Η παραχώρηση της Εγνατίας Οδού βρίσκεται στο επίκεντρο σοβαρών καταγγελιών των εργαζομένων για ραγδαίες αυξήσεις στα διόδια και επικίνδυνες ρυθμίσεις στις σήραγγες.
Η Εγνατία Οδός βρίσκεται στο επίκεντρο μιας ιδιαίτερα σοβαρής παρέμβασης των εργαζομένων της «Εγνατία Οδός Α.Ε.», οι οποίοι ανοίγουν έναν μεγάλο φάκελο για όσα έχουν αλλάξει μετά την έναρξη της παραχώρησης του αυτοκινητοδρόμου. Στην πολυσέλιδη ανακοίνωσή τους θέτουν ζητήματα που αφορούν τα διόδια, τις σήραγγες, τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, τις απαλλαγές των κατοίκων της παραμεθορίου και τις οικονομικές υποχρεώσεις του Δημοσίου.
Οι εργαζόμενοι υπενθυμίζουν ότι η «Εγνατία Οδός Α.Ε.» διαχειρίστηκε επί 30 χρόνια, από το 1995 έως το 2025, τη μελέτη, κατασκευή, λειτουργία και εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου και των κάθετων αξόνων. Δηλώνουν, μάλιστα, ότι θεωρούν υποχρέωσή τους να συνεχίσουν να τοποθετούνται δημόσια για τη διαχείριση του έργου μετά την παραχώρηση.
Η ανακοίνωση χρησιμοποιεί ιδιαίτερα αιχμηρή γλώσσα και στρέφεται τόσο κατά επιλογών του Υπουργείου Υποδομών όσο και κατά του τρόπου εφαρμογής της σύμβασης παραχώρησης. Πρόκειται, ωστόσο, για καταγγελίες και εκτιμήσεις των εργαζομένων, οι οποίες δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως αυτοτελώς αποδεδειγμένα γεγονότα χωρίς την αντίστοιχη θέση των εμπλεκόμενων πλευρών.
Οι εργαζόμενοι μιλούν για αυξήσεις διοδίων 170%
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της ανακοίνωσης αφορά το κόστος των διοδίων.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παρουσιάζουν οι εργαζόμενοι, οι διαδοχικές αυξήσεις από την υπογραφή της σύμβασης το 2024 έως το τέλος του 2027 οδηγούν σε συνολική μεταβολή της τάξης του 170%, συνυπολογίζοντας την τιμαριθμική αναπροσαρμογή που προβλέπεται στη συνέχεια.
Τα στοιχεία που παραθέτουν είναι εντυπωσιακά. Για τη συνολική διάσχιση των 657 χιλιομέτρων της Εγνατίας Οδού, υποστηρίζουν ότι ένα επιβατικό όχημα, το οποίο το 2023 κατέβαλλε συνολικά 19,30 ευρώ, θα φτάσει το 2028 στα 52,20 ευρώ. Αντίστοιχα, για φορτηγά και λεωφορεία το ποσό, σύμφωνα πάντα με την ανακοίνωση, μεταβάλλεται από 67,50 ευρώ σε 183,80 ευρώ.
Τέλος στις εκπτώσεις και στις δωρεάν διελεύσεις ανέργων
Οι εργαζόμενοι επισημαίνουν ακόμη ότι με την έναρξη της παραχώρησης καταργήθηκαν τα εκπτωτικά προγράμματα που εφαρμόζονταν για τακτικούς χρήστες και κατόχους e-pass.
Παράλληλα, σύμφωνα με την ανακοίνωση, καταργήθηκε η δυνατότητα δωρεάν διέλευσης ανέργων με την επίδειξη κάρτας ανεργίας, η οποία ίσχυε όσο ο αυτοκινητόδρομος βρισκόταν υπό δημόσια διαχείριση.
Τι αναφέρουν για τους κατοίκους της παραμεθορίου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Θράκη παρουσιάζει το σκέλος της ανακοίνωσης που αφορά τις απαλλαγές μονίμων κατοίκων παραμεθόριων περιοχών.
Οι εργαζόμενοι αναφέρουν ότι περίπου 80.000 κάτοικοι της Βόρειας Ελλάδας είχαν απαλλαγή από τα διόδια του τόπου κατοικίας τους. Σύμφωνα με όσα υποστηρίζουν, η αρχική σύμβαση προέβλεπε κατάργηση των απαλλαγών, ενώ κατά την κύρωσή της προβλέφθηκε η διατήρησή τους για δύο ακόμη χρόνια, έως το τέλος του 2027.
Η ανακοίνωση προχωρά ακόμη περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι μετά το συγκεκριμένο διάστημα οι ατελείς διελεύσεις πρόκειται να καταργηθούν. Πρόκειται για σημείο με άμεσο ενδιαφέρον για κατοίκους της Θράκης και γενικότερα των παραμεθόριων περιοχών.
Στο επίκεντρο οι σήραγγες της Εγνατίας
Ένα δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο της παρέμβασης αφορά τις σήραγγες και τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις.
Οι εργαζόμενοι αναφέρουν ότι από τα τέλη του 2025 εφαρμόζονται στενώσεις από δύο λωρίδες σε μία σε σήραγγες άνω των 500 μέτρων. Κατά την άποψή τους, οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις προκαλούν καθυστερήσεις και επιβαρύνουν αντί να ενισχύουν την οδική ασφάλεια.
Ταυτόχρονα, αμφισβητούν την εικόνα ότι το σύνολο των σηράγγων βρισκόταν χωρίς πιστοποίηση. Όπως υποστηρίζουν, πριν από την έναρξη της παραχώρησης 19 σήραγγες ήταν ήδη πιστοποιημένες, ενώ για άλλες 16 η διαδικασία πιστοποίησης βρισκόταν σε εξέλιξη και οι σχετικές εργασίες είχαν ολοκληρωθεί κατά 90%.
Η μεγάλη οικονομική διάσταση
Εδώ βρίσκεται ίσως και το πλέον αιχμηρό μέρος της ανακοίνωσης.
Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι η διαδικασία πιστοποίησης ανατέθηκε εκ νέου στον παραχωρησιούχο και συνδέουν την επιλογή αυτή με αποζημιώσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Στο κείμενό τους αναφέρουν ακόμη ότι τροπολογία της 31ης Ιουλίου 2026 δεσμεύει αποθεματικά της «Εγνατία Οδός Α.Ε.» ώστε έως το 2030 να διατεθούν επιπλέον 240 εκατ. ευρώ προς τον ιδιώτη παραχωρησιούχο.
Πρόκειται για έναν από τους βασικούς άξονες της κριτικής τους, καθώς θεωρούν ότι υποχρεώσεις που αρχικά βάρυναν τον παραχωρησιούχο μεταφέρονται τελικά, μέσω τροποποιήσεων και αποζημιώσεων, στο Δημόσιο.
«Η οδική ασφάλεια ως πρόσχημα»
Δεν είναι τυχαίο ότι οι εργαζόμενοι επέλεξαν ως κεντρικό τίτλο της παρέμβασής τους τη φράση «Η επίκληση της οδικής ασφάλειας, πρόσχημα για τη διασφάλιση των κερδών του παραχωρησιούχου».
Στην ανακοίνωση αμφισβητούν ευθέως ότι οι σημερινές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις υπηρετούν αποτελεσματικά την ασφάλεια. Παράλληλα, θέτουν ερωτήματα για το ποιος αποφάσισε την επαναδειοδότηση των σηράγγων, ποιος φέρει την ευθύνη για τα προσωρινά μέτρα και ποιος τελικά αναλαμβάνει το οικονομικό κόστος.
Μια υπόθεση που αφορά ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα
Η αντιπαράθεση γύρω από την Εγνατία Οδό ξεπερνά τα όρια μιας τεχνικής διαφωνίας.
Ο αυτοκινητόδρομος αποτελεί βασική αρτηρία για τη Θράκη, τη Μακεδονία και την Ήπειρο. Οι αλλαγές στα διόδια, στις απαλλαγές και στη λειτουργία του επηρεάζουν καθημερινά ιδιώτες, επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Γι’ αυτό και οι καταγγελίες των εργαζομένων αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα. Τα οικονομικά μεγέθη που επικαλούνται είναι μεγάλα, ενώ οι ισχυρισμοί τους για τις σήραγγες και τη σύμβαση παραχώρησης είναι σοβαροί.
Ακριβώς γι’ αυτό απαιτούνται σαφείς και τεκμηριωμένες απαντήσεις από το Υπουργείο Υποδομών και τον παραχωρησιούχο. Η συζήτηση δεν αφορά μόνο το ποιος διαχειρίζεται έναν αυτοκινητόδρομο. Αφορά πόσο θα πληρώνει ο πολίτης, ποιος θα καλύπτει το κόστος των έργων και με ποιους όρους θα λειτουργεί μία από τις σημαντικότερες δημόσιες υποδομές της χώρας.
