Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται η κυβέρνηση και το Κοινοβούλιο μετά το αίτημα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για άρση ασυλίας 11 εν ενεργεία βουλευτών και δύο πρώην υπουργών, με τις κατηγορίες για οργανωμένη απάτη στα αγροτικά κονδύλια να προκαλούν ισχυρούς τριγμούς.
Η αντίστροφη μέτρηση για μια από τις σοβαρότερες δικαστικές και πολιτικές υποθέσεις των τελευταίων ετών ξεκίνησε, με την Αθήνα να αναμένει τη διαβίβαση της ογκώδους δικογραφίας από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Το αίτημα για την άρση της ασυλίας 11 εν ενεργεία βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, καθώς και δύο ακόμη κορυφαίων πολιτικών στελεχών, έχει δημιουργήσει ένα κλίμα έντονης νευρικότητας στο Μέγαρο Μαξίμου, καθώς η ποινική αξιολόγηση των στοιχείων αναμένεται να καθορίσει όχι μόνο τις δικαστικές εξελίξεις, αλλά και τον χρόνο ενός επικείμενου κυβερνητικού ανασχηματισμού.
Η γεωγραφία της εμπλοκής – Τα 11+2 πρόσωπα στο στόχαστρο της Εισαγγελίας
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν διαρρεύσει και το αίτημα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, η έρευνα επικεντρώνεται σε 18 συνολικά πολιτικά πρόσωπα (11 νυν και 5 πρώην βουλευτές, συν δύο μέλη της τότε κυβέρνησης). Τα ονόματα των 11 βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας για τους οποίους ζητείται η άρση ασυλίας είναι οι Κατερίνα Παπακώστα, Κωνσταντίνος Καραμανλής, Ιωάννης Κεφαλογιάννης, Παναγιώτης Μηταράκης, Κωνσταντίνος Τσιάρας, Κωνσταντίνος Σκρέκας, Δημήτριος Βαρτζόπουλος, Μάξιμος Σενετάκης, Βασίλειος Βασιλειάδης, Χρήστος Μπουκώρος και Θεόφιλος Λεονταρίδης. Παράλληλα, η δικογραφία περιλαμβάνει επιβαρυντικά στοιχεία για τον πρώην υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Σπήλιο Λιβανό και την πρώην υφυπουργό Φωτεινή Αραμπατζή, περιπτώσεις που υπάγονται στις ειδικές διατάξεις του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών.
Η διαβάθμιση της ευθύνης – Από τις πιέσεις στα «ρουσφέτια»
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία φαίνεται να διαθέτει ένα πλούσιο υλικό από νόμιμες επισυνδέσεις του 2021, το οποίο αποκαλύπτει μια σαφή διαβάθμιση στον βαθμό εμπλοκής των πολιτικών προσώπων. Στην κορυφή της πυραμίδας βρίσκονται δύο πρώην υπουργοί, οι οποίοι φέρονται να άσκησαν άμεσες και έντονες πιέσεις σε υπηρεσιακούς παράγοντες του ΟΠΕΚΕΠΕ για τη διαχείριση συγκεκριμένων κονδυλίων. Η ποινική διάσταση εδώ είναι ιδιαίτερα σοβαρή, καθώς οι παρεμβάσεις αυτές συνδέονται με αδικήματα όπως η υποκίνηση σε παράβαση καθήκοντος και η ηλεκτρονική απάτη.
Σε ένα δεύτερο επίπεδο, εντοπίζονται βουλευτές που λειτούργησαν εντός ενός πλαισίου πολιτικής διαμεσολάβησης, προσεγγίζοντας στελέχη του Οργανισμού για την επίσπευση διαδικασιών ή την εξυπηρέτηση ψηφοφόρων σε αγροτικούς νομούς, χωρίς ωστόσο να προκύπτει άμεσο οικονομικό όφελος για τους ίδιους. Τέλος, για μια μερίδα εμπλεκομένων, οι αναφορές στη δικογραφία είναι έμμεσες, καθώς τρίτα πρόσωπα επικαλούνται την πολιτική τους στήριξη χωρίς να καταγράφεται άμεση δική τους παρέμβαση.
Η μάχη με τον χρόνο και ο φόβος της παραγραφής
Ένα από τα πλέον κρίσιμα ζητήματα που ανακύπτουν είναι ο κίνδυνος παραγραφής ορισμένων αδικημάτων, γεγονός που ενδέχεται να ανατρέψει πλήρως τον προγραμματισμό της Βουλής. Τα επίμαχα γεγονότα αφορούν το έτος 2021 και, εάν προκύψει ότι ορισμένες πράξεις τελέστηκαν την άνοιξη εκείνης της χρονιάς, οι διαδικασίες στην Επιτροπή Δεοντολογίας και στην Ολομέλεια θα πρέπει να επισπευσθούν δραματικά, ακόμη και εντός της Μεγάλης Εβδομάδας. Η κυβέρνηση, διά του εκπροσώπου της Παύλου Μαρινάκη, τηρεί στάση αναμονής, δηλώνοντας ότι κάθε περίπτωση θα αξιολογηθεί ξεχωριστά μόλις λάβει επίσημα γνώση του συνόλου των στοιχείων.
Η διαβίβαση του φακέλου από το Υπουργείο Δικαιοσύνης προς τη Βουλή αναμένεται να ολοκληρωθεί άμεσα, ανοίγοντας τον δρόμο για την ονομαστική ψηφοφορία στην Ολομέλεια για τους βουλευτές, ενώ για τα μέλη της τότε κυβέρνησης θα ακολουθηθεί η ειδική διαδικασία που απαιτεί απόλυτη πλειοψηφία 151 ψήφων.