Σε εξέλιξη η συγκομιδή του καπνού, με θετικές πρώτες ενδείξεις για κιλά και ποιότητα – Περίπου 2.500 παραγωγοί ζητούν αποζημιώσεις για τις ζημιές του 2024 και του 2025.
Οι καπνοπαραγωγοί της Ροδόπης βρίσκονται στη συγκομιδή, με τις πρώτες ενδείξεις για την παραγωγή και την ποιότητα του καπνού να είναι θετικές, την ώρα που παραμένει σε εκκρεμότητα η αποζημίωσή τους για τις σοβαρές απώλειες των δύο προηγούμενων ετών.
Το μεγαλύτερο μέρος των μελών του Συνεταιρισμού Καπνοπαραγωγών Θράκης βρίσκεται στη συγκομιδή του τρίτου χεριού καπνού. Εξαίρεση αποτελούν οι παραγωγοί που δραστηριοποιούνται στην περιοχή του Δήμου Ιάσμου Ροδόπης, οι οποίοι ολοκληρώνουν το τελευταίο χέρι.
Ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού, Σινάν Αμέτ, ανήκει στην πρώτη κατηγορία, καθώς καλλιεργεί στην περιοχή των Αρριανών Ροδόπης.
«Προς το παρόν όλα πάνε καλά. Έχουμε κιλά και ποιότητα, όπως έδειξαν το δεύτερο και το τρίτο χέρι», δηλώνει, εκφράζοντας συγκρατημένη αισιοδοξία για την πορεία της φετινής παραγωγής.
Περίπου 2.500 παραγωγοί στη Ροδόπη
Στη Ροδόπη έχουν απομείνει περίπου 2.500 καπνοπαραγωγοί. Οι καλλιεργούμενες εκτάσεις υπολογίζονται συνολικά μεταξύ 20.000 και 25.000 στρεμμάτων.
Η καλή παραγωγή δημιουργεί προσδοκίες για καλύτερες τιμές. Όπως εξηγεί ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού, η ποσότητα και η ποιότητα αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για να ενισχυθεί η διαπραγματευτική θέση των παραγωγών.
Ωστόσο, η φετινή αισιοδοξία δεν αναιρεί τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος.
Η συρρίκνωση του επαγγέλματος συνδέεται με τις μέτριες τιμές, την αύξηση του καλλιεργητικού κόστους και την άνοδο του κόστους διαβίωσης. Οι περισσότεροι παραγωγοί διαθέτουν μικρό κλήρο και, κατά συνέπεια, περιορισμένα εισοδήματα.
Απώλειες άνω του 30% για δύο χρόνια
Οι καπνοπαραγωγοί της Ροδόπης υπέστησαν σοβαρές απώλειες στην παραγωγή το 2024 και το 2025, κυρίως εξαιτίας της παρατεταμένης ξηρασίας.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνεταιρισμού, οι απώλειες ξεπέρασαν το 30% σε κάθε μία από τις δύο χρονιές. Οι ζημιές, όπως υποστηρίζει, έχουν επιβεβαιωθεί από τη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας.
Παρά τις σχετικές υποσχέσεις, οι παραγωγοί παραμένουν μέχρι σήμερα απλήρωτοι για τις απώλειες αυτές.
Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός απέστειλε εκ νέου επιστολή προς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ζητώντας να προχωρήσει η διαδικασία αποζημίωσης. Παράλληλα, τοπικοί βουλευτές έχουν καταθέσει κοινοβουλευτικές ερωτήσεις, ζητώντας άμεση στήριξη για τους πληγέντες καπνοπαραγωγούς.
Οι υποσχέσεις για de minimis
Ο Σινάν Αμέτ αναφέρει ότι ο Συνεταιρισμός στέλνει επιστολές προς τις αρμόδιες αρχές από το 2024 μέχρι σήμερα.
«Οι ζημιές επιβεβαιώνονται από τη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας, αλλά το υπουργείο δείχνει να μην ενδιαφέρεται», σημειώνει.
Όπως εξηγεί, ο καπνός δεν εντάχθηκε στη στήριξη του Μέτρου 23. Παράλληλα, πριν από έναν χρόνο οι παραγωγοί είχαν λάβει διαβεβαιώσεις ότι θα ενισχύονταν μέσω κρατικών ενισχύσεων ήσσονος σημασίας, γνωστών ως de minimis.
Κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Κομοτηνή, ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Γιάννης Ανδριανός, φέρεται να δεσμεύτηκε ότι οι ζημιές θα πληρωθούν έως το τέλος του 2026. Ωστόσο, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνεταιρισμού, δεν αναφέρθηκε συγκεκριμένο ποσό.
Αύξηση 30% στο καλλιεργητικό κόστος
Την ίδια ώρα, το κόστος παραγωγής έχει αυξηθεί σημαντικά. Ο Σινάν Αμέτ υπολογίζει ότι τα έξοδα για λιπάσματα, πετρέλαιο και άλλες καλλιεργητικές ανάγκες αυξήθηκαν κατά περίπου 30% την τελευταία χρονιά.
Η επιβάρυνση αυτή μειώνει ακόμη περισσότερο το εισόδημα των παραγωγών. Για τους καπνοκαλλιεργητές με μικρές εκτάσεις, η αύξηση του κόστους λειτουργεί πολλαπλασιαστικά.
Στο μεταξύ, η απουσία σταθερών επιδοτήσεων σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο εντείνει την αβεβαιότητα για το μέλλον της καλλιέργειας.
Πρόταση για πρόγραμμα 5 εκατ. ευρώ
Ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού υποστηρίζει ότι χρειάζεται ειδικό πρόγραμμα εισοδηματικής ενίσχυσης για τους μικροκαλλιεργητές της Θράκης.
Η πρόταση αφορά ένα τριετές ή πενταετές πρόγραμμα, συνολικού ύψους 5 εκατ. ευρώ. Στόχος θα είναι να παραμείνουν οι παραγωγοί στον τόπο τους και να συνεχίσουν να καλλιεργούν.
Όπως επισημαίνει, σε άλλες χώρες παρέχεται οικονομική στήριξη σε μικροκαλλιεργητές, ανεξάρτητα από το προϊόν που παράγουν. Η ενίσχυση δεν συνδέεται αποκλειστικά με τον καπνό, αλλά με την ανάγκη να διατηρηθεί ενεργός ο μικρός παραγωγός στην ύπαιθρο.
«Θέμα επιβίωσης» για τον μπασμά
Οι καπνοπαραγωγοί ζητούν να αναγνωριστεί η ιδιαίτερη σημασία της καλλιέργειας μπασμά για τη Θράκη. Πρόκειται για μια ποικιλία που καλλιεργείται στην περιοχή και συνδέεται με το εισόδημα χιλιάδων οικογενειών.
Ο Συνεταιρισμός υποστηρίζει ότι οι καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις και η απουσία σταθερής στήριξης θέτουν σε κίνδυνο τη συνέχιση της καλλιέργειας.
Το αίτημα των καπνοπαραγωγών είναι πλέον διπλό. Ζητούν να καταβληθούν οι αποζημιώσεις για τις ζημιές του 2024 και του 2025 και να θεσπιστεί ένα σταθερό πρόγραμμα ενίσχυσης, ώστε η καλλιέργεια μπασμά και η αγροτική δραστηριότητα στη Θράκη να έχουν προοπτική.
