Ανησυχητικές προβλέψεις για τις επόμενες δεκαετίες – Κατέρρευσαν οι γεννήσεις, αυξήθηκε η ατεκνία και η φυγή των νέων
H Ελλάδα βιώνει μια πρωτοφανή δημογραφική κρίση, όπως αποκαλύπτουν τα πιο πρόσφατα στοιχεία και αναλύσεις του Εργαστηρίου Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Οι αριθμοί προκαλούν σοκ, καθώς ο πληθυσμός της χώρας μειώθηκε κατά περίπου 500.000 άτομα μεταξύ 2011 και 2024, με το πρόβλημα να παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις για το μέλλον.
Η κατάρρευση των γεννήσεων
Το 2023 καταγράφηκαν μόλις 72.300 γεννήσεις, αριθμός σχεδόν υποδιπλάσιος σε σύγκριση με τη μέση ετήσια επίδοση της περιόδου 1951-1970. Ο δείκτης γονιμότητας κυμαίνεται, σύμφωνα με το Εργαστήριο, μεταξύ 1,3 και 1,4 παιδιά ανά γυναίκα , πολύ χαμηλότερα από το όριο αναπλήρωσης πληθυσμού (2,07 παιδιά/γυναίκα), το οποίο διατηρούν μόλις λίγες χώρες παγκοσμίως πια.
Μια κοινωνία που γερνάει
Η Ελλάδα ανήκει πλέον σε ένα από τα πιο γερασμένα κράτη της Ευρώπης, την ώρα που σχεδόν το 23% του πληθυσμού της είναι άνω των 65 ετών και τα άτομα άνω των 65 είναι σχεδόν 1 εκατομμύριο περισσότερα από τους πολίτες 0-14 ετών. Ένας στους τέσσερις πολίτες είναι άνω των 60, ενώ η μέση ηλικία ανεβαίνει σταθερά.
Τι φταίει; – Οι βαθύτερες αιτίες της συρρίκνωσης
Η μείωση του πληθυσμού δεν αφορά μόνο τη δημογραφία, αλλά συνδέεται με μια σειρά βαθιές κοινωνικές και οικονομικές πληγές:
- Φυγή των νέων και των πτυχιούχων στο εξωτερικό λόγω έλλειψης ευκαιριών, αξιοκρατίας και καλών εργασιακών συνθηκών
- Αυξανόμενη ατεκνία: 1 στους 5 πολίτες της γενιάς του 1980 δεν αποκτά κανένα παιδί
- Αργοπορημένη γαμήλια και τεκνοποίηση
- Απουσία στήριξης στους νέους και τα νέα ζευγάρια στη στέγαση και την εργασία
- Καθηλωμένες κοινωνικές προοπτικές και αναζήτηση καλύτερης ζωής στο εξωτερικό
Το μεταναστευτικό ως προσωρινή ανάσα και η σειρά των αρνητικών ισοζυγίων
Η αύξηση του πληθυσμού μεταξύ 1991 και 2011 οφειλόταν σχεδόν αποκλειστικά στη μαζική είσοδο μεταναστών. Όμως, μετα την οικονομική κρίση, το μεταναστευτικό ισοζύγιο έγινε αρνητικό, τόσο με την επιστροφή μεταναστών στις πατρίδες τους, όσο και με τη διαρκή αποδημία Ελλήνων νέων.
Το μέλλον; Μειώσεις, γήρανση και προκλήσεις διαρκείας
Όλες οι προβλέψεις συγκλίνουν ότι αν δεν υπάρξουν άμεσα μέτρα, ο πληθυσμός της Ελλάδας θα συνεχίσει να μειώνεται δραστικά και να γερνάει για τα επόμενα 30 χρόνια, με τους ειδικούς να μιλούν ανοιχτά για «δημογραφικό σοκ» που απειλεί την οικονομική βιωσιμότητα, το ασφαλιστικό σύστημα και τα θεμέλια της κοινωνίας.
