Έλεγχοι σε ενεργειακές και βιομηχανικές υποδομές – Οι ψηφιακές προσβάσεις που εντόπισε η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας και οι πέντε συστάσεις προστασίας.
Οι κυβερνοεπιθέσεις στην Ελλάδα και ο κίνδυνος για κρίσιμες υποδομές βρίσκονται στο επίκεντρο νέας έρευνας της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, η οποία εντόπισε 54 μοναδικές ψηφιακές διευθύνσεις με ενδείξεις παρουσίας εξοπλισμού που χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και υποσταθμούς.
Η έρευνα αναδεικνύει μια ιδιαίτερα σημαντική παράμετρο της σύγχρονης ενεργειακής ασφάλειας, τη δυνατότητα πρόσβασης μέσω διαδικτύου σε συστήματα που παρακολουθούν ή ελέγχουν βιομηχανικές λειτουργίες.
Η απευθείας διαδικτυακή πρόσβαση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα σύστημα έχει παραβιαστεί. Ωστόσο, όταν δεν συνοδεύεται από επαρκή μέτρα προστασίας, μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες για μη εξουσιοδοτημένη παρέμβαση.
Κυβερνοεπιθέσεις στην Ελλάδα: Τι εντόπισε η έρευνα
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας της 10ης Νοεμβρίου, η διασταύρωση δεδομένων από τρεις ανεξάρτητες πηγές οδήγησε στον εντοπισμό 54 μοναδικών διευθύνσεων IP με ενδείξεις παρουσίας εξοπλισμού, μεταξύ άλλων, της οικογένειας Schneider Electric Easergy.
Πρόκειται για συσκευές που χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και υποσταθμούς για την παρακολούθηση ηλεκτρικών μεγεθών και την προστασία εξοπλισμού.
Η χαρτογράφηση επεκτάθηκε και σε άλλες κατηγορίες συστημάτων:
- 140 καταγραφές στο Shodan και 589 στο ZoomEye, σχετικές με το πρωτόκολλο βιομηχανικής επικοινωνίας Modbus.
- 77 διευθύνσεις με ενδείξεις συστημάτων που χρησιμοποιούν το πρωτόκολλο IEC 60870-5-104, για την παρακολούθηση και τον έλεγχο ενεργειακών εγκαταστάσεων.
- 77 διευθύνσεις με ενδείξεις εξοπλισμού Siemens S7, που χρησιμοποιείται στον βιομηχανικό αυτοματισμό.
- 229 διευθύνσεις σχετικές με εξοπλισμό Fronius και 38 με Solar-Log, για τη διαχείριση και παρακολούθηση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων.
Μπορεί μια κυβερνοεπίθεση να επηρεάσει την ηλεκτροδότηση;
Η προστασία των ενεργειακών υποδομών αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ορισμένα συστήματα επιχειρησιακής τεχνολογίας συνδέονται άμεσα με την παρακολούθηση και τη λειτουργία ηλεκτρικού εξοπλισμού.
Μια επιτυχημένη κακόβουλη παρέμβαση σε ανεπαρκώς προστατευμένα συστήματα θα μπορούσε, ανάλογα με τις συνθήκες και τους μηχανισμούς ασφαλείας, να προκαλέσει λειτουργικά προβλήματα.
Ωστόσο, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας ξεκαθαρίζει ότι τα συγκεκριμένα ευρήματα δεν τεκμηριώνουν διακοπή ηλεκτροδότησης, επιτυχημένη επίθεση ή άμεση απειλή για το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας.
Επισημαίνει, μάλιστα, ότι οι ηλεκτρικές υποδομές διαθέτουν ειδικούς μηχανισμούς προστασίας για την ασφαλή λειτουργία τους.
Οι πέντε συστάσεις προς τους διαχειριστές εγκαταστάσεων
Με βάση τα ευρήματα, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας απευθύνει συγκεκριμένες οδηγίες προς επιχειρήσεις και τεχνικούς υπευθύνους.
Οι βασικές προτεραιότητες είναι:
- Περιορισμός της έκθεσης στο διαδίκτυο: Έλεγχος των συστημάτων που είναι απευθείας προσβάσιμα και κατάργηση της μη αναγκαίας πρόσβασης.
- Ασφαλείς απομακρυσμένες συνδέσεις: Χρήση προστατευμένων συνδέσεων, όπως VPN, με ισχυρή αυθεντικοποίηση και κατάλληλα δικαιώματα χρηστών.
- Ενημέρωση λογισμικού: Έλεγχος εκδόσεων, αντικατάσταση προεπιλεγμένων κωδικών και εγκατάσταση ενημερώσεων ασφαλείας.
- Διαχωρισμός δικτύων: Ενίσχυση της απομόνωσης μεταξύ πληροφοριακών και βιομηχανικών συστημάτων και επανεξέταση της πρόσβασης εξωτερικών συνεργατών.
- Συνεχής παρακολούθηση: Διαδικασίες έγκαιρου εντοπισμού μη εξουσιοδοτημένων αλλαγών και ασφαλούς αποκατάστασης της λειτουργίας.
Η Αρχή υπογραμμίζει ότι οποιαδήποτε τεχνική αλλαγή σε συστήματα ηλεκτρικής προστασίας πρέπει να πραγματοποιείται από εξουσιοδοτημένο προσωπικό.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και η ανησυχία για τις κρίσιμες υποδομές
Το ζήτημα αποκτά ευρύτερη σημασία σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας για κυβερνοεπιθέσεις σε ευρωπαϊκές υποδομές.
Στο αρχικό ρεπορτάζ του Star γίνεται αναφορά σε υποψίες για δραστηριότητα με ιρανική προέλευση, σε έρευνες γαλλικών αρχών και στην προστασία στρατηγικών εγκαταστάσεων, όπως υποθαλάσσια καλώδια και αγωγοί φυσικού αερίου.
Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτελούν ξεχωριστό διεθνές σκέλος της υπόθεσης καθώς, δεν προκύπτει από την ανακοίνωση της ελληνικής Αρχής ότι οι ψηφιακές διευθύνσεις που εντοπίστηκαν στην Ελλάδα συνδέονται με ιρανική επιχείρηση ή με συγκεκριμένη ομάδα χάκερ.
Το ουσιαστικό ζήτημα είναι η προστασία των υποδομών πριν από την εκδήλωση μιας επίθεσης.
Η αυξανόμενη εξάρτηση ενεργειακών και βιομηχανικών εγκαταστάσεων από ψηφιακά συστήματα καθιστά την κυβερνοασφάλεια αναγκαία προϋπόθεση για την επιχειρησιακή τους συνέχεια.
Για την Ελλάδα, η νέα χαρτογράφηση λειτουργεί ως προειδοποίηση πρόληψης, η έγκαιρη αναγνώριση εκτεθειμένων συστημάτων και η ενίσχυση της προστασίας τους μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο μελλοντικών περιστατικών.
