Εννιά μήνες μετά την αποκάλυψη του pameevro.gr, η πόλη-κλειδί του ΝΑΤΟ παραμένει χωρίς σημεία ασφαλείας στο MySafetyPlan – Οι πολίτες εξακολουθούν να μη γνωρίζουν πού να πάνε σε περίπτωση οποιασδήποτε κατάστασης έκτακτης ανάκγης
Την ώρα που η ίδια η λέξη «καταφύγιο» ξαναμπαίνει στα δελτία ειδήσεων λόγω της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή και των επιθέσεων των Ηνωμένες Πολιτείες και του Ισραήλ στο Ιράν, η πολιτική προστασία μετριέται τελικά σε κάτι πολύ πεζό… «ξέρω πού πάω αν γίνει το κακό;».
Στις 18 Ιουνίου 2025, το pameevro.gr αποκάλυψε πρώτο, πως η Αλεξανδρούπολη, η πόλη που έχει μετατραπεί σε στρατηγικό κόμβο των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ για τη μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού προς την Ανατολική Ευρώπη, δεν διαθέτει ούτε ένα δηλωμένο σημείο καταφυγής στην επίσημη κρατική πλατφόρμα MySafetyPlan.
Σήμερα, 5 Μαρτίου 2026, εννιά μήνες μετά την πρώτη καταγγελία και την ώρα που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ βομβαρδίζουν το Ιράν σε μια επιχείρηση που έχει προκαλέσει ιρανικά αντίποινα σε αμερικανικές βάσεις σε εννέα χώρες της Μέσης Ανατολής, η κατάσταση παραμένει ακριβώς η ίδια. Οι κάτοικοι της Αλεξανδρούπολης δεν γνωρίζουν πού να καταφύγουν σε περίπτωση σεισμού, πυρκαγιάς ή το χειρότερο, στρατιωτικής επίθεσης.
Θυμίζουμε, στην περίπτωση που αυτό λέγεται μόνο σε επίσημες εκδηλώσεις από τους διοικούντες, πως η Αλεξανδρούπολη δεν είναι μια τυχαία επαρχιακή πόλη. Από το 2022, το λιμάνι της έχει αναβαθμιστεί σε κρίσιμη πύλη εισόδου για τη μεταφορά αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού προς την Ουκρανία και τα Βαλκάνια. Το 2024, για πρώτη φορά στην ιστορία του, το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης υποδέχτηκε ολόκληρη τεθωρακισμένη ταξιαρχία με άρματα μάχης M1 Abrams και 3.500 στρατιώτες.
Η Ρωσία έχει επανειλημμένως καταγγείλει την αμερικανική παρουσία στην Αλεξανδρούπολη ως απειλή για την εθνική της ασφάλεια. Η Τουρκία, παρά το γεγονός ότι είναι σύμμαχος του ΝΑΤΟ, έχει εκφράσει έντονη δυσαρέσκεια για τη στρατηγική συμμαχία ΗΠΑ-Ελλάδας. Την ίδια στιγμή, τα ξημερώματα του Σαββάτου, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν την Επιχείρηση Epic Fury εναντίον του Ιράν, με στόχο, όπως δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, την ανατροπή του καθεστώτος και την καταστροφή του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Το Ιράν απάντησε με εκατοντάδες drones και βαλλιστικούς πυραύλους στο Ισραήλ, αλλά και σε αμερικανικές βάσεις στην Ιορδανία, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, το Κατάρ, το Ιράκ, τη Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα. Την ίδια ώρα, η Χεζμπολάχ επανεκκίνησε τις επιθέσεις της εναντίον του Ισραήλ. Τα Στενά του Ορμούζ έχουν κλείσει, διακόπτοντας τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Δεν φταίμε εμείς», είχε πει ο Δήμος – Αλλά οι πολίτες παραμένουν ανυπεράσπιστοι
Όταν το pameevro.gr αποκάλυψε τον Ιούνιο του 2025 ότι η Αλεξανδρούπολη απουσίαζε από τον χάρτη του MySafetyPlan, ο Δήμος απάντησε άμεσα.
Σε επίσημη ανακοίνωση, διαβεβαίωσε ότι διαθέτει εγκεκριμένα σχέδια πολιτικής προστασίας (Απόφαση 1054/2024 και 17/2025), και ότι έχει ήδη αποστείλει τα στοιχεία στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης για ενσωμάτωσή τους στην πλατφόρμα.
Η ανακοίνωση κατέληγε με την υπόσχεση: «Η δημοσίευσή τους αναμένεται το προσεχές διάστημα».
Η ερώτηση που αναζητά μια σοβαρή απάντηση
Η ανακοίνωση του Δήμου Αλεξανδρούπολης τον Ιούνιο του 2025 έθετε την ευθύνη στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας και στην Περιφέρεια ΑΜ-Θ. Ωστόσο, αν ο Δήμος έχει όντως στείλει τα στοιχεία, γιατί εννιά μήνες μετά δεν έχουν δημοσιευτεί;
Γιατί ο Δήμος Αλεξανδρούπολης, ή η Περιφερειακή Ενότητα Έβρου (για την Αλεξανδρούπολη), δεν έχουν ενημερώσει τους πολίτες με δικά τους μέσα; Δεν υπάρχουν αφίσες. Δεν υπάρχουν QR codes. Δεν υπάρχει δημόσια καμπάνια.
Την ώρα που η πόλη οργανώνει συναυλίες, φεστιβάλ και events και μιλά διαχρονικά για αθόρυβο εποικισμό, η στοιχειώδης υποχρέωση για οργανωμένα σημεία ασφάλειας όπως όλα δείχνουν, παραμένει εκτός ατζέντας.
Αξίζει βέβαια να σημειωθεί, πως όλα αυτά φαίνονται εντελώς αντιφατικά, αν αναλογιστεί κανείς, πως μόλις στις 25 Φεβρουαρίου 2026, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφτηκε την Αλεξανδρούπολη για το προσυνέδριο της Νέας Δημοκρατίας με αιχμή την ΑΣΦΑΛΕΙΑ και για να παρουσιάσει «Ενεργή Μάχη» της Πολιτικής Προστασίας. Μίλησε για «μεγάλη τομή» και «ετοιμότητα».
Την ίδια στιγμή, η πλατφόρμα MySafetyPlan εξακολουθούσε να μην εμφανίζει ούτε ένα σημείο καταφυγής για την Αλεξανδρούπολη.
Η ειρωνεία είναι σκληρή… από τη μια έχουμε επιδείξεις δύναμης και οργανωμένη πολιτική προστασία, αλλά οι πολίτες μιας από τις στρατηγικά ευάλωτες περιοχές της χώρας για πολλούς λόγους, δεν ξέρουν πού να πάνε αν χτυπήσει ο οποιοσδήποτε κίνδυνος.
Τι είναι το mySafetyPlan και τι υπόσχεται στον πολίτη
Η πλατφόρμα mySafetyPlan παρουσιάστηκε τον περασμένο Φεβρουάριο, ως ψηφιακό εργαλείο καθοδήγησης των πολιτών για σεισμό και άλλες φυσικές καταστροφές, χωρίς να απαιτείται εγκατάσταση εφαρμογής, και αναπτύχθηκε σε συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Το κρίσιμο σημείο όμως βρίσκεται σε μία φράση που δεν είναι τεχνική, είναι πολιτική, πως ο χάρτης εμφανίζει “εγκεκριμένες τοποθεσίες” που έχουν οριστεί από την Πολιτική Προστασία, τους δήμους και τις περιφέρειες, δηλαδή, λειτουργεί σωστά μόνο αν κάποιος τροφοδοτεί σωστά τα δεδομένα.
Με άλλα λόγια, το mySafetyPlan είναι σαν την πινακίδα «Έξοδος» σε θέατρο, υπάρχει για να σε βγάλει έξω όταν σκοτεινιάσουν όλα. Αν όμως λείπει από την πόρτα που χρειάζεσαι, δεν σε παρηγορεί ότι υπάρχει… σε άλλη πόλη.
«Καταφύγια» δεν σημαίνει πάντα το ίδιο
Εδώ βρίσκεται μια δημοσιογραφική παγίδα που οφείλουμε να ξεμπερδεύσουμε καθαρά. Στη δημόσια συζήτηση, η λέξη «καταφύγιο» χρησιμοποιείται για δύο διαφορετικά πράγματα.
Στη γλώσσα της πολιτικής προστασίας για φυσικές καταστροφές (όπως σεισμός), μιλάμε κυρίως για χώρους συγκέντρωσης/καταφυγής (υπαίθριους χώρους όπου οι πολίτες, μετά από ισχυρό σεισμό, συγκεντρώνονται προσωρινά) και ο δήμος οργανώνει κάλυψη βασικών αναγκών (νερό κ.λπ.), όπως περιγράφεται στα πρότυπα σχέδια.
Στη γλώσσα της πολιτικής άμυνας/ασφάλειας (σενάρια πολεμικής απειλής), μιλάμε για καταφύγια πολιτικής προστασίας με άλλη λογική, άλλη κατασκευή, άλλη λειτουργία.
Σε κοινοβουλευτική ενημέρωση που αναπαρήχθη δημόσια, αναφέρθηκε ότι έχουν χαρακτηριστεί 2.892 χώροι ως καταφύγια πολιτικής προστασίας, με συνολική χωρητικότητα περίπου 1,98 εκατ. άτομα, και ότι επιτροπές που ορίζονται από την τοπική αυτοδιοίκηση, εντοπίζουν/πιστοποιούν νέους χώρους, ενώ παράλληλα, έχουν ευθύνη συντήρησης των δημόσιων καταφυγίων και οι ιδιώτες ιδιοκτήτες υποχρέωση ετοιμότητας εντός 24 ωρών για ιδιωτικούς χώρους που έχουν χαρακτηριστεί.
Αυτά τα δύο συστήματα (χώροι συγκέντρωσης για σεισμό vs καταφύγια πολιτικής προστασίας) δεν είναι εναλλάξιμα. Όμως έχουν κοινό παρονομαστή, χωρίς ξεκάθαρη, δημόσια πληροφορία, ο πολίτης μένει μόνο με την αγωνία και η αγωνία, σε κρίση, γίνεται πανικός.
