Η αναδρομή στον Έβρο του 2020, η γραμμή για το μεταναστευτικό, οι δομές για την ενδοοικογενειακή βία, οι κάμερες/πρόστιμα στα τροχαία και το νέο δόγμα Πολιτικής Προστασίας με 112 και «ΑΙΓΙΣ».
Στο 2ο Προσυνέδριο της ΝΔ με θέμα «Ασφαλής Ελλάδα», ο Πρωθυπουργός «έδεσε» τα σύνορα με την κοινωνική ασφάλεια, από τον Έβρο του 2020 και την ευρωπαϊκή στροφή στο μεταναστευτικό, μέχρι τις δομές για κακοποιημένες γυναίκες, τη μείωση των θανατηφόρων τροχαίων και το νέο δόγμα πολιτικής προστασίας.
Η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Αλεξανδρούπολη, αποτέλεσε μια προσπάθεια να οριστεί η «ασφάλεια» ως κεντρικός πολιτικός άξονας της επόμενης περιόδου, με σημείο αναφοράς τον Έβρο, τις μνήμες του 2020, τις ευρωπαϊκές ισορροπίες, αλλά και την καθημερινότητα των πολιτών, από το σπίτι μέχρι τον δρόμο.
Στο 2ο Προσυνέδριο της Νέας Δημοκρατίας στην Αλεξανδρούπολη, ο Πρωθυπουργός και Πρόεδρος της ΝΔ Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκίνησε κάνοντας αναφορά στον Έβρο «τον οποίον τόσο αγαπά» και με θεματική αιχμή, την ασφάλεια των συνόρων.
Μιλώντας σε αίθουσα όπου είχαν προηγηθεί παρεμβάσεις πολιτών αλλά και Υπουργών, ο κ. Μητσοτάκης επέστρεψε νοερά, όπως είπε, στις «εξαιρετικά δύσκολες μέρες» του τέλους Φεβρουαρίου και των αρχών Μαρτίου του 2020, όταν «Καθαρά Δευτέρα» συνεδρίασε το ΚΥΣΕΑ και ελήφθη όπως τόνισε, «με νομική κατοχύρωση» η απόφαση ότι η χώρα θα προστατεύσει τα σύνορά της «με κάθε τρόπο και με κάθε μέσο», απέναντι σε μια «υβριδική επίθεση» που, κατά τον ίδιο, ήταν «κεντρικά συντονισμένη από τη γείτονα».
Έβρος 2020: «Κρατήσατε τη χώρα και την Ευρώπη ασφαλή»
Ο Πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα «ασφάλισε» τότε τα σύνορά της, αποτρέποντας μια εξέλιξη που θα είχε «δραματικές επιπτώσεις» όχι μόνο για τη χώρα αλλά και για την Ευρώπη. Στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι «λίγες μέρες μετά» βρέθηκε στον ακριτικό Έβρο «όλη η ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης» Πρόεδρος Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Επιτροπής, Κοινοβουλίου και Προεδρεύων του Συμβουλίου και ότι για πρώτη φορά η Ευρώπη αναγνώρισε «με τη φυσική της παρουσία» την ανάγκη προστασίας των «εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όχι της Ελλάδος». Σε αυτό το σημείο, απέδωσε στον Μάρτιο του 2020 το «πρώτο βήμα» μιας αλλαγής στη μεταναστευτική πολιτική της Ευρώπης.
Ο κ. Μητσοτάκης αντιπαρέβαλε τη σημερινή ευρωπαϊκή προσέγγιση με το τότε κλίμα, λέγοντας ότι όσοι μιλούσαν για την ασφάλεια των συνόρων αποτελούσαν πολιτική μειοψηφία και ότι το κεντρικό ζήτημα για πολλούς ήταν οι «δευτερογενείς ροές». Επέμεινε πως μια λογική «να πάνε όλοι αυτοί στην Ευρώπη» ήταν αδιέξοδη, καθώς όπως σημείωσε, υπήρχαν νομικές υποχρεώσεις επιστροφών, και τόνισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τις δευτερογενείς ροές χωρίς αποτελεσματική φύλαξη συνόρων.
Σε έναν από τους πιο φορτισμένους πολιτικά άξονες της τοποθέτησης, απέδωσε επιτυχία του 2020 στον συντονισμό Ενόπλων Δυνάμεων, Αστυνομίας, Πολιτικής Προστασίας, εθελοντών και τοπικών κοινωνιών, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Εσείς, οι Εβρίτες κρατήσατε τη χώρα και την Ευρώπη ασφαλή… όλοι μαζί συντονισμένοι πετύχαμε κάτι πάρα πολύ σημαντικό».
«Αυτό δεν μπορεί να ξανασυμβεί» – φράχτης, ανθρώπινο δυναμικό, επιτήρηση
Στη συνέχεια, περιέγραψε τις τρεις κατευθύνσεις με τις οποίες, όπως είπε, κινήθηκε η κυβέρνηση μετά το 2020. Πρώτον, την ενίσχυση φυσικών υποδομών στα σύνορα με έμφαση στον φράχτη. «Θα φτιάξουμε φράχτη… με δικά μας λεφτά. Και τον φτιάξαμε». Ο Πρωθυπουργός επέμεινε ότι δεν πρόκειται για «απλό συρματόπλεγμα» αλλά «φράχτη κανονικό», τον οποίο όπως υποστήριξε, «τον έχετε δει», «άντεξε στις πλημμύρες» και έχει «μέχρι και αντιπλημμυρικά χαρακτηριστικά». Προανήγγειλε, ακόμη, ότι «θα επεκταθεί» και ότι θα καλύψει «ολόκληρο τον Έβρο» ώστε η χώρα να είναι «μονίμως ασφαλής».
Δεύτερον, αναφέρθηκε στην προσθήκη ανθρώπινου δυναμικού, παραπέμποντας στους αριθμούς συνοριοφυλάκων που παρουσίασε ο Υπουργός. Τρίτον, στάθηκε στον καλύτερο συντονισμό και στα τεχνικά μέσα, επιτήρηση, κάμερες και ενιαία επιχειρησιακή εικόνα, σημειώνοντας ότι αποτελεί «μεγάλη κατάκτηση» το ότι μπορούν να «συνομιλούν» Ένοπλες Δυνάμεις, Αστυνομία, Λιμενικό και Πολιτική Προστασία. Επέκτεινε μάλιστα τη χρησιμότητα του συστήματος από τον Έβρο στη θάλασσα και στην προστασία των νησιών.
Ευρώπη, Τουρκία και «σκληρή αλλά δίκαιη» πολιτική
Ο Πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η κυβέρνηση εργάστηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο για αλλαγή πολιτικής. Έδωσε προτεραιότητα στην προστασία συνόρων, διαχωρισμό προσφύγων από οικονομικούς μετανάστες και έστειλε σαφές μήνυμα αποτροπής, με επιστροφές και όπως είπε, «το πιο πιθανό είναι ότι θα τεθείς και σε κατάσταση κράτησης» για όσους δεν δικαιούνται άσυλο. Σύνδεσε αυτή τη γραμμή με την αντιμετώπιση των διακινητών και τη μείωση των ροών, λέγοντας ότι πλέον αποτελεί «πλειοψηφική πολιτική στην Ευρώπη».
Σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής, χαρακτήρισε τις συνομιλίες με την Τουρκία «αποδοτικές και παραγωγικές» στο πεδίο της παράνομης μετανάστευσης και απέδωσε σε αυτό το πλαίσιο «μειωμένες αφίξεις» στα νησιά και «πρακτικά μηδενικές ροές στον Έβρο». Τόνισε, ωστόσο, ότι η χώρα ήταν «έτοιμη, όταν χρειάστηκε, να υπερασπιστεί την εθνική κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα».
Στο πιο αιχμηρό σημείο της παρέμβασής του, εξέφρασε «πικρή γεύση» για το ότι μια πολιτική που χαρακτήρισε «εθνικής ευθύνης» αμφισβητήθηκε από «μικρές μειοψηφίες», αναφέροντας την υπόθεση της «μικρής Μαρίας» ως «φερόμενης νεκρής η οποία δεν υπήρξε ποτέ» και αντιπαραβάλλοντας τη δημόσια συζήτηση με την περίπτωση της Άρτεμης που ζει στο Δέλτα του Έβρου: «Με την κυρία Άρτεμη… δεν ασχολήθηκαν… Έπρεπε να έρθει αυτή η κυβέρνηση… να της βάλει ένα τηλέφωνο και ένα φωτοβολταϊκό για να έχει ρεύμα».
Ο Πρωθυπουργός, κατέληξε ότι η πολιτική «αυστηρής αλλά δίκαιης» μεταναστευτικής διαχείρισης υποστηρίζεται από «τη συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού» και όπως πρόσθεσε, ακόμη μεγαλύτερη από τους Εβρίτες, οι οποίοι «σήμερα… αισθάνονται πολύ πιο ασφαλείς».
Από τα σύνορα στο σπίτι – ενδοοικογενειακή βία, δομές και panic button
Περνώντας στην ενδοοικογενειακή και έμφυλη βία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για «υποχρέωση της πολιτείας να υπερασπίζεται τους πιο αδύναμους» και περιέγραψε το «αδιέξοδο» μιας γυναίκας εγκλωβισμένης σε κακοποιητικό περιβάλλον. Χαρακτήρισε «μεγάλη επιτυχία» το ότι σήμερα περισσότερες γυναίκες «βρίσκουν τη φωνή τους» και «το θάρρος», γνωρίζοντας ότι «υπάρχει ένα κράτος που θα τις προστατεύσει, αυτές και τα παιδιά τους».
Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις δομές ενδοοικογενειακής βίας που «έχουν ξεπεράσει πια τον αριθμό 60», αναφέροντας ως παράδειγμα την Αλεξανδρούπολη, όπου όπως είπε, υπάρχει «εξαιρετική» δομή. Περιέγραψε το περιβάλλον υποδοχής μακριά από το «συνηθισμένο Αστυνομικό Τμήμα», με εκπαιδευμένες αξιωματικούς και διαδικασία που βοηθά μια γυναίκα να κάνει το πρώτο βήμα, να «διαβεί τον Ρουβίκωνα». Μίλησε επίσης για τη «δευτερογενή θυματοποίηση» και για στερεότυπα που, κατά την εκτίμησή του, «ανήκουν σε άλλο αιώνα».
Ως τεχνολογικό εργαλείο προστασίας ανέδειξε το panic button, «κρυπτογραφημένη εφαρμογή» με «εικονίδιο που μόνο η γυναίκα γνωρίζει», ώστε σε περίπτωση απειλής να ειδοποιείται άμεσα η Αστυνομία χωρίς να το αντιληφθεί ο δράστης. «Έχουμε σώσει πολλές ζωές», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι ο στόχος είναι να σπάσει ο «κύκλος της σιωπής» και ότι πρόκειται για συνολική κοινωνική προσπάθεια αλλαγής προτύπων, όπου και οι γείτονες ή οι συγγενείς οφείλουν να μιλούν.
Οδική ασφάλεια: «150 ζωές σώθηκαν» – νέο δόγμα μηδενικής ανοχής και κάμερες
Στο πεδίο της οδικής ασφάλειας, ο Πρωθυπουργός δήλωσε ότι όταν είδε τα στατιστικά του 2025 για θανατηφόρα και σοβαρούς τραυματισμούς «αισθάνθηκε μεγάλη ικανοποίηση», επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά υπήρξε «σημαντικότατη μείωση» στα θανατηφόρα τροχαία. «Αυτό δεν έτυχε, πέτυχε», είπε, αποδίδοντας το αποτέλεσμα σε συγκεκριμένες κυβερνητικές επιλογές και ειδικά σε έναν «πολύ πιο αυστηρό Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας», σε διαφορετική προτεραιοποίηση της Τροχαίας και σε πρωτοβουλίες όπως τα αλκοτέστ που, όπως υποστήριξε, «έχουν γίνει κανόνας» στην καθημερινότητα.
Ανέφερε ότι γιατροί του ΚΑΤ τού μετέφεραν «εμπειρικά» πως διαχειρίζονται λιγότερα βαριά τροχαία και τόνισε το στοιχείο «150 λιγότεροι θάνατοι» ως απτή απόδειξη: «150 ζωές σώθηκαν». Δήλωσε «μηδενική ανοχή» σε παραβάσεις που συνδέονται με θανάτους και αναπηρίες, επισημαίνοντας ως κρίσιμους παράγοντες το κράνος, την ταχύτητα (με μείωση από 50 σε 30 χλμ. εντός αστικού ιστού), το αλκοόλ και το κινητό.
Συνέδεσε τα τροχαία και με τις υποδομές, μιλώντας για «δρόμους-καρμανιόλα» όπως η Πατρών–Πύργου, αλλά και για παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας σε υφιστάμενους δρόμους, φέρνοντας ως παράδειγμα το τμήμα Χανιά–Κολυμβάρι στον ΒΟΑΚ, όπου όπως είπε, από τις παρεμβάσεις και μετά υπάρχουν «μηδενικά θανατηφόρα». Η τεχνολογία, τόνισε, θα παίξει ακόμη μεγαλύτερο ρόλο, με κάμερες, αυτοματοποιημένα πρόστιμα («Προσδεθείτε, διότι θα έρθουν πολλά»), μεγαλύτερη διαφάνεια και μελλοντικά ακόμη και αυτοκίνητα χωρίς οδηγούς, που θα είναι ασφαλέστερα. Έβαλε στόχο όχι απλώς μικρή βελτίωση αλλά «μείωση κατά 80%» των θανατηφόρων, με πρώτο σταθμό τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Έδωσε επίσης βαρύτητα στην ευθύνη των γονιών, ειδικά στην περιφέρεια, μιλώντας για ανήλικους που οδηγούν αγροτικά ή παίρνουν παράνομα το αυτοκίνητο. «Τίποτα δεν με στεναχωρεί περισσότερο… από ανήλικα παιδιά… που καταλήγουν να σκοτώνονται στον δρόμο».
Πολιτική Προστασία: από το Μάτι στο «ΑΙΓΙΣ», το 112 και την Δαδιά
Ως «διαχωριστική γραμμή» ανάμεσα σε παρελθόν και μέλλον περιέγραψε ο Πρωθυπουργός την τραγωδία στο Μάτι στις 23 Ιουλίου 2018, λέγοντας ότι τότε υποσχέθηκε στον εαυτό του πως «εδώ πρέπει κάτι να κάνουμε διαφορετικό». Υποστήριξε ότι έγιναν «άλματα», επειδή «η φύση κάνει άλματα προς το χειρότερο», και μίλησε για τη δημιουργία ανεξάρτητου Υπουργείου, υπενθυμίζοντας ότι το 2019 υπήρχε «μια Γενική Γραμματεία» με ανεπαρκείς υποδομές. Παρουσίασε το τρίπτυχο «πρόληψη, αντιμετώπιση, αποκατάσταση» ως νέο δόγμα.
Άνοιξε ειδική παρένθεση για τον Έβρο, σημειώνοντας ότι «δοκιμάζεται… από πλημμύρες» και ότι «το κράτος θα είναι εδώ», με τον αρμόδιο Υφυπουργό παρόντα. Επανέφερε επίσης το ζήτημα των νερών του Άρδα, λέγοντας πως υπάρχει συμφωνία και «δεν υπάρχει περίπτωση να μην έχουν οι αγρότες μας νερό για τα επόμενα τέσσερα χρόνια», ενώ πρόσθεσε ότι ο χρόνος θα αξιοποιηθεί για έργα που θα διασφαλίσουν επάρκεια «ανεξαρτήτως του τι κάνουν οι Βούλγαροι φίλοι μας».
Για τις δασικές πυρκαγιές, μίλησε για καλύτερο συντονισμό Πυροσβεστικής, Δασαρχείων, Τοπικής Αυτοδιοίκησης και εθελοντών, δίνοντας έμφαση στην «πρώτη προσβολή». Θύμισε ότι η περιοχή έχει βιώσει τη μεγαλύτερη δασική πυρκαγιά στην Ευρώπη το καλοκαίρι του 2023 με σχεδόν «ένα εκατομμύριο στρέμματα» γύρω από τη Δαδιά και υποστήριξε ότι αυτό επέβαλε ακόμη περισσότερους ανθρώπους και μέσα.
Κεντρικό εργαλείο χρηματοδότησης ανέδειξε το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ», με επενδύσεις «παραπάνω από 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ» σε δομές πολιτικής προστασίας.
Ανέφερε παραλαβές οχημάτων και ελικοπτέρων, και τόνισε ότι η Ελλάδα θα είναι η πρώτη χώρα που θα παραλάβει τα νέα Canadair 515, τα οποία «μπορούν να πετούν και νύχτα». Στάθηκε επίσης στην ευρωπαϊκή διάσταση της προσπάθειας, μιλώντας για διαπραγματεύσεις για αποζημιώσεις και για την ανάγκη συνεχούς βελτίωσης μέσω εκπαίδευσης, εθελοντισμού, Περιφερειακών Κέντρων Πολιτικής Προστασίας και ασκήσεων, συμπεριλαμβανομένων σεναρίων σεισμών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο 112, λέγοντας ότι λοιδορήθηκε από «ανεγκέφαλους», αλλά «έχει σώσει ζωές» και κυρίως έχει εδραιώσει «κουλτούρα εκκενώσεων», που απαιτεί σχεδιασμό για το «τι γίνεται μετά». Μίλησε επίσης για την κρατική αρωγή ως τυποποιημένη διαδικασία αποκατάστασης και εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία για τη Δαδιά, όπου όπως είπε, τα μηνύματα αποκατάστασης είναι «πιο αισιόδοξα» από ό,τι αναμενόταν.
«Χωρίς ασφάλεια δεν υπάρχει ελευθερία»
Κλείνοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η Νέα Δημοκρατία είναι «φιλελεύθερο κόμμα» και ότι «χωρίς ασφάλεια δεν μπορεί να υπάρχει ελευθερία», υποστηρίζοντας ότι η κοινωνία αντιλαμβάνεται πλέον την ασφάλεια όχι ως παραβίαση δικαιωμάτων αλλά ως «λογική ισορροπία» ανάμεσα στην ελευθερία και σε ένα κράτος που «νοιάζεται και φροντίζει».
Παρέθεσε ως «πλειοψηφικά κεκτημένα» την αντιμετώπιση των καταλήψεων στα πανεπιστήμια, τα «γήπεδα χωρίς βία» μετά τη θέσπιση «κόκκινης γραμμής», καθώς και τη δημιουργία της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος («Ελληνικό FBI»), λέγοντας ότι δεν έχει «τίποτα να ζηλέψει» από αντίστοιχες δομές στο εξωτερικό και αναφέροντας επιτυχίες σε λαθρεμπόριο τσιγάρων, αλκοόλ και καυσίμων.
Επανέφερε την έννοια της «νομιμότητας παντού» και την ανάγκη κανόνων, σχολιάζοντας ότι στην Ελλάδα «είχαμε μπλέξει λίγο» με μια αντίληψη πως υπάρχουν μόνο δικαιώματα χωρίς υποχρεώσεις. Έκλεισε, τέλος, με την εικόνα ενός κράτους που προστατεύει πολίτες σε πολλαπλά πεδία: τους Εβρίτες στα σύνορα, τις κακοποιημένες γυναίκες, τα νέα παιδιά που θέλουν να γυρίσουν σπίτι (αναφέροντας ως παράδειγμα το Μετρό που λειτουργεί πλέον το Σάββατο), αλλά και όσους δοκιμάζονται από φυσικές καταστροφές.
Η λέξη που θέλησε να κρατήσουν οι πολίτες ήταν μία: «Προσπαθούμε». Παραδέχθηκε ότι «δεν τα καταφέρνουμε πάντα», αλλά επέμεινε ότι «γινόμαστε καλύτεροι» και ότι «η Ελλάδα είναι καλύτερη χώρα σήμερα απ’ ό,τι ήταν πριν από έξι χρόνια».
Κάλεσε, τέλος, σε συμμετοχή στο Συνέδριο της ΝΔ στα μέσα Μαΐου στην Αθήνα, το οποίο χαρακτήρισε «τελευταίο πριν από τη μεγάλη εκλογική μάχη της άνοιξης του 2027».
