Μπορεί μια σχολική αίθουσα να καθυστερήσει ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα; Αν κρίνουμε από την ελληνική πραγματικότητα του 2025, η απάντηση είναι ναι. Πίνακες κιμωλίας, φθαρμένα θρανία και καρέκλες που ανήκουν στη δεκαετία του ’70, συνθέτουν το σκηνικό στα περισσότερα δημόσια σχολεία της χώρας. Η εικόνα δεν έχει αλλάξει παρά τις φιλότιμες προσπάθειες, τις χρηματοδοτήσεις και τα ευρωπαϊκά προγράμματα.
Το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» και οι ανοιχτοί λογαριασμοί της Παιδείας
Μέχρι στιγμής, στο πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» έχουν ενταχθεί και ανακαινιστεί μερικώς 426 σχολεία στη χώρα , ένα έργο συνολικού ύψους 100 εκατ. ευρώ, τα οποία προέρχονται από τη δωρεά της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών. Στον Έβρο, έχουν ενταχθεί :
1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΟΥΦΛΙΟΥ
4ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ ” ΧΡΟΝΗΣ ΑΗΔΟΝΙΔΗΣ “
4ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ
6ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ
ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΜΑΡΙΩΤΙΣΣΑΣ
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΥΠΡΙΝΟΥ, ΟΡΕΣΤΙΑΔΑΣ
ΕΙΔΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΟΥΡΙΟΥ ΟΡΕΣΤΙΑΔΑ
Σε αυτά ολοκληρώνονται παρεμβάσεις όπως η ανακαίνιση τουαλετών, εξωτερικοί χρωματισμοί και επισκευές αθλητικών εγκαταστάσεων.
Ωστόσο, η εμβέλεια του προγράμματος δεν επαρκεί. Το ζήτημα δεν είναι μόνο η εμφάνιση. Είναι η λειτουργικότητα, η ασφάλεια, η παιδαγωγική υποστήριξη. Οι τάξεις συνεχίζουν να ασφυκτιούν, τα εργαστήρια να απουσιάζουν και η τεχνολογία να φτάνει με το σταγονόμετρο. Τα κουφώματα ακόμα από το 1970 , χωρίς θερμομονώσεις , χωρίς τα βασικά .
Βουλγαρία: Σχεδιασμός και εκσυγχρονισμός με ευρωπαϊκή στόχευση
Η γειτονική Βουλγαρία αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση. Με ευρωπαϊκά κονδύλια και σαφές πλάνο, ανακαίνισε χιλιάδες σχολεία, με φωτεινές αίθουσες, καθαρές τουαλέτες, καινούργια θρανία και ασφαλή προαύλια. Σχολεία που δεν στηρίζονται σε χορηγίες ή σε εράνους γονέων, αλλά σε κρατικό σχεδιασμό.
Τουρκία: Η τεχνολογική στροφή στα δημόσια σχολεία
Η Τουρκία έχει προχωρήσει στη ριζική αναβάθμιση της σχολικής εμπειρίας μέσα από το πρόγραμμα FATIH. Χιλιάδες διαδραστικοί πίνακες, εκατομμύρια tablets, ευρυζωνικότητα και σύγχρονη εργονομία εντός των τάξεων. Σε συνδυασμό με αντισεισμικά έργα και εκσυγχρονισμό κτιρίων μετά από φυσικές καταστροφές, το τουρκικό εκπαιδευτικό σύστημα δείχνει αντανακλαστικά και όραμα.
Ελλάδα: Όταν η δημόσια Παιδεία εξαρτάται από την αυτοθυσία
Στην Ελλάδα, η εικόνα είναι διαφορετική. Παιδιά σε αίθουσες 36 τ.μ., δάσκαλοι χωρίς πρίζες, σχολεία που εξοπλίζονται με συνεισφορές γονέων και «χάρες» από ιδιώτες. Όπου λείπουν τα στοιχειώδη , από χαρτί τουαλέτας μέχρι επαρκή φωτισμό , με την ευρηματικότητα και η αυταπάρνηση καλούνται να καλύψουν τα κενά της πολιτείας.
Το δημόσιο σχολείο βασίζεται σε «εκστρατείες υποστήριξης», γονείς που βάφουν τα σχολεία, δασκάλους που μετατρέπουν τις τάξεις σε αυτοσχέδια εργαστήρια και μαθητές που φέρνουν εξοπλισμό από το σπίτι. Αυτή η πραγματικότητα δεν είναι βιώσιμη αλλά ούτε αποδεκτή.
Τι σημαίνει πραγματική αναβάθμιση
Ανακαίνιση δεν σημαίνει απλώς βάψιμο, αλλά διαμόρφωση χώρων μάθησης, εργαστηρίων, πολιτιστικών και αθλητικών δραστηριοτήτων. Σημαίνει τάξεις που προάγουν τη δημιουργικότητα, την καινοτομία και τη συνεργατικότητα. Σημαίνει σχολεία προσβάσιμα, φιλικά στο περιβάλλον, με τεχνολογία που ενσωματώνεται στην εκπαιδευτική πράξη.
Το στοίχημα της Παιδείας είναι εθνικό και διαχρονικό
Χρειαζόμαστε μία Πολιτεία που να βλέπει την Παιδεία όχι ως βάρος, αλλά ως επένδυση, ως θεμέλιο ανάπτυξης. Η βελτίωση των σχολικών υποδομών πρέπει να γίνει αυτονόητη ευθύνη.
Ο εκπαιδευτικός κόσμος έχει δώσει επανειλημμένα το παρόν. Τώρα είναι σειρά της Πολιτείας να φανεί αντάξια της κοινωνικής αποστολής της.
Ας φτιάξουμε σχολεία που να αντέχουν στο μέλλον, όχι απλώς στο βάρος του χρόνο
