Ο Σάκης Αρναούτογλου θέτει ζήτημα διαφάνειας και επάρκειας υδάτων – Αγωνία στον Έβρο για την άρδευση και την αγροτική παραγωγή μετά τη λήξη της 60ετούς συμφωνίας.
Σοβαρά ερωτήματα για την επάρκεια αρδευτικού νερού στον Έβρο και τη βιωσιμότητα της τοπικής αγροτικής παραγωγής εγείρονται μετά τη λήξη της διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας–Βουλγαρίας για τα ύδατα του ποταμού Άρδα. Το θέμα φέρνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή με κοινοβουλευτική ερώτηση ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Σάκης Αρναούτογλου, αναδεικνύοντας τη σοβαρή αβεβαιότητα που έχει δημιουργηθεί στην περιοχή.
Η 60ετής συμφωνία του 1964 για την παροχή υδάτων από τη Βουλγαρία προς την Ελλάδα έληξε τον Ιούλιο του 2024, χωρίς να έχει αντικατασταθεί μέχρι σήμερα από νέα, πλήρη και νομικά δεσμευτική συμφωνία. Αντί αυτής, τον Μάιο του 2025 ανακοινώθηκε πενταετής «Κοινή Δήλωση» των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας και Βουλγαρίας, η οποία ωστόσο δεν έχει δημοσιοποιηθεί, ούτε περιλαμβάνει γνωστούς ποσοτικούς όρους ή μηχανισμούς συμμόρφωσης.
Η εξέλιξη έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στους αγρότες του Έβρου, καθώς η άρδευση μεγάλων καλλιεργήσιμων εκτάσεων εξαρτάται άμεσα από τα ύδατα του Άρδα. Η έλλειψη σαφούς και διαφανούς πλαισίου δημιουργεί κλίμα ανασφάλειας για την επάρκεια νερού και την παραγωγική συνέχεια της περιοχής.
Ο Σάκης Αρναούτογλου επισημαίνει ότι πρόκειται για κατεξοχήν ευρωπαϊκό ζήτημα, καθώς αφορά τη διαχείριση διασυνοριακής λεκάνης απορροής εντός της ΕΕ και εγείρει σοβαρά ζητήματα εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου, της διαφάνειας και της χρηστής διοίκησης.
Με την ερώτησή του, ο ευρωβουλευτής ζητά διευκρινίσεις για το κατά πόσο το ενωσιακό δίκαιο υποχρεώνει ένα ανάντη κράτος-μέλος να διασφαλίζει προβλέψιμη και επαρκή διασυνοριακή ροή υδάτων όταν η ροή ρυθμίζεται μέσω φραγμάτων.
Παράλληλα, θέτει θέμα διαφάνειας, ζητώντας να αποσαφηνιστεί αν τα κράτη-μέλη, βάσει της Οδηγίας-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) και της αρχής της καλόπιστης συνεργασίας, οφείλουν να παρέχουν πρόσβαση στους πολίτες στους όρους διμερών ρυθμίσεων που επηρεάζουν διασυνοριακά ύδατα.
Τέλος, ζητά να εξεταστεί αν μια μη δημοσιοποιημένη «Κοινή Δήλωση», χωρίς σαφή νομική δεσμευτικότητα και χωρίς κοινοβουλευτική κύρωση, συνάδει με τις αρχές της διαφάνειας, της ασφάλειας δικαίου και της χρηστής διοίκησης.
Ολόκληρη η ερώτηση του ευρωβουλευτή
Θέμα: Νέα διακρατική συμφωνία Ελλάδας–Βουλγαρίας για τα ύδατα του ποταμού Άρδα και συμμόρφωση με το ενωσιακό δίκαιο.
Ο ποταμός Άρδας αποτελεί κρίσιμο διασυνοριακό υδατικό πόρο για τη γεωργική παραγωγή του Έβρου. Η 60ετής ελληνοβουλγαρική συμφωνία του 1964 για την παροχή υδάτων έληξε τον Ιούλιο 2024, χωρίς να αντικατασταθεί από νέα δεσμευτική διακρατική συμφωνία. Αντ’ αυτής, παρουσιάστηκε τον Μάιο 2025 μια μη δημοσιοποιημένη «Κοινή Δήλωση» των Υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών, πενταετούς διάρκειας, χωρίς γνωστούς ποσοτικούς όρους, μηχανισμούς συμμόρφωσης ή κοινοβουλευτική κύρωση.
Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει τους αγρότες του Έβρου σε καθεστώς παρατεταμένης αβεβαιότητας ως προς την επάρκεια αρδευτικού νερού, επηρεάζοντας άμεσα τη βιωσιμότητα της τοπικής αγροτικής οικονομίας και τη διαχείριση διασυνοριακής λεκάνης απορροής εντός της ΕΕ.
Με βάση τα ανωτέρω, ερωτάται η Επιτροπή:
• Υφίσταται στο ενωσιακό δίκαιο υποχρέωση ανάντη κράτους-μέλους να διασφαλίζει προβλέψιμη και επαρκή διασυνοριακή ροή ύδατος, όταν η ροή ρυθμίζεται μέσω φραγμάτων;
• Υποχρεούνται τα κράτη-μέλη, βάσει της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ και της αρχής της καλόπιστης συνεργασίας, να διασφαλίζουν διαφάνεια και πρόσβαση των πολιτών στους όρους διμερών ρυθμίσεων που επηρεάζουν διασυνοριακά ύδατα;
• Προτίθεται η Επιτροπή να εξετάσει αν μια μη δημοσιοποιημένη «Κοινή Δήλωση», χωρίς σαφή νομική δεσμευτικότητα, συνάδει με τις αρχές της διαφάνειας, της χρηστής διοίκησης και της ασφάλειας δικαίου;
