Ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ καλούν την Κομισιόν να αναλάβει δράση για τη διακρατική διαχείριση των υδάτων του Άρδα, μετά τη λήξη της ελληνοβουλγαρικής συμφωνίας – Κίνδυνοι για αγρότες, κοινωνική συνοχή και το Δέλτα του Έβρου.
Με Γραπτή Ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι Ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ (Κώστας Αρβανίτης, Έλενα Κουντουρά, Νίκος Παππάς, Νικόλας Φαραντούρης) αναδεικνύουν το θεσμικό κενό που έχει δημιουργηθεί στη διαχείριση των υδάτων του Άρδα μετά τη λήξη της Ελληνοβουλγαρικής Συμφωνίας τον Ιούλιο του 2024. Παρά την έκδοση μιας μη δεσμευτικής Κοινής Δήλωσης τον Μάιο του 2025, ο ποταμός παραμένει χωρίς ουσιαστικό μηχανισμό συντονισμού, γεγονός που αφήνει την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου εκτεθειμένη σε αποφάσεις που λαμβάνονται μονομερώς.
Οι Ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι η απουσία δεσμευτικών διαδικασιών συνεργασίας έχει οδηγήσει σε ανοιχτή σύγκρουση χρήσεων: από τη μία οι αρδευτικές ανάγκες της ελληνικής πλευράς, από την άλλη η υδροηλεκτρική εκμετάλλευση στη Βουλγαρία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η απελευθέρωση κάποιων ποσοτήτων νερού μόνο μετά την καταβολή 1,2 εκατ. ευρώ από την Ελλάδα, ποσότητες που, όπως τονίζεται, δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες άρδευσης στον Έβρο.
Αγρότες, κοινωνία και Δέλτα Έβρου σε κίνδυνο
Η έλλειψη σταθερού και προβλέψιμου καθεστώτος ροής νερού στον Άρδα δεν είναι απλώς ένα ζήτημα «λογαριασμού» μεταξύ Αθήνας και Σόφιας. Η Ερώτηση υπογραμμίζει ότι δημιουργούνται πλέον σοβαροί κίνδυνοι για την κοινωνική συνοχή στην περιοχή, καθώς οι αγρότες βλέπουν τις καλλιέργειές τους να απειλούνται από την αβεβαιότητα στην άρδευση. Σε μια περίοδο όπου ο πρωτογενής τομέας δοκιμάζεται από το κόστος παραγωγής και την κλιματική κρίση, η αστάθεια στη διαχείριση του νερού λειτουργεί σαν πολλαπλασιαστής ανασφάλειας.
Ταυτόχρονα, στο στόχαστρο μπαίνει και το οικοσύστημα του Δέλτα του Έβρου, η επιβίωση του οποίου εξαρτάται άμεσα από την παροχή του Άρδα. Οι Ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι η σημερινή κατάσταση απειλεί τους περιβαλλοντικούς στόχους των Οδηγιών 2000/60/ΕΚ (πλαίσιο για τα ύδατα) και 2007/60/ΕΚ (πλημμύρες), οι οποίες προβλέπουν σαφές πλαίσιο συνεργασίας και κοινό σχεδιασμό για διεθνείς λεκάνες απορροής, όπως αυτή του Άρδα.
Τι ζητούν από την Κομισιόν
Στο κείμενο της Ερώτησης, οι Ευρωβουλευτές καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογήσει κατά πόσο το σημερινό, μη δεσμευτικό πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας είναι συμβατό με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις προαναφερθείσες Οδηγίες. Θέτουν θέμα ουσιαστικής θεσμικής ενίσχυσης και ζητούν από την Κομισιόν να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε να υπάρξει αποτελεσματικός, υποχρεωτικός συντονισμός.
Κεντρική τους πρόταση είναι η σύσταση Μόνιμης Μεικτής Επιτροπής για τον Άρδα, υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια τέτοια δομή θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σταθερός διακρατικός «πίνακας ελέγχου» για τις ροές νερού, τις ανάγκες άρδευσης, την ενεργειακή αξιοποίηση και την προστασία του οικοσυστήματος.
