Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ανακοινώνει ότι τα αδιάθετα κονδύλια της νέας ΚΑΠ θα κατευθυνθούν κατά προτεραιότητα σε κτηνοτρόφους που χτυπήθηκαν από την ευλογιά, σιτοπαραγωγούς και βαμβακοπαραγωγούς, δηλώνει ανοιχτός για φθηνότερο αγροτικό πετρέλαιο, σταθερότερο ρεύμα και 100% αποζημιώσεις από ΕΛΓΑ, αλλά απορρίπτει αιτήματα για εγγυημένες τιμές, διπλασιασμό συντάξεων και μπλοκάρισμα της μεταφοράς του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, επικαλούμενος ευρωπαϊκούς κανόνες και «οροφές δαπανών».
Μιλώντας στον ΣΚΑΪ, ο Κωστής Χατζηδάκης επιχείρησε να ισορροπήσει ανάμεσα στην παραδοχή των προβλημάτων και στην αυστηρή γραμμή της κυβέρνησης απέναντι στα μπλόκα. Τόνισε ότι «η πόρτα είναι ανοιχτή» και ότι δεν έχει διάθεση αντιπαράθεσης με τους αγρότες, αναγνωρίζοντας μάλιστα ευθύνες της κυβέρνησης στο ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ. Υπενθύμισε δε, ότι μέσα στο 2025 έχουν ήδη καταβληθεί πάνω από 3,1 δισ. ευρώ στον αγροτικό κόσμο, με 490 εκατ. να πιστώνονται αυτές τις μέρες.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι ο διάλογος «δεν μπορεί να γίνεται με όρους τελεσιγράφων» και ότι δεν είναι δυνατόν να ικανοποιηθούν «30 αιτήματα ή τίποτα». «Δεν εμφανιζόμαστε σαν Αη Βασίλης», είπε χαρακτηριστικά, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση θα κινηθεί μόνο εντός των δημοσιονομικών και ευρωπαϊκών ορίων που έχει θέσει.
Πού «στοχεύει» ο κουμπαράς – Τρεις ομάδες σε προτεραιότητα
Κεντρικό σημείο των δηλώσεων Χατζηδάκη είναι ο λεγόμενος «κουμπαράς» των αδιάθετων ποσών από το νέο σύστημα ενισχύσεων της ΚΑΠ. Όπως ανέφερε, τα κονδύλια αυτά δεν θα χαθούν, αλλά θα ανακατανεμηθούν με σαφή ιεράρχηση:
- Κτηνοτρόφοι που πλήττονται από την ευλογιά των αιγοπροβάτων,
- Σιτοπαραγωγοί,
- Βαμβακοπαραγωγοί.
«Υπάρχει κουμπαράς που θέλουμε να τον στρέψουμε προς τα εκεί», είπε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι υπόλοιποι κλάδοι θα πρέπει να αρκεστούν στις υφιστάμενες ενισχύσεις. Παράλληλα, εμφανίστηκε ανοιχτός να συζητήσει μεγαλύτερη κάλυψη από τον ΕΛΓΑ, φθηνότερο αγροτικό ρεύμα και τρόπους επαναφοράς της επιστροφής ειδικού φόρου στο πετρέλαιο χωρίς να ανοίξει «παράθυρο για αθέμιτες πρακτικές».
Τι λέει το Μαξίμου ότι «χωράει» – και τι βάζει στον κάλαθο
Κυβερνητικές πηγές περιγράφουν τα πεδία όπου θεωρούν ότι υπάρχουν περιθώρια παρεμβάσεων:
- Κόστος παραγωγής, με μέτρα που μειώνουν άμεσα επιβαρύνσεις και ενισχύουν ρευστότητα.
- Ενέργεια, με σταθερότερη και χαμηλότερη τιμή αγροτικού ρεύματος.
- Καύσιμα, με εξετάσεις για στοχευμένη ελάφρυνση στο αγροτικό πετρέλαιο.
- ΕΛΓΑ, με αλλαγές στον κανονισμό ώστε οι αποζημιώσεις να φτάνουν το 100% της ασφαλιζόμενης ζημιάς.
- Ενισχύσεις σε κλάδους που πιέζονται ιδιαίτερα, όπως η κτηνοτροφία και συγκεκριμένες καλλιέργειες, αξιοποιώντας τα αδιάθετα ποσά της Βασικής Ενίσχυσης που προέκυψαν – όπως υποστηρίζουν – από την «εξυγίανση του ΟΠΕΚΕΠΕ» και τους διασταυρωτικούς ελέγχους.
Απέναντι, στα «όχι» περιλαμβάνονται:
- Η μη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, με το Μαξίμου να υποστηρίζει ότι μόνο έτσι διασφαλίζονται διασταυρωτικοί έλεγχοι, διαφάνεια και αποτροπή καταστρατηγήσεων. Όσοι αντιδρούν, σημειώνουν κυβερνητικά στελέχη, «ουσιαστικά ζητούν να συνεχιστεί η προηγούμενη πραγματικότητα χωρίς ελέγχους».
- Ο διπλασιασμός αγροτικών συντάξεων και τα αιτήματα για εγγυημένες τιμές στα προϊόντα, που χαρακτηρίζονται «μαξιμαλιστικά» και αντίθετα με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Η κυβέρνηση επικαλείται τις «οροφές δαπανών» της Ε.Ε. και το γεγονός ότι οι επιδοτήσεις δίνονται ακριβώς επειδή δεν επιτρέπονται κρατικές εγγυημένες τιμές.
«Ή παροχές ή Ευρώπη» – το δίλημμα όπως το θέτει η κυβέρνηση
Σε μια πιο πολιτική αποστροφή, κυβερνητικά στελέχη κατηγορούν κόμματα της αντιπολίτευσης ότι «λένε ψέματα» όταν υποστηρίζουν πως τα διαθέσιμα χρήματα θα μπορούσαν να δοθούν σε παροχές αντί για πρόωρη αποπληρωμή υποχρεώσεων. Υποστηρίζουν ότι οι ευρωπαϊκές δεσμεύσεις και οι οροφές δαπανών δεν επιτρέπουν τέτοιες κινήσεις και ότι όποιος ισχυρίζεται το αντίθετο «ζητά ουσιαστικά να φύγουμε από την Ε.Ε.».
Το μήνυμα προς τους αγρότες είναι κάποιες παραχωρήσεις στο κόστος παραγωγής και στις αποζημιώσεις είναι στο τραπέζι, αλλά ο βασικός κορμός των αιτημάτων , από εγγυημένες τιμές έως πλήρη ανατροπή του πλαισίου για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, δεν πρόκειται να γίνει δεκτός. Σε αυτό το σκληρό πλαίσιο, το αν ο «κουμπαράς» για κτηνοτρόφους, σιτοπαραγωγούς και βαμβακοπαραγωγούς θα είναι αρκετός για να σπάσει τα μπλόκα, μένει να κριθεί στα χωράφια και στους δρόμους.
