Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τους πολίτες να προετοιμάζονται για τρεις ημέρες αυτάρκειας σε περίπτωση κρίσης – Τι πρέπει να περιλαμβάνει η τσάντα έκτακτης ανάγκης.
Οδηγίες επιβίωσης 72 ωρών παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας από τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν την προετοιμασία των πολιτών απέναντι σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, από φυσικές καταστροφές μέχρι σοβαρές διακοπές βασικών υπηρεσιών.
Το βασικό μήνυμα των Βρυξελλών είναι συγκεκριμένο, καθώς, κάθε νοικοκυριό πρέπει να γνωρίζει πώς να καλύψει τις βασικές του ανάγκες για τουλάχιστον τρεις ημέρες, ακόμη και αν η πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα, νερό, επικοινωνίες ή προμήθειες έχει προσωρινά διαταραχθεί.
Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές παρουσιάστηκαν στις 3 Νοεμβρίου 2026, στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, από την αρμόδια επίτροπο Χάτζα Λαχμπίμπ.
Δεν πρόκειται για ανακοίνωση επικείμενης απειλής, αλλά για μέρος της ευρωπαϊκής στρατηγικής πρόληψης και αντιμετώπισης κρίσεων, η οποία επιδιώκει να καταστήσει τις κοινωνίες λιγότερο ευάλωτες όταν προκύπτει μια έκτακτη κατάσταση.
Οδηγίες επιβίωσης 72 ωρών: Τι πρέπει να έχει κάθε σπίτι
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δίνει έμφαση στην ύπαρξη βασικών εφοδίων και μιας τσάντας έκτακτης ανάγκης, η οποία θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί εάν χρειαστεί γρήγορη απομάκρυνση από την κατοικία.
Στην πράξη, ένας βασικός εξοπλισμός ετοιμότητας μπορεί να περιλαμβάνει:
- Πόσιμο νερό και τρόφιμα μακράς διάρκειας που δεν απαιτούν μαγείρεμα.
- Απαραίτητα φάρμακα, υλικά πρώτων βοηθειών και προσωπικά είδη υγιεινής.
- Φακό, εφεδρικές μπαταρίες και φορτισμένο φορητό φορτιστή κινητού.
- Ραδιόφωνο με μπαταρίες ή άλλη ανεξάρτητη πηγή ενημέρωσης.
- Αντίγραφα σημαντικών εγγράφων, βασικά τηλέφωνα επικοινωνίας και μικρό ποσό μετρητών.
- Ρούχα, κουβέρτα και είδη ανάλογα με την εποχή.
- Ειδικά εφόδια για βρέφη, ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία και κατοικίδια, όπου χρειάζεται.
Η παραπάνω λίστα αποτελεί πρακτική ενδεικτική εξειδίκευση της σύστασης για βασικά εφόδια και δεν συνιστά ενιαία, υποχρεωτική λίστα της Κομισιόν.
Το σημαντικότερο είναι κάθε οικογένεια να προσαρμόζει την προετοιμασία της στις πραγματικές ανάγκες των μελών της και στους κινδύνους της περιοχής όπου κατοικεί.
Γιατί η Ευρώπη επιμένει στις πρώτες τρεις ημέρες
Οι πρώτες ώρες μιας μεγάλης καταστροφής είναι συχνά καθοριστικές.
Σε περιπτώσεις εκτεταμένων πλημμυρών, πυρκαγιών, σεισμών ή σοβαρών διακοπών ηλεκτροδότησης, οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ενδέχεται να χρειαστούν χρόνο για να φτάσουν σε όλους όσοι έχουν ανάγκη.
Η αυτάρκεια για 72 ώρες δεν υποκαθιστά την κρατική βοήθεια. Αντίθετα, περιορίζει την άμεση εξάρτηση από εξωτερική υποστήριξη, δίνοντας στις αρμόδιες υπηρεσίες τη δυνατότητα να δώσουν προτεραιότητα στα πιο επείγοντα περιστατικά.
Για περιοχές όπως ο Έβρος, όπου οι κάτοικοι έχουν αντιμετωπίσει πυρκαγιές και πλημμυρικά φαινόμενα, η πρακτική αξία της πρόληψης είναι ιδιαίτερα εμφανής.
Η ύπαρξη ενός στοιχειώδους οικογενειακού σχεδίου μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με τα αποθηκευμένα εφόδια: ποιος ειδοποιεί ποιον, πού συναντιούνται τα μέλη της οικογένειας και ποιες οδηγίες των αρχών πρέπει να ακολουθήσουν.
Ετοιμότητα από το σχολείο – Τι αλλάζει στην εκπαίδευση
Η δεύτερη σημαντική παρέμβαση αφορά τα παιδιά.
Η Κομισιόν προτείνει την ενσωμάτωση της εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων ήδη από την προσχολική και την πρωτοβάθμια εκπαίδευση.
Στόχος είναι οι μαθητές να αποκτούν βασικές γνώσεις αυτοπροστασίας μέσα από κατάλληλες για την ηλικία τους δραστηριότητες, χωρίς να καλλιεργούνται φόβος και ανασφάλεια.
Παράλληλα, προβλέπεται ενίσχυση της κατάρτισης των εκπαιδευτικών, ώστε τα σχολεία να μπορούν να μεταδίδουν αυτές τις δεξιότητες με οργανωμένο τρόπο.
Ειδική μέριμνα για άτομα με αναπηρία
Ένας ακόμη άξονας αφορά την ισότιμη προστασία των πολιτών.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα σχέδια έκτακτης ανάγκης πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία, τόσο ως προς την πρόσβαση στην ενημέρωση όσο και ως προς τις διαδικασίες μετακίνησης, προστασίας και υποστήριξης.
Η συμμετοχή των ίδιων των ατόμων με αναπηρία στον σχεδιασμό θεωρείται απαραίτητη, ώστε τα μέτρα να είναι εφαρμόσιμα στην πράξη.
Έγκαιρη ενημέρωση και ανθεκτικές υπηρεσίες πολιτικής προστασίας
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά επίσης πιο αποτελεσματική επικοινωνία κινδύνων από τις δημόσιες αρχές.
Οι πολίτες πρέπει να λαμβάνουν σαφείς, έγκαιρες και αξιόπιστες πληροφορίες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια κρίση.
Την ίδια στιγμή, νέα σύσταση προβλέπει ενίσχυση της επιχειρησιακής συνέχειας των εθνικών σημείων επαφής πολιτικής προστασίας, με σχέδια λειτουργίας και τακτικές δοκιμές αντοχής.
Ο στόχος είναι οι κρίσιμες υπηρεσίες συντονισμού να μπορούν να συνεχίζουν να λειτουργούν ακόμη και όταν μια μεγάλη καταστροφή επηρεάζει τις ίδιες τις υποδομές τους.
Η 23η Οκτωβρίου προτείνεται ως Ημέρα Ετοιμότητας της ΕΕ
Η Κομισιόν σχεδιάζει την καθιέρωση ετήσιας Ημέρας Ετοιμότητας στις 23 Οκτωβρίου, με πρώτη διοργάνωση το 2027.
Η ημερομηνία συμπίπτει με την επέτειο δημιουργίας του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, στις 23 Οκτωβρίου 2001.
Τι σημαίνουν οι οδηγίες για τους πολίτες
Οι νέες ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές είναι μη δεσμευτικές. Δεν επιβάλλουν υποχρεωτική αγορά εξοπλισμού, ούτε αποτελούν ένδειξη ότι έχει ανακοινωθεί κάποιος άμεσος κίνδυνος.
Αποτυπώνουν, όμως, μια σαφή αλλαγή προσέγγισης: η προετοιμασία για μια κρίση δεν θεωρείται πλέον αποκλειστική υπόθεση των κρατικών μηχανισμών.
Η Ευρώπη ζητά από τους πολίτες να γνωρίζουν πώς θα προστατεύσουν τον εαυτό τους και την οικογένειά τους τις πρώτες 72 ώρες, μέχρι να κινητοποιηθεί πλήρως η δημόσια βοήθεια.
