Ο Έβρος στο επίκεντρο της απάντησης του Κώστα Κατσαφάδου στα δημοσιεύματα περί συρρίκνωσης του σχεδίου – Τι αναφέρει για τα 2,96 δισ. ευρώ, το «ΕΒΡΟΣ-ΜΕΤΑ», τον σιδηρόδρομο και τα μεγάλα έργα.
Ο Έβρος βρίσκεται στο επίκεντρο της νέας παρέμβασης του υφυπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και προέδρου της Επιτροπής Ανασυγκρότησης του Έβρου, Κώστα Κατσαφάδου, ο οποίος απαντά στα δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών για την πορεία του σχεδίου ανασυγκρότησης.
Ο Κώστας Κατσαφάδος υποστηρίζει κατηγορηματικά ότι ο αρχικός σχεδιασμός όχι μόνο δεν περιορίστηκε, αλλά αντιθέτως διευρύνθηκε και ενισχύθηκε με νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, με αποτέλεσμα το συνολικό αναπτυξιακό αποτύπωμα για την περιοχή να έχει αυξηθεί.
Σύμφωνα με την κυβερνητική ενημέρωση, όλες οι δράσεις του συνολικού Τοπικού Σχεδίου Ανάπτυξης, ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ, υλοποιούνται στην περιοχή. Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη συνεργασία και τη συναίνεση της αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών, με επίκληση των τοποθετήσεων της Περιφερειακής Αρχής, δημάρχων και φορέων του Έβρου.
«Η συζήτηση που έχει προκύψει τις τελευταίες ημέρες δημιουργεί την εντύπωση ότι ο αρχικός σχεδιασμός εγκαταλείπεται ή αντικαθίσταται. Αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα», διευκρινίζει ο υφυπουργός.
Όπως τονίζεται, η Επιτροπή Ανασυγκρότησης συνεχίζει κανονικά το έργο της, με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων θεσμικών και παραγωγικών φορέων.
Το σχέδιο, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελεί ένα συνολικό και πολυεπίπεδο πλαίσιο, στο οποίο κάθε φορέας έχει συγκεκριμένο ρόλο και ευθύνη και αναλαμβάνει το τμήμα του σχεδιασμού που του αναλογεί.
«Δεν πρόκειται για δομή στην οποία ένας φορέας υποκαθιστά ή αποκλείει κάποιον άλλο. Η λογική της είναι η συνεργασία, ο συντονισμός και η παράλληλη υλοποίηση επιμέρους δράσεων», επισημαίνεται.
Παράλληλα, το κυβερνητικό σχέδιο περιγράφεται ως μια «συστηματική, ρεαλιστική προσπάθεια με ορατό χρονοδιάγραμμα προς τους πολίτες και όχι ένα ευχολόγιο στα χαρτιά».
Έβρος: Από τα 2,83 στα πάνω από 2,96 δισ. ευρώ
Το Σχέδιο Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης παρουσιάστηκε στην Ορεστιάδα στις 3 Οκτωβρίου 2024, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ως το πρώτο Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης της Εθνικής Στρατηγικής για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη.
Τότε ο προϋπολογισμός του είχε προσδιοριστεί σε περισσότερα από 2,83 δισ. ευρώ.
Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το Υπουργείο, μετά τη διεύρυνση των χρηματοδοτικών εργαλείων, το συνολικό αναπτυξιακό αποτύπωμα για τον Έβρο κατά την περίοδο 2021-2030 ξεπερνά τα 2,96 δισ. ευρώ.
Συγκεκριμένα:
- 2,5 δισ. ευρώ για το Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης Έβρου, που αφορά έργα και ενισχύσεις ολοκληρωμένα ή σε εξέλιξη από την κυβέρνηση.
- 309 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα έργων και μελετών της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης (ΟΧΕ) «ΕΒΡΟΣ-ΜΕΤΑ» της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
- 90 εκατ. ευρώ για το Σχέδιο Στήριξης και Αποκατάστασης, την Κρατική και Πρώτη Αρωγή, το «Νέο Δάσος», το «Evros Pass» και άλλες δράσεις.
- 60 εκατ. ευρώ για τα ειδικά μέτρα πολιτικής σε στέγη, οικογένεια, εργασία και εκπαίδευση, τα οποία, σύμφωνα με το Υπουργείο, βρίσκονται σε πλήρη υλοποίηση.
Τρεις διαφορετικοί άξονες χρηματοδότησης
Κρίσιμο σημείο της απάντησης αποτελεί η διευκρίνιση ότι το σχέδιο αναπτύσσεται σε τρεις διακριτούς άξονες, οι οποίοι δεν χρηματοδοτούνται από το ίδιο εργαλείο.
Ο πρώτος περιλαμβάνει τα μεγάλα έργα υποδομής: σιδηρόδρομο, λιμάνι, φυσικό αέριο, υποδομές του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης και οδικούς άξονες. Για τα έργα αυτά χρησιμοποιούνται πόροι από CEF, ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης, ΣΔΙΤ και Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Ο δεύτερος άξονας αφορά το «ΕΒΡΟΣ-ΜΕΤΑ» και ο τρίτος τα ειδικά μέτρα πολιτικής.
Για τον λόγο αυτό, το Υπουργείο υποστηρίζει ότι «καμία σύγκριση μεταξύ του συνολικού ύψους του σχεδίου και του προϋπολογισμού ενός μεμονωμένου εργαλείου δεν είναι μεθοδολογικά έγκυρη».
«ΕΒΡΟΣ-ΜΕΤΑ»: Από 180 στα 309 εκατ. ευρώ
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση «ΕΒΡΟΣ-ΜΕΤΑ», η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης.
Σύμφωνα με την απάντηση, η ΟΧΕ δεν αποτελεί το υπόλοιπο ενός μεγαλύτερου σχεδίου, αλλά τον δεύτερο διακριτό άξονα του συνολικού σχεδιασμού.
Μάλιστα, ο προϋπολογισμός της αυξήθηκε από τα αρχικά 180 εκατ. ευρώ στα 309 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για αύξηση 129 εκατ. ευρώ ή άνω του 70%.
Στο ποσό συμπεριλαμβάνονται επιπλέον 30 εκατ. ευρώ, τα οποία ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μετά από επίσκεψή του στην περιοχή και προορίζονται κυρίως για την υλοποίηση αντιπλημμυρικών έργων μέσω της ΟΧΕ.
Ποιες περιοχές καλύπτει η ΟΧΕ
Η ΟΧΕ καλύπτει το σύνολο των Δήμων Σουφλίου, Διδυμοτείχου και Ορεστιάδας, καθώς και τον Δήμο Αλεξανδρούπολης, με εξαίρεση τον αστικό ιστό.
Περιλαμβάνει οδικές υποδομές, αρδευτικά και αντιπλημμυρικά έργα, έργα οδικής ασφάλειας και κοινωνικές υποδομές.
Επιπλέον, προβλέπει δύο προγράμματα ενίσχυσης υφιστάμενων επιχειρήσεων συνολικού ύψους 6 εκατ. ευρώ.
Η πρόσκληση έχει δημοσιευθεί από τον Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, ως θεσμικά αρμόδιο φορέα διαχείρισης.
Τα κριτήρια ένταξης που έχουν παρουσιαστεί στην Επιτροπή είναι η ετοιμότητα ωρίμανσης, η επιλεξιμότητα και η δυνατότητα άμεσης υλοποίησης.
Στην κυβερνητική ενημέρωση υπογραμμίζεται ότι «κανένα έργο δεν απορρίφθηκε συλλήβδην».
Τι απαντά για το «Διάζωμα»
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στις προτάσεις του Σωματείου «Διάζωμα».
Το Υπουργείο διευκρινίζει ότι η ΟΧΕ δεν υποκαθιστά τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και δεν ακυρώνει τις προτάσεις του Σωματείου.
Αντίθετα, αναφέρει ότι η συμβολή του «Διαζώματος» αναγνωρίζεται και παραμένει ενεργή.
Η ΟΧΕ, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, λειτουργεί συμπληρωματικά, ώστε κρίσιμα έργα να μπορούν να περάσουν άμεσα από τον σχεδιασμό στην πράξη.
Όπως επισημαίνεται, η διαφορά μεταξύ του συνολικού ύψους ενός μακροπρόθεσμου master plan και του προϋπολογισμού μιας συγκεκριμένης χρηματοδοτικής δράσης δεν σημαίνει ότι το ένα αντικαθιστά το άλλο, ούτε συνιστά αποκλεισμό ή ακύρωση έργων και προτάσεων του «Διαζώματος».
«Ο σιδηρόδρομος δεν εξαιρέθηκε από κανένα σχέδιο»
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αναβάθμιση της σιδηροδρομικής γραμμής Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο.
Το Υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι το έργο ανήκει στον άξονα των μεγάλων υποδομών και δεν χρηματοδοτήθηκε ποτέ μέσω της ΟΧΕ.
Η χρηματοδότηση προέρχεται απευθείας από ευρωπαϊκούς πόρους μέσω του Connecting Europe Facility (CEF) και ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 892,8 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με την ενημέρωση, βρίσκεται σε ενεργή διαγωνιστική διαδικασία μέσω Ανταγωνιστικού Διαλόγου, με στόχο την ανάδειξη αναδόχου έως το τέλος του 2026.
Το Υπουργείο επισημαίνει ότι μόνο ο προϋπολογισμός του συγκεκριμένου σιδηροδρομικού έργου είναι σχεδόν τριπλάσιος από το σύνολο της ΟΧΕ.
Κατά συνέπεια, το γεγονός ότι δεν συμπεριλαμβάνεται στα 309 εκατ. ευρώ δεν σημαίνει εξαίρεσή του από τον σχεδιασμό, αλλά ότι χρηματοδοτείται από διαφορετικό και μεγαλύτερο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο.
Τα μεγάλα έργα που βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης
Σύμφωνα με την κυβερνητική ενημέρωση, σε ολόκληρο τον νομό εξελίσσονται μεγάλα έργα με συγκεκριμένους πόρους και χρονοδιαγράμματα.
FSRU Αλεξανδρούπολης – 226,7 εκατ. ευρώ
Το έργο αναφέρεται ως ολοκληρωμένο από τον Αύγουστο του 2024.
Τεχνητό Εμπόδιο Έβρου – 181,7 εκατ. ευρώ
Το αρχικό έργο, ύψους 166,7 εκατ. ευρώ, έχει ολοκληρωθεί, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη επέκταση προϋπολογισμού 15 εκατ. ευρώ.
Φοιτητικές εστίες και υποδομές ΔΠΘ – 133,1 εκατ. ευρώ
Το έργο προωθείται μέσω ΣΔΙΤ και, σύμφωνα με την ενημέρωση, έχει οριστεί ανάδοχος.
Ανατολική Περιφερειακή Οδός Αλεξανδρούπολης – 36 εκατ. ευρώ
Η πρόοδος των εργασιών αναφέρεται σε ποσοστό άνω του 85%.
Λιμένας Αλεξανδρούπολης – 17,8 εκατ. ευρώ
Το έργο αφορά την αποκατάσταση βαθών και την οδική σύνδεση.
Οδικός Σταθμός Κήπων – 13,2 εκατ. ευρώ
Περιλαμβάνεται στον συνολικό σχεδιασμό των υποδομών της περιοχής.
Παράκαμψη Προβατώνα – 11,6 εκατ. ευρώ
Αποτελεί επίσης ένα από τα έργα που καταγράφονται στον σχεδιασμό.
Δίκτυα φυσικού αερίου – 18,3 εκατ. ευρώ
Οι παρεμβάσεις αφορούν Αλεξανδρούπολη και Ορεστιάδα.
Παιδεία: Κτηνιατρική Ορεστιάδας και νέες δομές
Σημαντικό τμήμα του σχεδιασμού αφορά την Παιδεία και την ενίσχυση των πανεπιστημιακών δομών.
Για την Κτηνιατρική Σχολή Ορεστιάδας αναφέρεται ότι δημοσιεύεται το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα, με έναρξη λειτουργίας τον Σεπτέμβριο του 2027.
Παράλληλα, προβλέπονται δύο νέα μεταπτυχιακά προγράμματα του ΔΠΘ.
Το πρώτο έχει εγκριθεί από την ΕΘΑΑΕ, με έναρξη τον Σεπτέμβριο, ενώ το δεύτερο, με αντικείμενο το «Κλίμα», προβλέπει 50% φυσική παρουσία στο Σουφλί.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης νέο Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων στο Σουφλί και Μουσικό Γυμνάσιο Ορεστιάδας για το 2026-2027.
Υγεία: Πάνω από 21 εκατ. ευρώ σε νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας
Στον τομέα της Υγείας περιλαμβάνονται:
- 12,7 εκατ. ευρώ για αναβαθμίσεις στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης.
- 2,7 εκατ. ευρώ για το Γενικό Νοσοκομείο Διδυμοτείχου.
- 6,4 εκατ. ευρώ για τα Κέντρα Υγείας Ορεστιάδας, Δικαίων και Σουφλίου.
Παράλληλα, προβλέπεται η λειτουργία Κινητών Ομάδων Υγείας (ΚΟΜΥ).
Πολιτισμός: Βαγιαζήτ και Μικρή Δοξιπάρα
Στον πολιτιστικό τομέα περιλαμβάνεται η αποκατάσταση του Τεμένους Βαγιαζήτ, προϋπολογισμού 11,5 εκατ. ευρώ.
Επιπλέον, για τον Ταφικό Τύμβο Μικρής Δοξιπάρας – Ζώνης προβλέπονται 15,2 εκατ. ευρώ.
Έβρος: Έως 10.000 ευρώ για επανακατοίκηση
Στα μέτρα δημογραφικής ενίσχυσης περιλαμβάνεται πρόγραμμα επανακατοίκησης με οικονομική ενίσχυση έως 10.000 ευρώ, συν 1.000 ευρώ ανά παιδί.
Το πρόγραμμα αφορά 1.000 ωφελούμενους που εγκαθίστανται στους Δήμους Σουφλίου, Διδυμοτείχου και Ορεστιάδας, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.
Ξεκίνησε πιλοτικά από τον Βόρειο Έβρο και πλέον, σύμφωνα με την ενημέρωση, επεκτείνεται σε οκτώ επιπλέον Περιφερειακές Ενότητες.
Πάνω από 40 εκατ. ευρώ για την απασχόληση
Τα ειδικά προγράμματα της ΔΥΠΑ ξεπερνούν συνολικά τα 40 εκατ. ευρώ.
Περιλαμβάνουν πρόγραμμα για 600 θέσεις εργασίας σε επιχειρήσεις, ύψους 15 εκατ. ευρώ, για το οποίο καταγράφηκαν 755 αιτήσεις και, σύμφωνα με τα στοιχεία, πλήρης κάλυψη.
Ακόμη 2,96 εκατ. ευρώ διατέθηκαν για τη δημιουργία 200 νέων επιχειρήσεων από ανέργους, με 216 αιτήσεις και πλήρη κάλυψη.
Επίσης, καλύφθηκαν 200 θέσεις νέων σε δράσεις περιβάλλοντος, προϋπολογισμού 1,7 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, προβλέπεται νέο πρόγραμμα πρόσληψης 2.000 ανέργων στην Περιφέρεια, ύψους 21 εκατ. ευρώ.
ΕΝΦΙΑ, εντοπιότητα και επιπλέον άδεια
Στο πακέτο των μέτρων περιλαμβάνεται τριετής απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ στο Σουφλί από την 1η Ιανουαρίου 2025, η οποία, σύμφωνα με την κυβερνητική ενημέρωση, καθίσταται πλέον σταθερή για όλους τους μικρούς οικισμούς.
Προβλέπεται επίσης προσαύξηση 40 μορίων για την εντοπιότητα.
Επιπλέον, δημόσιοι υπάλληλοι στους Δήμους Διδυμοτείχου, Ορεστιάδας, Σαμοθράκης και Σουφλίου λαμβάνουν έξι επιπλέον ημέρες άδειας ετησίως.
Στα μέτρα περιλαμβάνεται και η εξίσωση της διτεκνίας με την τριτεκνία στο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ».
Οικογένεια και κοινωνική πρόνοια
Στον κοινωνικό σχεδιασμό προβλέπεται πλήρης κάλυψη voucher για τα ΚΔΑΠ της περιοχής.
Περιλαμβάνεται επίσης η επέκταση του Προσωπικού Βοηθού, σε συνεργασία με την Περιφέρεια, καθώς και ανακαινίσεις παιδικών σταθμών και ΚΑΠΗ.
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην επαναλειτουργία του παιδικού σταθμού Μεταξάδων έπειτα από δύο χρόνια.
«Ο Έβρος χρειάζεται έργα, όχι αντιπαραθέσεις»
Συνοψίζοντας την κυβερνητική θέση, το Υπουργείο υποστηρίζει ότι ο συνολικός σχεδιασμός δεν συρρικνώθηκε αλλά διευρύνθηκε, καθώς από τα 2,83 δισ. ευρώ του Οκτωβρίου του 2024 το αναπτυξιακό αποτύπωμα έχει πλέον ξεπεράσει τα 2,96 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, αναφέρει ότι όλες οι δεσμεύσεις του σχεδίου βρίσκονται σε υλοποίηση και έχουν συμπληρωθεί με νέες δράσεις, ενώ υποστηρίζει ότι η πορεία του σχεδιασμού αναγνωρίζεται από εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης, της τοπικής οικονομίας και της κοινωνίας.
«Η ανασυγκρότηση του Έβρου δεν είναι ένα στατικό σχέδιο ούτε μια θεωρητική άσκηση. Είναι μια ζωντανή, δυναμική διαδικασία που προσαρμόζεται στις πραγματικές ανάγκες της τοπικής κοινωνίας, εξασφαλίζοντας πόρους, ταχύτητα και διαφάνεια», τονίζεται από το Υπουργείο.
Η κυβερνητική παρέμβαση καταλήγει με σαφή αναφορά στη συζήτηση που έχει ανοίξει:
«Η Κυβέρνηση απαντά στην παραπληροφόρηση με συγκεκριμένα έργα, μετρήσιμα αποτελέσματα και απόλυτη συνέπεια απέναντι στους ακρίτες μας. Ο Έβρος χρειάζεται έργα, όχι αντιπαραθέσεις. Χρειάζεται ταχύτητα, συντονισμό και αποτέλεσμα. Αυτό υπηρετεί η Επιτροπή Ανασυγκρότησης και σε αυτή την κατεύθυνση θα συνεχίσει να εργάζεται».
