Οι τουρκικές διαφημίσεις στην Αλεξανδρούπολη για προσέλκυση πελατών, η Golden Visa και η αγορά ακινήτων ανοίγουν μια δύσκολη συζήτηση, πού τελειώνει η εξωστρέφεια και πού αρχίζει η εξάρτηση;
Οι τουρκικές διαφημίσεις στην Αλεξανδρούπολη δεν είναι πια μια αφηρημένη συζήτηση για την τουριστική κίνηση ή την εμπορική δραστηριότητα στα σύνορα. Γίνονται οργανωμένη υπηρεσία marketing, με εταιρείες που απευθύνονται στις τοπικές επιχειρήσεις και υπόσχονται στοχευμένη προβολή στο τουρκόφωνο κοινό.
Η Trakya S….s, η οποία παρουσιάζεται ως τουρκόφωνη εταιρεία marketing στην Ελλάδα, καλεί επιχειρήσεις της Αλεξανδρούπολης να αξιοποιήσουν υπηρεσίες ψηφιακής προβολής για την προσέλκυση πελατών από την Τουρκία. Στην παρουσίασή της μάλιστα στα social media, (πιθανών η ιδρύτρια) αναφέρει ότι γεννήθηκε στην Κομοτηνή, σπούδασε στην Τουρκία και επέστρεψε στη Θράκη με στόχο να στηρίξει την τοπική επιχειρηματικότητα. Η εταιρεία δηλώνει ότι προσφέρει υπηρεσίες marketing, παραγωγής περιεχομένου και ψηφιακής προβολής.
Η ύπαρξη μιας τέτοιας υπηρεσίας δεν συνιστά από μόνη της πρόβλημα. Σε μια πόλη που βρίσκεται δίπλα στα σύνορα, η επικοινωνία με γειτονικές αγορές μπορεί να είναι μέρος της επιχειρηματικής πραγματικότητας. Το ερώτημα αρχίζει όταν η γειτονική αγορά γίνεται η σχεδόν αποκλειστική απάντηση σε κάθε δυσκολία της τοπικής οικονομίας.
Οι τουρκικές διαφημίσεις στην Αλεξανδρούπολη
Για έναν επαγγελματία της εστίασης, του εμπορίου, της φιλοξενίας ή των υπηρεσιών, η προσέλκυση νέων πελατών είναι αναγκαία. Η στοχευμένη διαφήμιση σε μια γειτονική αγορά μπορεί να φέρει επισκεψιμότητα, εισόδημα και κίνηση σε μια πόλη που γνωρίζει καλά τι σημαίνει εποχικότητα, ακρίβεια και περιορισμένη αγοραστική δύναμη.
Όμως, η οικονομική επιλογή δεν είναι ουδέτερη όταν αποκτά μαζικό χαρακτήρα. Αν η Αλεξανδρούπολη αρχίσει να σχεδιάζει το εμπορικό της μέλλον σχεδόν αποκλειστικά γύρω από την προσέλκυση πελατών από την Τουρκία, τότε η πόλη δεν αποκτά απλώς μια νέα αγορά, αλλά αποκτά μια νέα εξάρτηση.
Το πρόβλημα δεν είναι ο επισκέπτης, ο πελάτης ή ο επενδυτής λόγω εθνικότητας. Ούτε η επικοινωνία με ανθρώπους που ζουν λίγα χιλιόμετρα μακριά. Το πρόβλημα είναι το μοντέλο που θεωρεί ότι ανάπτυξη σημαίνει μόνο περισσότερες αγορές, περισσότερες πωλήσεις και περισσότερη κατανάλωση, χωρίς να εξετάζει τι αφήνει πίσω του στην καθημερινότητα των κατοίκων.
Επομένως, ποιος ωφελείται, ποιος πιέζεται και ποιος μπορεί τελικά να μείνει στον τόπο του;
Από τη Golden Visa στην τοπική αγορά
Η παρέμβαση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη στη Βουλή έδωσε πολιτική διάσταση σε ένα ζήτημα που ξεπερνά την Αλεξανδρούπολη. Ο Νίκος Ανδρουλάκης κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιτρέπει την προβολή της αγοράς ακινήτων στην Ελλάδα προς ξένους επενδυτές μέσω της Golden Visa και συνδέει αυτή την πολιτική με τη στεγαστική πίεση που αντιμετωπίζουν οι Έλληνες πολίτες.
Η τοποθέτησή του είναι πολιτική κριτική. Συνοδεύεται από πρόταση του ΠΑΣΟΚ για κατάργηση της Golden Visa μέσω αγοράς ακινήτου και αντικατάστασή της με κίνητρα για παραγωγικές επενδύσεις. Η κυβέρνηση έχει διαφορετική πολιτική προσέγγιση, ενώ οι λεπτομέρειες για τον ανακοινωμένο αυξημένο φόρο μεταβίβασης κατοικιών για ορισμένους πολίτες τρίτων χωρών απαιτούν νομοθετική εξειδίκευση πριν θεωρηθούν οριστικές.
Στην Αλεξανδρούπολη, όμως, η συζήτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η πόλη δεν είναι μια απρόσωπη αγορά ακινήτων. Είναι μια παραμεθόρια κοινωνία με στρατηγική θέση, περιορισμένο στεγαστικό απόθεμα, φοιτητές, νέους εργαζομένους, οικογένειες και επαγγελματίες που ζουν καθημερινά τις συνέπειες κάθε αύξησης στις τιμές κατοικίας και ενοικίου.
Όταν το ακίνητο αντιμετωπίζεται μόνο ως επενδυτικό προϊόν, (η αγορά του οποίου γίνεται είτε από εταιρείες είτε με “μπροστινούς” κατοίκους στη Θράκη είτε με άλλους που έχουν ευρωπαϊκό διαβατήριο), ο κάτοικος κινδυνεύει να αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο. Όταν η πόλη προβάλλεται μόνο ως ευκαιρία αγοράς, ο άνθρωπος που θέλει να μείνει, να εργαστεί και να δημιουργήσει οικογένεια εδώ μπορεί να βρεθεί στο περιθώριο.
Ανάπτυξη ή μονομερής εξάρτηση;
Η Αλεξανδρούπολη έχει κάθε δικαίωμα να επιδιώκει εξωστρέφεια. Χρειάζεται τουρισμό, εμπορική κίνηση, νέες επενδύσεις, καλύτερες υπηρεσίες και περισσότερες θέσεις εργασίας. Η πόλη δεν μπορεί να κλειστεί στον εαυτό της ούτε να βλέπει κάθε οικονομική επαφή με καχυποψία.
Όμως, η εξωστρέφεια δεν μπορεί να σημαίνει μονόδρομο. Δεν αρκεί να μετράμε πόσοι περνούν τα σύνορα για να ψωνίσουν, να φάνε ή να αγοράσουν γη. Χρειάζεται να μετράμε και τι συμβαίνει στους μόνιμους κατοίκους, αν βρίσκουν σπίτι, αν μπορούν να νοικιάσουν, αν οι μικρές επιχειρήσεις αποκτούν πραγματική ανθεκτικότητα και αν η τοπική οικονομία μπορεί να σταθεί όταν αλλάξουν οι συνθήκες στη γειτονική χώρα.
Η εξάρτηση από μία αγορά είναι πάντοτε εύθραυστη.
Μια αλλαγή στη συναλλαγματική ισοτιμία, στην πολιτική των συνόρων, στη φορολογία, στις διμερείς σχέσεις ή στην καταναλωτική συμπεριφορά μπορεί να μετατρέψει την πρόσκαιρη ανάπτυξη σε απότομη απώλεια εισοδήματος.
Αυτός δεν είναι λόγος να αποκλειστεί η τουρκική αγορά. Είναι λόγος να μη χτιστεί η τοπική οικονομία μόνο πάνω σε αυτήν.
Το κέρδος και το όριο
Η συζήτηση απαιτεί ψυχραιμία. Δεν είναι τίμιο να θεωρείται κάθε επιχειρηματίας που θέλει περισσότερους πελάτες ύποπτος. Οι επιχειρήσεις της Αλεξανδρούπολης προσπαθούν να επιβιώσουν σε ένα δύσκολο οικονομικό περιβάλλον. Η αναζήτηση πελατών είναι μέρος της δουλειάς τους.
Δεν είναι όμως ούτε ανεύθυνο να αναρωτιόμαστε ποια πόλη θέλουμε να είναι η Αλεξανδρούπολη σε δέκα χρόνια. Μια πόλη που θα στηρίζεται σε παραγωγικές επενδύσεις, σε μόνιμες θέσεις εργασίας, σε ποιοτικό τουρισμό, σε εκπαίδευση, σε υπηρεσίες και σε κατοικία προσβάσιμη στους ανθρώπους της; Ή μια πόλη που θα μετρά την επιτυχία της κυρίως από το πόσα ακίνητα αγοράζονται και πόση κατανάλωση φέρνει η διασυνοριακή κίνηση;
Η αγωνία δεν αφορά την επαφή με την Τουρκία, αφορά τη δική μας επιλογή να παραδώσουμε ή όχι το μέλλον της πόλης σε ένα μόνο οικονομικό σενάριο.
Η ανάπτυξη δεν είναι μόνο αριθμοί, αλλά η δυνατότητα ενός νέου ανθρώπου να βρει σπίτι. Είναι η δυνατότητα μιας οικογένειας να μη μετακινείται συνεχώς επειδή το ενοίκιο ανεβαίνει. Είναι η δυνατότητα ενός επαγγελματία να έχει πελάτες χωρίς να εξαρτά όλη τη βιωσιμότητά του από μια αγορά που δεν ελέγχει.
Η Αλεξανδρούπολη μπορεί να κοιτάζει προς Ανατολάς. Αρκεί να μη σταματήσει να κοιτάζει τους ανθρώπους που ζουν ήδη εδώ.
