Πέντε επιβεβαιωμένοι και πιθανόν ένας ακόμη Εβρίτης ανάμεσα στους 200 εκτελεσθέντες της Καισαριανής το 1944. Νέα μαρτυρία για τον Ιωάννη Καδίκα από το Διδυμότειχο.
Ογδόντα ένα χρόνια μετά την Πρωτομαγιά του 1944, όταν 200 κρατούμενοι εκτελέστηκαν από τα ναζιστικά στρατεύματα στον «Τοίχο της Καισαριανής», η ιστορική μνήμη επιστρέφει με συγκλονιστικό τρόπο στο προσκήνιο. Οι φωτογραφίες των εκτελεσθέντων που εμφανίστηκαν προς πώληση από Βέλγο συλλέκτη όχι μόνο ανακίνησαν το εθνικό ενδιαφέρον, αλλά άνοιξαν ξανά τους φακέλους της Ιστορίας, αποκαλύπτοντας τη βαθιά συμμετοχή της Θράκης και ειδικότερα του Έβρου σε εκείνη τη μαύρη σελίδα.
Με απόφαση της 18ης Φεβρουαρίου, το Υπουργείο Πολιτισμού κήρυξε το σύνολο των φωτογραφιών μνημείο, ικανοποιώντας την πρώτη βασική προϋπόθεση για την επίσημη διεκδίκησή τους από το ελληνικό κράτος. Εμπειρογνώμονες μεταβαίνουν στο Βέλγιο προκειμένου να εξετάσουν την αυθεντικότητα του υλικού και να διερευνήσουν τη διαδικασία απόκτησής του, ενώ παράλληλα συνεχίζεται η προσπάθεια πλήρους ταυτοποίησης των προσώπων.
Οι Εβρίτες που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν από την ΕΡΤ Ορεστιάδας, πέντε καταγόμενοι από τον Έβρο βρίσκονται επιβεβαιωμένα ανάμεσα στους 200 εκτελεσθέντες:
Ο Νικόλαος Αλατζάς, γεννημένος το 1913, αγρότης από το Σουφλί.
Ο Απόστολος Κηπουρός, επίσης αγρότης από το Σουφλί και στέλεχος του ΚΚΕ.
Ο Αθανάσιος Κυρανούδης, αγρότης από το Σουφλί και μέλος του ΚΚΕ.
Ο Κοσμάς Ποντίκης, ναυτεργάτης από την Αλεξανδρούπολη, συνδικαλιστικό στέλεχος, εξόριστος και φυλακισμένος ήδη από τη δεκαετία του ’30, υποψήφιος βουλευτής Έβρου το 1935 και το 1936.
Ο Παναγιώτης Τούρπας από το Διδυμότειχο, υπάλληλος του ΟΣΕ και αργότερα δάσκαλος, με διώξεις, εξορίες και πολιτική δράση.
Άνθρωποι της εργασίας, της αγροτιάς, της διανόησης και του συνδικαλισμού. Πρόσωπα που σημάδεψαν τον τόπο τους και πλήρωσαν με τη ζωή τους τη στάση και τις ιδέες τους.
Νέα μαρτυρία: Έκτος Εβρίτης στους «200»
Το ιστορικό παζλ φαίνεται πως δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Μετά τη δημοσιοποίηση του ρεπορτάζ, συγγενικό πρόσωπο επικοινώνησε με την ΕΡΤ Ορεστιάδας, αναφέροντας ότι και ο Ιωάννης Καδίκας συγκαταλέγεται στους εκτελεσθέντες, παρότι στα αρχεία εμφανίζεται ως καταγόμενος από την Πελοπόννησο.
Σύμφωνα με τη μαρτυρία του συνονόματου συγγενή του, ο Ιωάννης Καδίκας ήταν ράφτης, σε ηλικία κάτω των 20 ετών όταν συνελήφθη από τους Ναζί. Μεταφέρθηκε σε άγνωστο τόπο κράτησης και τελικά εκτελέστηκε στην Καισαριανή. Οι απόγονοί του υποστηρίζουν ότι καταγόταν από το Διδυμότειχο και έχουν ήδη ξεκινήσει διαδικασίες για τη διόρθωση των σχετικών αρχείων.
Η πιθανή λανθασμένη καταγραφή αποδίδεται στα κενά που άφησε πίσω της η ναζιστική καταστροφή αρχείων κατά την αποχώρηση των κατοχικών δυνάμεων.
Πέρα από τον Έβρο, ακόμη 14 εκτελεσθέντες προέρχονταν από περιοχές της Καβάλας, της Δράμας και της Ξάνθης, στοιχείο που καταδεικνύει το βαρύ αποτύπωμα της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης στην Αντίσταση και στο τίμημα της Κατοχής.