Η Κομισιόν εκθέτει την Κυβέρνηση για αδράνεια, αδιαφάνεια και μυστική διαχείριση των υδάτων του Έβρου. Άφησαν τον Έβρο χωρίς σαφή και δεσμευτική συμφωνία για το νερό και οι αγρότες ζουν με την αγωνία της στρόφιγγας
Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης φέρνει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Σάκης Αρναούτογλου το κρίσιμο ζήτημα των υδάτων του ποταμού Άρδα και την αβεβαιότητα που βιώνουν οι αγρότες του Έβρου.
Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε σχετική ερώτησή του προκαλεί πολιτικές αντιδράσεις. Η Κομισιόν επιβεβαιώνει ότι ούτε η Ελλάδα ούτε η Βουλγαρία ενημέρωσαν επίσημα τις Βρυξέλλες για πρόβλημα ή διαφωνία σχετικά με τη διαχείριση των υδάτων του Άρδα.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί νέα πίεση προς την ελληνική κυβέρνηση. Ειδικά σε μια περίοδο όπου οι παραγωγοί του Έβρου ζητούν σαφείς απαντήσεις για την επάρκεια αρδευτικού νερού.
Η Κομισιόν υπενθυμίζει τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις
Η Επίτροπος Περιβάλλοντος Jessika Roswall υπενθυμίζει ότι τα κράτη-μέλη που μοιράζονται διασυνοριακές λεκάνες απορροής έχουν υποχρέωση συνεργασίας και συντονισμού.
Σύμφωνα με την απάντηση της Επιτροπής, οι χώρες οφείλουν να διασφαλίζουν επαρκή ροή γλυκού νερού. Παράλληλα, πρέπει να ανταλλάσσουν πληροφορίες για έργα και χρήσεις που επηρεάζουν τα διασυνοριακά ύδατα.
Η Κομισιόν τονίζει ακόμη ότι τα σχετικά σχέδια διαχείρισης πρέπει να τίθενται σε δημόσια διαβούλευση πριν εγκριθούν.
Η αναφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τον Έβρο. Μέχρι σήμερα δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα οι ακριβείς όροι της νέας ελληνοβουλγαρικής συνεννόησης.
«Άφησαν τους αγρότες στην αγωνία»
Η προηγούμενη διακρατική συμφωνία Ελλάδας και Βουλγαρίας για τα νερά του Άρδα έληξε τον Ιούλιο του 2024.
Ωστόσο, δεν αντικαταστάθηκε από νέα δεσμευτική συμφωνία. Αντί γι’ αυτό, οι δύο χώρες προχώρησαν σε μια πενταετή «κοινή δήλωση».
Το περιεχόμενο της δήλωσης δεν έχει δημοσιοποιηθεί πλήρως. Δεν υπάρχουν γνωστοί ποσοτικοί όροι. Δεν προβλέπονται σαφείς μηχανισμοί συμμόρφωσης. Επίσης, δεν υπήρξε κοινοβουλευτική κύρωση.
Ο Σάκης Αρναούτογλου κατηγορεί την κυβέρνηση για αδιαφάνεια και καθυστέρηση.
Όπως σημειώνει, οι αγρότες του Έβρου συνεχίζουν να ζουν με την αγωνία της επόμενης αρδευτικής περιόδου. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό, καθώς το κόστος παραγωγής αυξάνεται διαρκώς.
Η δήλωση Αρναούτογλου για τον Άρδα
«Το νερό είναι ζήτημα επιβίωσης για τον πρωτογενή τομέα και για τον Έβρο. Η Κυβέρνηση όφειλε εδώ και καιρό να έχει διασφαλίσει μια σαφή, διαφανή και νομικά δεσμευτική συμφωνία με τη Βουλγαρία. Αντί γι’ αυτό, άφησε τους αγρότες να ζουν με την ανασφάλεια και την αγωνία της επόμενης αρδευτικής περιόδου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπενθυμίζει ξεκάθαρα ότι υπάρχουν υποχρεώσεις συνεργασίας, συντονισμού και ενημέρωσης. Η αδιαφάνεια και οι μυστικές διευθετήσεις δεν μπορούν να αποτελούν πολιτική διαχείρισης ενός τόσο κρίσιμου φυσικού πόρου. Ο Έβρος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ξεχασμένη γωνιά της χώρας. Οι άνθρωποι της παραγωγής αξίζουν σοβαρότητα, ασφάλεια και ξεκάθαρες απαντήσεις.»
Ολόκληρη η ερώτηση του Σάκη Αρναούτογλου προς την Κομισιόν
Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης E-000969/2026
Προς την Επιτροπή
Άρθρο 144 του Κανονισμού
Σάκης Αρναούτογλου (S&D)
Θέμα: Νέα διακρατική συμφωνία Ελλάδας–Βουλγαρίας για τα ύδατα του ποταμού Άρδα και συμμόρφωση με το ενωσιακό δίκαιο
Ο ποταμός Άρδας αποτελεί κρίσιμο διασυνοριακό υδατικό πόρο για τη γεωργική παραγωγή του Έβρου. Η 60ετής ελληνοβουγαρική συμφωνία του 1964 για την παροχή υδάτων έληξε τον Ιούλιο 2024, χωρίς να αντικατασταθεί από νέα δεσμευτική διακρατική συμφωνία.
Αντ’ αυτής, παρουσιάστηκε τον Μάιο του 2025 μια μη δημοσιοποιημένη «κοινή δήλωση» των Υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών, πενταετούς διάρκειας, χωρίς γνωστούς ποσοτικούς όρους, μηχανισμούς συμμόρφωσης ή κοινοβουλευτική κύρωση.
Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει τους αγρότες του Έβρου σε καθεστώς παρατεταμένης αβεβαιότητας ως προς την επάρκεια αρδευτικού νερού.
Με βάση τα ανωτέρω, ερωτάται η Επιτροπή:
- Υφίσταται στο ενωσιακό δίκαιο υποχρέωση ανάντη κράτους μέλους να διασφαλίζει προβλέψιμη και επαρκή διασυνοριακή ροή ύδατος;
- Υποχρεούνται τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν διαφάνεια και πρόσβαση των πολιτών στους όρους διμερών ρυθμίσεων;
- Προτίθεται η Επιτροπή να εξετάσει αν μια μη δημοσιοποιημένη «κοινή δήλωση» συνάδει με τις αρχές της διαφάνειας και της ασφάλειας δικαίου;
Απάντηση της κ. Roswall εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (11.5.2026)
Το άρθρο 13 της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα (ΟΠΥ)[1] απαιτεί από τα κράτη μέλη που μοιράζονται μια διεθνή λεκάνη απορροής ποταμού να διασφαλίζουν τον συντονισμό των οικείων σχεδίων διαχείρισης. Ο συντονισμός αυτός θα πρέπει να καλύπτει μέτρα για τη διασφάλιση της κατάλληλης ποσότητας και δυναμικής της ροής γλυκού νερού, ώστε να καταστεί δυνατή η επίτευξη καλής οικολογικής κατάστασης. Επιπλέον, ως συμβαλλόμενα μέρη της σύμβασης για τα ύδατα της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη[2], τα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να διασφαλίζουν «την [ανταλλαγή] πληροφοριών σχετικά με τις χρήσεις των υδάτων και τις σχετικές εγκαταστάσεις που ήδη υπάρχουν ή προγραμματίζονται, οι οποίες ενδέχεται να έχουν διαμεθοριακές επιπτώσεις».
Σύμφωνα με το άρθρο 12 της ΟΠΥ, όταν ένα κράτος μέλος εντοπίσει ζήτημα που έχει επιπτώσεις στη διαχείριση των υδάτων του αλλά δεν είναι δυνατόν να επιλυθεί από το εν λόγω κράτος μέλος, μπορεί να αναφέρει το ζήτημα στην Επιτροπή και σε οποιοδήποτε άλλο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και να προβεί σε συστάσεις για την επίλυσή του. Η προσφάτως τροποποιηθείσα διάταξη[3] ενισχύει τη συνεργασία αυτή καθιστώντας την υποχρεωτική. Ούτε η Βουλγαρία ούτε η Ελλάδα έχουν προβεί σε κοινοποίηση προς την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 12.
Η ΟΠΥ δεν προσδιορίζει ποια μορφή θα πρέπει να λάβει η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών. Το άρθρο 3 παράγραφος 4 της ΟΠΥ επιτρέπει στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν υφιστάμενες δομές που απορρέουν από διεθνείς συμφωνίες. Οι πληροφορίες σχετικά με τη διασυνοριακή συνεργασία θα πρέπει να αναφέρονται στα σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού. Πριν από την έγκρισή τους, τα προσχέδια υποβάλλονται σε δημόσια διαβούλευση.
Δεδομένης της καθυστέρησης στην υποβολή εκθέσεων, η Επιτροπή εξακολουθεί να αξιολογεί επί του παρόντος τα τρίτα σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού τόσο της Βουλγαρίας όσο και της Ελλάδας και θα εξετάσει στο πλαίσιο αυτό την τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά τη διασυνοριακή συνεργασία.
