Ανησυχία από γεωπόνους και αγρότες για την ασυνήθιστη παρουσία ακρίδων σε περιοχές της Ροδόπης και του Έβρου – Ο ρόλος της αγρανάπαυσης, της ξηρασίας και τι (δεν) πρέπει να κάνουμε
Έντονος προβληματισμός επικρατεί φέτος στους γεωργικούς και επιστημονικούς κύκλους της Θράκης, καθώς παρατηρείται αυξημένος πληθυσμός ακρίδων σε περιοχές όπως τα σύνορα Ροδόπης-Έβρου, αλλά και βόρεια της Αλεξανδρούπολης. Αγρότες, γεωπόνοι και ακαδημαϊκοί καταγράφουν μαρτυρίες και εντοπίζουν τις αιτίες ενός φαινομένου που αν και προς το παρόν δεν έχει πλήξει καλλιέργειες, δεν παύει να προκαλεί ερωτήματα και ανησυχία.
Η ακαλλιέργητη γη ευνοεί τις ακρίδες
Όπως εξηγεί ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Θράκης, Τριαντάφυλλος Παπαδάκης, οι ακρίδες προτιμούν εδάφη που δεν έχουν οργωθεί. «Τα έντομα γεννούν στο χώμα, και όταν αυτό δεν έχει διαταραχθεί , δεν έχει δηλαδή καλλιεργηθεί, φρεζαριστεί, σπαρθεί τα αβγά εκκολάπτονται κανονικά. Αντίθετα, η άροση εμποδίζει τη διαδικασία εκκόλαψης», σημειώνει.
Το πρόβλημα παρατηρείται κυρίως σε ακαλλιέργητες εκτάσεις, που παραμένουν σε αγρανάπαυση, συχνά επιδοτούμενη από την ΚΑΠ.
Η ξηρασία αλλάζει τη συμπεριφορά τους
Μία ακόμη βασική αιτία είναι η μείωση των βροχοπτώσεων. «Οι ακρίδες είναι μοναχικά έντομα. Όταν όμως δεν βρίσκουν τροφή λόγω ξηρασίας, γίνονται αγελαίες. Συγκεντρώνονται και μετακινούνται μαζικά, ίσως λόγω φερομονών που εκκρίνονται από τις “πεινασμένες” μάνες», εξηγεί ο κ. Παπαδάκης.
Μάλιστα, η νέα γενιά , σε περιπτώσεις ακραίας ξηρασίας, αποκτά πιο ανεπτυγμένα φτερά και μπορεί να καλύψει μεγάλες αποστάσεις.
Παραδείγματα όπως ο Άγιος Ευστράτιος και μαντριά βόρεια της Αλεξανδρούπολης, όπου ακρίδες καταναλώνουν ξερά χόρτα, εντείνουν την επιφυλακή. Παρά ταύτα, μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί σοβαρές ζημιές σε καλλιέργειες, καθώς το στάδιο των σιτηρών έχει ολοκληρωθεί και σε βαμβάκι ή καλαμπόκι η κατεργασία του εδάφους λειτουργεί αποτρεπτικά.
Όχι στους μαζικούς ψεκασμούς
Αναφορικά με την αντιμετώπιση, ο κ. Παπαδάκης είναι ξεκάθαρος, οι ψεκασμοί όπως τονίζει, δεν είναι ενδεδειγμένοι. «Τα εντομοκτόνα είναι ισχυρά νευροτοξικά και απαιτούνται μεγάλες ποσότητες για τα ακμαία έντομα. Αν ψεκάσουμε σε τόσο μεγάλη έκταση, θα καταστραφεί όλη η ωφέλιμη πανίδα», αναφέρει.
Για παράδειγμα, μια ακρίδα ζυγίζει έως και 20 φορές περισσότερο από μια πασχαλίτσα, άρα απαιτεί πολύ μεγαλύτερη ποσότητα δραστικής ουσίας. Εναλλακτικά, προτείνεται η χρήση δολωματικών φαρμάκων ή πειραματικά σκευάσματα όπως ο μύκητας Metarhizium acridum, που χρησιμοποιείται σε ερευνητικά πρωτόκολλα στη Βόρεια Αφρική.
Επιπλέον, η φύση έχει τους δικούς της συμμάχους: πουλιά, μικρά θηλαστικά και αιλουροειδή συμβάλλουν στον φυσικό έλεγχο του πληθυσμού των ακρίδων.
Αναγκαίος ο επανασχεδιασμός της ΚΑΠ
Ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Θράκης καταλήγει πως χρειάζεται επανεξέταση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), ειδικά στο σκέλος των επιδοτήσεων για την αγρανάπαυση. «Η εγκατάλειψη γης χωρίς καμία εδαφική κατεργασία είναι μία από τις αιτίες που δημιουργεί πρόσφορο περιβάλλον για έντομα όπως οι ακρίδες. Χρειαζόμαστε ισορροπία ανάμεσα στην περιβαλλοντική προστασία και την πρόληψη τέτοιων φαινομένων», τονίζει.
