα 10.000 ευρώ σε οικογένειες, ψηφιακούς νομάδες, φοιτητές και Έλληνες του εξωτερικού που θα αποφασίσουν να εγκαταλείψουν τα αστικά κέντρα και να εγκατασταθούν σε περιοχές με έντονο δημογραφικό πρόβλημα. Στόχος είναι η δημιουργία νέων κυττάρων ζωής στην περιφέρεια, συνδυάζοντας τη στήριξη της οικογένειας με την ενίσχυση της απασχόλησης.
Η «αυταπάτη» της ανάσχεσης και το κόστος της αδράνειας
Από την άλλη πλευρά, ο Άρης Αλεξόπουλος, επικεφαλής του Κέντρου του ΟΟΣΑ, υπήρξε ιδιαίτερα αιχμηρός, τονίζοντας ότι τα επιδόματα από μόνα τους δεν αρκούν. Σύμφωνα με τον ίδιο, είναι λάθος να μιλάμε για πλήρη ανάσχεση του προβλήματος, ο ρεαλιστικός στόχος είναι η συγκράτηση.
Τα στοιχεία που παρέθεσε είναι ανησυχητικά:
- Μείωση εργατικού δυναμικού: Μέχρι το τέλος του 2025, θα υπάρχουν 2,5 εκατομμύρια λιγότεροι άνθρωποι σε παραγωγικές ηλικίες.
- Επίπτωση στο ΑΕΠ: Η δημογραφική συρρίκνωση μπορεί να στερεί μισή ποσοστιαία μονάδα από το εθνικό ΑΕΠ ετησίως.
- Επένδυση στην παιδεία: Η δαπάνη για την προσχολική εκπαίδευση πρέπει να τριπλασιαστεί (από 0,3% σε 1,1% του ΑΕΠ) ώστε η ανατροφή των παιδιών να καταστεί δημόσιο αγαθό.
Θράκη: Χρειάζονται 170.000 άνθρωποι για να μείνει ο πληθυσμός σταθερός
Ο καθηγητής του ΔΠΘ, Κωνσταντίνος Ζαφείρης, έθεσε τη διάσταση της γήρανσης και της μετανάστευσης στην κορυφή της ατζέντας. Η εκτίμησή του σοκάρει: Αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, η Θράκη θα χρειαστεί την εισροή 150.000 έως 170.000 ανθρώπων μέσα στα επόμενα 30 χρόνια, απλώς και μόνο για να διατηρήσει τον πληθυσμό της στα σημερινά επίπεδα.
Ο κ. Ζαφείρης υποστήριξε ότι η λύση δεν θα έρθει από την Αθήνα, αλλά μέσα από την αυθεντική περιφερειακή ανάπτυξη που σχεδιάζεται από τοπικούς φορείς που γνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες της περιοχής.
Σαμοθράκη: Η γεωστρατηγική αναβάθμιση δεν φέρνει αυτόματα πλούτο
Την πρακτική διάσταση του προβλήματος μετέφερε ο Δήμαρχος Σαμοθράκης, Αθανάσιος Βίτσας, χρησιμοποιώντας το παράδειγμα των σχολείων του νησιού. Από τους 144 μαθητές το 2021, σήμερα φοιτούν μόλις 114, μια δραματική μείωση που αντικατοπτρίζει την ερήμωση της υπαίθρου.
«Ένας κόμβος διέλευσης δεν συνεπάγεται αυτόματα και τοπικό πλούτο», σημείωσε ο κ. Βίτσας, επισημαίνοντας ότι οι μικροί δήμοι αδυνατούν να σηκώσουν το βάρος της κοινωνικής πολιτικής χωρίς γενναία οικονομική στήριξη από το κράτος.
