Με φόντο την ψήφιση του προϋπολογισμού 2026, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε γενναίο πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών με επιδότηση έως 90%, νέες ελαφρύνσεις για μισθωτούς, συνταξιούχους και ελεύθερους επαγγελματίες, ρύθμιση για 50.000 δανειολήπτες σε ελβετικό φράγκο και διακομματική επιτροπή για το αγροτικό, την ώρα που «κλειδώνει» τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ και υπόσχεται κατώτατο μισθό 950 ευρώ έως το 2027.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε τον προϋπολογισμό ως προϊόν μιας χώρας που δεν απλώς «μένει Ευρώπη», αλλά όπως είπε έχει φτάσει στο σημείο να ακούει «η Ευρώπη γίνεται Ελλάδα», μετά την ανάληψη της προεδρίας του Eurogroup από τον Κυριάκο Πιερρακάκη.
Συνέδεσε την εξέλιξη αυτή με την «εξαετή πορεία» της κυβέρνησης, κάνοντας λόγο για ταχύτερη μείωση χρέους στον ΟΟΣΑ, πτώση του λόγου χρέους/ΑΕΠ κάτω από 120% το 2029, ανεργία σε χαμηλότερα επίπεδα και πληθωρισμό στο 2,2%, ώστε όπως υποστήριξε, «οι αυξήσεις να υπερκαλύπτουν τις απώλειες».
Έθεσε ως αδιαπραγμάτευτο «εθνικό στόχο» τη σύγκλιση με την Ε.Ε. στο κατά κεφαλή ΑΕΠ, επικαλούμενος άνοδο των επενδύσεων από 11% στο 17% του ΑΕΠ, αύξηση των εξαγωγών στο 40-42% και στροφή της οικονομίας σε βιομηχανία, καινοτομία και ενέργεια από ΑΠΕ (περίπου 50% της ηλεκτροπαραγωγής). Παρουσίασε το «κάθετο διάδρομο» και τις νέες ενεργειακές συμφωνίες (LNG, εξαγωγές ρεύματος) ως απόδειξη της γεωπολιτικής αναβάθμισης της χώρας.
Έξι νέα μέτρα για στέγη και ρύθμιση για ελβετικό φράγκο
Στο πεδίο του στεγαστικού ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε έξι νέες δράσεις, με αιχμή ένα «γενναίο πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών» που θα καλύπτει έως και το 90% της δαπάνης για παλιά ακίνητα, με προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ και επιδότηση έως 36.000 ευρώ ανά περίπτωση, υπό σχετικά υψηλά εισοδηματικά κριτήρια (35.000 ευρώ για ζευγάρι, με προσαύξηση ανά παιδί).
Προανήγγειλε:
- Επιστροφή δύο ενοικίων τον χρόνο σε εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές που νοικιάζουν εκεί όπου υπηρετούν.
- Αναβάθμιση δημοσίων κτιρίων σε κατοικίες, περιορισμούς στη βραχυχρόνια μίσθωση και κίνητρα σε κατασκευαστικές για κτίρια αποκλειστικά προς ενοικίαση.
- Συμπληρωματικά στεγαστικά προγράμματα (μαζί με αυτά για ΕΔ και νέους) και πολεοδομικές ρυθμίσεις για μετατροπή χρήσεων κτιρίων.
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στη ρύθμιση για περίπου 50.000 δανειολήπτες σε ελβετικό φράγκο: προανήγγειλε διάταξη με την οποία τα δάνεια θα μετατραπούν σε ευρώ με σταθερό, χαμηλό επιτόκιο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις θα προβλέπεται και «κούρεμα» υποχρεώσεων. Όπως είπε, «η Ελλάδα του 21ου αιώνα δεν μπορεί να είναι όμηρος προβλημάτων του παρελθόντος».
Αυξήσεις, ελαφρύνσεις και «καλύτερο ημερολόγιο» μέτρων
Ο Μητσοτάκης παρουσίασε ένα «ημερολόγιο» παρεμβάσεων για το 2025-26:
- Πίστωση ενοικίου σε ενοικιαστές, με στόχο και τη φορολογική συμμόρφωση.
- Τακτική ενίσχυση σε συνταξιούχους, αναβαθμισμένο μισθολόγιο ενστόλων, αυξήσεις για περίπου 2,5 εκατ. συνταξιούχους και σταδιακή εξαφάνιση της προσωπικής διαφοράς έως το 2027.
- Από Ιανουάριο, ευνοϊκότερη φορολόγηση μισθωτών, κυρίως νέων και οικογενειών με παιδιά, αυξήσεις για 75.000 στελέχη ΕΔ (αναδρομικά από Οκτώβριο), μείωση ΦΠΑ στα νησιά, κατάργηση φόρου συνδρομητικής τηλεόρασης, απαλλαγή 1 εκατ. ιδιοκτητών από το μισό ΕΝΦΙΑ και πλήρης απαλλαγή από του χρόνου.
Επιπλέον, ανακοίνωσε 5η αύξηση κατώτατου μισθού τον Απρίλιο, νέα μείωση ασφαλιστικών εισφορών και στόχο για κατώτατο 950 ευρώ έως το 2027. Υποστήριξε ότι τα εκκαθαριστικά θα είναι μειωμένα για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, καθώς και ότι τα μέτρα στήριξης «δεν θέτουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική ισορροπία» χάρη στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και την υπεραπόδοση εσόδων.
Αγροτικό, ΟΠΕΚΕΠΕ και πρόταση για διακομματική επιτροπή
Σε ιδιαίτερο μέρος της ομιλίας, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε εκτενώς στον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις αγροτικές ενισχύσεις, κάνοντας λόγο για «σάπιο καθεστώς» του παρελθόντος, όπου οι στρεβλώσεις έχουν ήδη οδηγήσει υποθέσεις στη Δικαιοσύνη. Τόνισε ότι ο νέος τρόπος πληρωμών εξοικονόμησε 160 εκατ. ευρώ από παράνομες ή αδικαιολόγητες ενισχύσεις, τα οποία όπως είπε, κατευθύνθηκαν σε 80 εκατ. για κτηνοτρόφους και 80 εκατ. για σιτοπαραγωγούς.
Έκανε σαφές ότι η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ «έχει αποφασιστεί και δεν συζητιέται», τη χαρακτήρισε «μοναδική εγγύηση για διαφάνεια και διασταυρωτικούς ελέγχους» και προανήγγειλε ονομαστική ψηφοφορία στο σχετικό νομοσχέδιο. Ταυτόχρονα, παραδέχτηκε ευθύνη και της ΝΔ, αλλά κατηγόρησε ιδιαίτερα το ΠΑΣΟΚ ότι «καταγγέλλει τον ΟΠΕΚΕΠΕ και αρνείται τη λύση».
Τέλος, πρότεινε τη δημιουργία διακομματικής επιτροπής τετράμηνης διάρκειας για τον πρωτογενή τομέα, με στόχο να διαμορφωθούν δεσμευτικές προτάσεις για όλες τις επόμενες κυβερνήσεις. Ανέφερε διαπραγματεύσεις με ΔΕΗ (για φθηνότερο αγροτικό ρεύμα) και με ΑΑΔΕ (για καύσιμα), ενώ επανέλαβε ότι οι αγροτικές ενισχύσεις θα αυξηθούν σε 3,8 δισ. ευρώ το 2025 από 3,2 δισ. το 2024.
Πολιτικά μηνύματα και επιχείρημα «σταθερότητας»
Ο Μητσοτάκης έκλεισε θέλοντας να κεφαλαιοποιήσει τη «σταθερότητα» και την «επενδυτική βαθμίδα» απέναντι σε μια Ευρώπη που όπως είπε, παλεύει με δύσκολους προϋπολογισμούς λιτότητας. Αναφέρθηκε στην «επιστροφή της νομιμότητας στα γήπεδα», στην ψηφιακή επανάσταση του gov.gr και στην «ήττα της ανίκητης γραφειοκρατίας», ενώ χρησιμοποίησε το παράδειγμα της κατεστραμμένης αίθουσας του ΑΠΘ που έγινε βιβλιοθήκη για να δηλώσει: «είμαστε με την Ελλάδα των βιβλίων, όχι των βαριοπούλων».
Επιτέθηκε στην αντιπολίτευση για «καταστροφολογία», «Ιθάκες σε εξώστες» και «πολιτικούς του καναπέ που φοβούνται για την ταυτότητα της ΝΔ», επιμένοντας ότι «το σήμερα μιας γενιάς δεν μπορεί να πριονίζει το αύριο της επόμενης» και δεσμευόμενος ότι δεν θα επιτρέψει «νέες περιπέτειες σαν αυτές πριν από δέκα χρόνια».
