Η ολική έκλειψη Ηλίου της 12ης Αυγούστου επιστρέφει στην ηπειρωτική Ευρώπη έπειτα από σχεδόν τρεις δεκαετίες – Πού θα πέσει το σκοτάδι, τι θα δούμε στην Ελλάδα και γιατί τα ηλεκτρικά δίκτυα βρίσκονται σε ετοιμότητα.
Ολική έκλειψη Ηλίου σήμερα, Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026, με ένα από τα εντυπωσιακότερα αστρονομικά φαινόμενα των τελευταίων ετών να στρέφει τα βλέμματα εκατομμυρίων ανθρώπων στον ουρανό.
Η Σελήνη θα περάσει ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, καλύπτοντας πλήρως τον ηλιακό δίσκο σε μια σχετικά στενή ζώνη του πλανήτη. Για λίγα λεπτά, το φως της ημέρας θα υποχωρήσει και το ηλιακό στέμμα θα γίνει ορατό γύρω από τον σκοτεινό δίσκο της Σελήνης.
Η σημερινή έκλειψη έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ευρώπη, καθώς είναι η πρώτη ολική έκλειψη που γίνεται ορατή από την ηπειρωτική Ευρώπη εδώ και σχεδόν 30 χρόνια.
Ωστόσο, η Ελλάδα δεν βρίσκεται στη ζώνη της ολικότητας. Μόνο ένα μικρό τμήμα της βορειοδυτικής χώρας θα μπορέσει να παρατηρήσει μια πολύ περιορισμένη μερική έκλειψη, λίγο πριν από τη δύση του Ηλίου.
Από πού θα περάσει η σκιά
Το φαινόμενο θα αρχίσει λίγο μετά τις 19:00 ώρα Ελλάδας από το βορειότερο τμήμα της Ρωσίας.
Στη συνέχεια, η σκιά της Σελήνης θα κινηθεί προς τη Γροιλανδία, θα περάσει από την Ισλανδία και τον Ατλαντικό Ωκεανό και θα φτάσει στη βόρεια Ισπανία και σε πολύ μικρό τμήμα της Πορτογαλίας.
Η πορεία της θα ολοκληρωθεί στη Μεσόγειο.
Στην Ισπανία, η ολικότητα θα γίνει ορατή από τις 20:26 τοπική ώρα, ενώ η σκιά θα περάσει και από τις Βαλεαρίδες Νήσους, μεταξύ των οποίων η Μαγιόρκα, η Μενόρκα και η Ίμπιζα.
Η ζώνη της ολικότητας έχει πλάτος μικρότερο από περίπου 320 χιλιόμετρα, γεγονός που σημαίνει ότι η ακριβής τοποθεσία του παρατηρητή είναι καθοριστική για το τι ακριβώς θα δει.
Τι θα δούμε στην Ελλάδα
Για την Ελλάδα, οι προσδοκίες πρέπει να είναι σαφώς πιο συγκρατημένες.
Η ολικότητα δεν θα είναι ορατή από τη χώρα μας. Το φαινόμενο θα εμφανιστεί μόνο ως πολύ μικρή μερική έκλειψη σε ορισμένες περιοχές της βορειοδυτικής Ελλάδας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, στην Κέρκυρα η κάλυψη του ηλιακού δίσκου υπολογίζεται περίπου στο 2,34%, ενώ στην Ηγουμενίτσα στο 1,29%. Μερική έκλειψη θα είναι επίσης δυνατό να παρατηρηθεί σε περιοχές όπως η Κόνιτσα, η Καστοριά και η Φλώρινα.
Μάλιστα, επειδή το φαινόμενο θα εξελιχθεί σχεδόν ταυτόχρονα με τη δύση του Ηλίου, η μικρή κάλυψη του ηλιακού δίσκου αναμένεται να είναι δύσκολα αντιληπτή.
Για τον Έβρο και γενικότερα την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, τα στοιχεία της πηγής δεν περιλαμβάνουν την περιοχή μεταξύ εκείνων όπου προβλέπεται ορατότητα του φαινομένου.
Όταν η μέρα γίνεται για λίγο νύχτα
Το εντυπωσιακότερο μέρος μιας ολικής έκλειψης είναι, φυσικά, η στιγμή της ολικότητας.
Καθώς η Σελήνη καλύπτει πλήρως τον Ήλιο, το φως μειώνεται απότομα, ο ουρανός σκοτεινιάζει και αποκτά την εικόνα βαθιού λυκόφωτος. Παράλληλα, η θερμοκρασία μπορεί να υποχωρήσει αισθητά.
Το ηλιακό στέμμα γίνεται ορατό, ενώ στον σκοτεινότερο ουρανό μπορούν να εμφανιστούν φωτεινά άστρα και πλανήτες. Ακόμη και η συμπεριφορά των ζώων μπορεί να αλλάξει προσωρινά, καθώς αντιλαμβάνονται την ξαφνική μεταβολή του φωτός.
Η ολικότητα στη σημερινή έκλειψη θα είναι σχετικά σύντομη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται με αναφορά στη NASA, στις περισσότερες περιοχές θα διαρκέσει λιγότερο από δύο λεπτά.
Προσοχή στα μάτια – Πώς παρατηρούμε με ασφάλεια την έκλειψη
Η εντυπωσιακή εικόνα κρύβει και έναν σοβαρό κίνδυνο.
Δεν κοιτάζουμε ποτέ απευθείας τον Ήλιο χωρίς κατάλληλο εξοπλισμό προστασίας.
Ακόμη και η παρατήρηση για λίγα δευτερόλεπτα μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και μόνιμη βλάβη στην όραση. Ειδικά στην Ελλάδα, όπου θα έχουμε μόνο μερική έκλειψη, απαιτείται προστασία των ματιών καθ’ όλη τη διάρκεια της παρατήρησης.
Επίσης, δεν είναι ασφαλές να κοιτάζει κάποιος τον Ήλιο μέσα από κιάλια, τηλεσκόπια ή φωτογραφικές μηχανές χωρίς τα κατάλληλα ειδικά ηλιακά φίλτρα.
Στο μικροσκόπιο και το ηλεκτρικό δίκτυο της Ευρώπης
Η ολική έκλειψη Ηλίου δεν αποτελεί μόνο αστρονομικό γεγονός. Η μεγάλη εξάρτηση της Ευρώπης από τα φωτοβολταϊκά μετατρέπει πλέον μια έκλειψη και σε δοκιμασία διαχείρισης για τα ηλεκτρικά δίκτυα.
Υπό συνθήκες καθαρού ουρανού, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά στην ηπειρωτική Ευρώπη εκτιμάται ότι μπορεί να μειωθεί προσωρινά κατά περίπου 9,7 γιγαβάτ.
Στην Ισπανία, όπου η κάλυψη του Ήλιου θα είναι ιδιαίτερα μεγάλη, η προσωρινή απώλεια μπορεί να φτάσει έως τα 5 γιγαβάτ. Στη Γαλλία υπολογίζεται περίπου στα 1.800 MW, ενώ στη Μεγάλη Βρετανία προβλέπεται επίσης σημαντική μείωση της ηλιακής παραγωγής.
Παρά τα εντυπωσιακά μεγέθη, οι ευρωπαϊκοί διαχειριστές εμφανίζονται καθησυχαστικοί. Έχουν προετοιμαστεί για την απότομη μεταβολή και προβλέπεται να καλύψουν την προσωρινή απώλεια μέσω άλλων πηγών παραγωγής και συστημάτων αποθήκευσης.
Μάλιστα, στη Βρετανία η Octopus Energy ζήτησε από πελάτες της να περιορίσουν για δύο ώρες τη χρήση ενεργοβόρων συσκευών, όπως πλυντήρια ρούχων και πιάτων, προσφέροντας ως κίνητρο δωρεάν ηλεκτρικό ρεύμα για δύο ώρες το επόμενο Σαββατοκύριακο.
Πότε έρχεται η επόμενη μεγάλη έκλειψη
Το επόμενο μεγάλο αστρονομικό ραντεβού έχει ήδη ημερομηνία.
Στις 2 Αυγούστου 2027, μια νέα ολική έκλειψη Ηλίου θα περάσει πάνω από τη Βόρεια Αφρική, συμπεριλαμβανομένων περιοχών του Μαρόκου και της Αιγύπτου. Το 2028 θα ακολουθήσει ακόμη μία ολική έκλειψη με διαδρομή πάνω από την Αυστραλία.
Για σήμερα, πάντως, το μεγάλο ουράνιο θέαμα ανήκει κυρίως στη βόρεια και δυτική Ευρώπη. Η ολική έκλειψη Ηλίου της 12ης Αυγούστου 2026 είναι ένα σπάνιο φαινόμενο που θα μετατρέψει, έστω και για λίγες στιγμές, τη μέρα σε νύχτα.
