Η αντιπροσωπεία της Επιτροπής Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ολοκλήρωσε την επίσκεψή της σε Λάρισα και Αθήνα, καταγράφοντας ανησυχίες για την πλήρη ανάπτυξη του ETCS και την πορεία των επενδύσεων στην ασφάλεια των σιδηροδρόμων.
ETCS και GSM-R δεν λειτουργούν πλήρως στο σιδηροδρομικό δίκτυο, τριάμισι χρόνια μετά την τραγωδία των Τεμπών, σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Γιάννη Μανιάτη, ο οποίος συμμετείχε στην τριήμερη διερευνητική αποστολή της Επιτροπής Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα.
Η αποστολή της Επιτροπής Αναφορών, γνωστής ως PETI, πραγματοποιήθηκε από τις 21 έως τις 23 Σεπτεμβρίου σε Λάρισα και Αθήνα. Αντικείμενό της ήταν η αξιολόγηση των ενεργειών που έγιναν μετά το σιδηροδρομικό δυστύχημα του 2023, με έμφαση στην ασφάλεια, τις υποδομές, την εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και τη λογοδοσία.
Ο Γιάννης Μανιάτης ανέφερε ότι, παρά τα βήματα που έγιναν εκ των υστέρων και τις πιέσεις που ασκήθηκαν, ο ελληνικός σιδηρόδρομος δεν συγκλίνει ακόμη πλήρως με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Τι διαπίστωσε η PETI
Η ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία συναντήθηκε με τον Σύλλογο Συγγενών Θυμάτων Τεμπών, με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα, υπηρεσιακούς παράγοντες του ΟΣΕ, τη Hellenic Train, τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων, τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ και σωματεία εργαζομένων.
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονταν επίσης η επίσκεψη στο κέντρο ελέγχου της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας στη Λάρισα και στο Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών.
Η επικεφαλής της αποστολής και αντιπρόεδρος της Επιτροπής PETI, Dolors Montserrat, ανέφερε ότι η αποστολή ενημερώθηκε για το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που αφορά τη διακυβέρνηση, την εποπτεία, τη λειτουργική διαχείριση και την κουλτούρα ασφάλειας των σιδηροδρόμων.
Παράλληλα, η PETI σημείωσε τις ανησυχίες που εκφράστηκαν για τον ρυθμό υλοποίησης των έργων και ειδικότερα για την έλλειψη πλήρους ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Συστήματος Ελέγχου Αμαξοστοιχιών, του ETCS.
ETCS και GSM-R στο επίκεντρο
Ο Γιάννης Μανιάτης υπογράμμισε ότι τα δύο βασικά συστήματα ασφάλειας και επικοινωνίας του σιδηροδρόμου, ETCS και GSM-R, εξακολουθούν να μην λειτουργούν πλήρως στο σύνολο του δικτύου.
Το ETCS είναι το ευρωπαϊκό σύστημα ελέγχου αμαξοστοιχιών. Σκοπός του είναι να ενισχύει την ασφάλεια μέσω της επιτήρησης της κυκλοφορίας και της ταχύτητας των συρμών.
Το GSM-R είναι το ειδικό σύστημα κινητών επικοινωνιών για τον σιδηρόδρομο. Χρησιμοποιείται για την αξιόπιστη επικοινωνία μεταξύ των κέντρων ελέγχου και του προσωπικού που βρίσκεται στις αμαξοστοιχίες.
Η έλλειψη πλήρους ανάπτυξης του ETCS καταγράφηκε και στην επίσημη ενημέρωση της PETI. Η Επιτροπή έκανε λόγο για ανάγκη περαιτέρω επενδύσεων, ώστε να ενισχυθεί η ασφάλεια και να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη του κοινού στον ελληνικό σιδηρόδρομο.
Η σύμβαση 717
Ο Γιάννης Μανιάτης αναφέρθηκε και στη σύμβαση 717, που σχετίζεται με την εγκατάσταση του ETCS στο ελληνικό δίκτυο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το σύστημα δεν βρίσκεται σε πλήρη λειτουργία περίπου δώδεκα χρόνια μετά την έναρξη της διαδικασίας.
Το θέμα αφορά και την αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων. Η PETI υπογράμμισε ότι η χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να είναι διαφανής και να διαχειρίζεται ορθά, ώστε να στηριχθούν οι απαραίτητες παρεμβάσεις για την ασφάλεια του δικτύου.
Η αποστολή ανέδειξε επίσης την ανάγκη συνέχισης των επενδύσεων στις σιδηροδρομικές υποδομές και στα συστήματα ασφαλείας.
Η διαχείριση του χώρου
Ο Γιάννης Μανιάτης αναφέρθηκε ακόμη στη διαχείριση του χώρου του δυστυχήματος αμέσως μετά τη σύγκρουση.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η αποστολή έθεσε ερώτημα προς τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ σχετικά με παρεμβάσεις στον τόπο του δυστυχήματος και τη μεταφορά υλικού.
Ο ευρωβουλευτής μετέφερε ότι ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ, με βάση τις προβλεπόμενες διαδικασίες του, δεν θα επέτρεπε παρέμβαση πριν από την ολοκλήρωση των ερευνών και χωρίς την απαιτούμενη αδειοδότηση από τις αρμόδιες δικαστικές και αστυνομικές αρχές.
Η επίσημη ανακοίνωση της PETI επισημαίνει ότι η διαχείριση του χώρου μετά το δυστύχημα βρίσκεται υπό δικαστικό έλεγχο από τις ελληνικές αρχές.
Για τον λόγο αυτό, το ζήτημα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο των αρμόδιων δικαστικών διαδικασιών. Η PETI τόνισε την ανάγκη να διερευνηθούν πλήρως και ανεξάρτητα όλες οι σχετικές περιστάσεις.
Η PETI δεν είναι δικαστική αρχή
Η Dolors Montserrat ξεκαθάρισε ότι η Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν είναι δικαστική αρχή.
Η PETI δεν μπορεί να εκδώσει δικαστικές αποφάσεις ούτε να ανατρέψει αποφάσεις των δικαστηρίων των κρατών-μελών.
Ο θεσμικός της ρόλος είναι να εξετάζει αναφορές πολιτών, να καταγράφει τις ανησυχίες που τίθενται και να παρεμβαίνει κοινοβουλευτικά στα ζητήματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της.
Η Επιτροπή εξέφρασε εμπιστοσύνη στην ανεξαρτησία των ελληνικών δικαστικών αρχών και στην ικανότητά τους να εξετάσουν όλες τις εκκρεμείς υποθέσεις.
Τα επόμενα βήματα
Η τριήμερη διερευνητική αποστολή ολοκληρώθηκε, όμως η διαδικασία στην PETI συνεχίζεται.
Οι πληροφορίες και οι διαπιστώσεις των συναντήσεων σε Λάρισα και Αθήνα θα αξιοποιηθούν για τη σύνταξη τελικής έκθεσης. Η έκθεση θα περιλαμβάνει λεπτομερείς παρατηρήσεις και ειδικές συστάσεις.
Στη συνέχεια, θα παρουσιαστεί και θα τεθεί σε ψηφοφορία στην Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
